VI SAB/Wa 37/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie rozpoznania skargi na przeprowadzenie wyborów postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sadowego od skargi.

M. O. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w przedmiocie rozpoznania skargi na przeprowadzenie wyborów. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. wystąpił do organu z protestem, w którym wskazał na nieprawidłowości organizacji i przeprowadzenia obwodowych zebrań wyborczych organizowanych przez Okręgową Radę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Pismo to zostało uzupełnione pismem z dnia 6 i 15 grudnia 2021 r., w których skarżący domagał się unieważnienia wyborów przeprowadzonych z naruszeniem prawa i ponowne ich przeprowadzenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej została zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy. A zatem organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zwalcza bezczynność Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 1 grudnia 2021 r. w sprawie złożonego protestu wyborczego w związku ze sposobem organizacji i przeprowadzenia obwodowych zebrań wyborczych organizowanych przez Okręgową Radę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Tymczasem przedmiotem skargi strona uczyniła wadliwe jej zdaniem postępowanie polegające w jej ocenie na nie niepodjęciu przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa żądanych przez stronę czynności w zakresie podjęcia czynności wyjaśniających i kontrolnych w Okręgowej Radzie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w zakresie prowadzonych wyborów i zebrań wyborczych. Zakresem swojej skargi obejmuje zatem niepodjęcie na jej wniosek i niedokonanie określonych czynności. Dąży zatem do objęcia kontrolą sądowoadministracyjną biernego działania Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. Zdaniem Sądu, przedmiot skargi związany jest z prawidłowością działania samorządu zawodowego, którego funkcjonowanie uregulowane zostało w ustawie z dnia 15 grudnia 2020 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1117). W ocenie Sądu sposób dokonania wyborów delegatów oraz nadzór Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. W szczególności spełnienia przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa żądanych przez stronę czynności kontrolnych Okręgowej Radzie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie można zakwalifikować jako innych niż wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te nie są podejmowane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mają charakteru decyzji administracyjnej ani innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej. Dokonując oceny dopuszczalności skargi w świetle tych przesłanek Sąd stwierdza, że zaskarżona bezczynność Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa dotyczy ściśle korporacyjnych spraw, mających charakter działań wewnętrznych samorządu zawodowego. Nie dotyczy problematyki z dziedziny administracji publicznej, a zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega jedynie taka bezczynność. Przykładowo do zadań wykonywanych przez samorządy zawodowe inżynierów budownictwa jako organów administracji publicznej należy prowadzenie postępowań i orzekanie w sprawach nadawania uprawnień budowlanych, orzekanie o odpowiedzialności zawodowej. W tego rodzaju sprawach samorządy zawodowe wydają decyzje, w sprawach których sądy administracyjne wielokrotnie orzekały. Bezczynność Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w rozpoznaniu skargi na przeprowadzenie wyborów w Okręgowej Radzie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa dotyczy kwestii organizacyjnych samorządu zawodowego i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a wskazuje przesłanki odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia.