VI SO/Wa 4/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o wymierzenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz W. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi.

W. K. (dalej jako "wnioskodawca"), reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z 25 marca 2021 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA") wniosek o wymierzenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej ppsa), w związku z nieprzekazaniem przez organ jego skargi na wymierzoną przez organ karę pieniężną. Do wniosku pełnomocnik skarżącego dołączył odpis skargi (sporządzonej 6 grudnia 2019 r.) wraz z kopiami potwierdzenia nadania z dnia 16 grudnia 2020 r., oraz 9 grudnia 2020 r., a także załączył wydruk śledzenia przesyłek z którego wynika, iż przesyłka z 9 grudnia 2020 r. została doręczona do organu 11 grudnia 2020 r . Zarządzeniem z dnia 21 maja 2021 r., organ został wezwany do przedstawienia w terminie 7 dni stanowiska w sprawie. Zarządzenie zostało doręczone do organu w dniu 21 maja 2021 r.(k.17). Zarządzeniem z 9 lipca 2021 r., zarejestrowanym pod sygnaturą VI KO/Wa 202/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił organowi pismo z 24 czerwca 2021 r., (odpowiedź na skargę), informując że zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Poinformowano, że z treści odpowiedzi na skargę wynika, że skargę w sprawie na bezczynność skarżący wniósł w następstwie skierowanego do niego przez organ pisma z 8 stycznia 2021 r. Stwierdzając powyższe, WSA wskazał, że do dnia wydania zarządzenia, w Systemie Obsługi Spraw Orzekanych w WSA w Warszawie nie zidentyfikowano sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Pismem z 27 sierpnia 2021 r., organ udzielił odpowiedzi, iż do Oddziału organu nie wpłynęła skarga na decyzję GDDKiA nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...]. Jednocześnie w załączeniu organ przesłał odpowiedź na skargę. Przedmiotowa korespondencja wpłynęła do akt zarejestrowanych pod sygnaturą VI KO/Wa 202/21. Zarządzeniem z 3 września 2021 r., ponownie zwrócono organowi pismo z 24 czerwca 2021 r. (odpowiedź na skargę) informując, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 i 2 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Ponownie wskazano, że z treści ww. pisma wynika, że skargę w sprawie na bezczynność skarżący wniósł w następstwie skierowanego do niego przez organ pisma z 8 stycznia 2021 r., a zatem przedmiotowa skarga pozostaje w dyspozycji organu i zgodnie z treścią cytowanego powyżej przepisu powinna zostać przekazana do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę (tj. pismem z 24 czerwca 2021 r. nr [...]). Ponownie poinformowano, że do dnia wydania zarządzenia w Systemie Obsługi Spraw Orzekanych w WSA w Warszawie nie zidentyfikowano sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Tymczasem w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą VI SO/Wa 4/21 w związku z brakiem odpowiedzi organu (odpowiedź organu wpłynęła do sprawy VI KO/Wa 202/21), zarządzeniem z 12 maja 2022 r., ponownie wezwano organ do przedstawienia w terminie 7 dni odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organowi pod rygorem wszczęcia postępowania sygnalizacyjnego stosownie do art. 155 § 1 ppsa. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, pismem z 20 maja 2022 r., organ nadesłał akta administracyjne sprawy wraz z kopią skargi załączoną do wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 54 § 1 i 2 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie. Powołany art. 55 p.p.s.a. pozwala sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny (tak T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005, s. 259; v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 621/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z punktu widzenia rozpoznania przez WSA wniosku o wymierzenie grzywny istotne jest, że organ przekazał skargę skarżącego do WSA dopiero 23 maja 2022 r. (data nadania akt sprawy), a skarga została nadana 9 grudnia 2019 r. W niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, przekazał skargę do Sądu dopiero na wezwanie Sądu, przy piśmie z dnia 20 maja 2022 r., uzasadniając, iż do Oddziału nie wpłynęła skarga na decyzję GDDKiA nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...], co stoi w sprzeczności z nadesłanymi przez organ aktami sprawy (w tym odpowiedzią na skargę) i na co zwrócił również uwagę Sąd w zarządzeniu z dnia 3 września 2021 r., wskazując, iż skarga znajduje się w posiadaniu organu. Została zatem spełniona przesłanka do wymierzenia grzywny, albowiem organ uchybił terminowi do wykonania ciążącego na nim obowiązku o ponad 29 miesięcy. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi, okres uchybienia terminowi przekazania skargi, ale także brak zwrotnego potwierdzenia odbioru skargi przez organ co uniemożliwiło określenie dokładnego czasu uchybienia terminowi. W ocenie Sądu, grzywna w ustalonej wysokości stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., co do zwrotu wpisu od skargi orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., jako że stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.