VI SAB/Wa 20/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia A. K. na zarządzenie z dnia 20 października 2023 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz sprawy ze skargi A. K. na bezczynność i przewlekłość Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie nieudostępnienia odpisu metryki akt sprawy postanawia: 1. odrzucić zażalenie na zarządzenie z dnia 20 października 2023 r., 2. odrzucić skargę.

A. K. (dalej: "Strona", "Skarżący") pismem z dnia 22 marca 2023 r. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie nieudostępnienia odpisu metryki akt sprawy. Wraz z wniesieniem skargi, Strona nie uiściła wpisu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 kwietnia 2023 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 55). Wniesione przez Stronę zażalenie na powyższe zarządzenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2023 r. II GZ 239/23. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem skargi Strony jest bezczynność i przewlekłość postępowania, w związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że Strona winna uiścić stosowny wpis. Wyjaśnił, że w sprawie wysokość wpisu (100 zł) została określona w sposób prawidłowy. Kolejno, na mocy zarządzenia sprawozdawcy z dnia 20 października 2023 r. (k. 109), Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 kwietnia 202 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Wezwanie zostało doręczone Stronie 6 listopada 2023 r. (k. 113). W dniu 10 listopada 2023 r., zażalenie na zarządzenie z dnia 20 października 2023 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu wniósł Skarżący (k. 117). Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został zarejestrowany pod numerem VI SPP/Wa 391/23. Sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy została zakończona zarządzeniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2024 r. o pozostawieniu wniosku Strony bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie wniosku na urzędowy formularzu. Zarządzenie to zostało uznane za doręczone Stronie w dniu 28 lutego 2024r., w trybie art. 74a § 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a". Wedle informacji aktualnej na dzień 11 marca 2024 r. wpis nie został przez Stronę uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zażalenie na zarządzenie z dnia 20 października 2023 r., wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ze skargi Strony wniesionej w sprawie VI SAB/Wa 20/23 (k. 109), jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu. Na gruncie art. 198 p.p.s.a. zażalenie na zarządzenie przewodniczącego przysługuje, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienie NSA z 8.06.2022 r. I GZ 164/22). Z tego prawa Skarżący w realiach niniejszej sprawy skorzystał. Rozpoznając zażalenie Skarżącego na zarządzenie z dnia 28 kwietnia 2023 r. VI SAB/Wa 20/23 wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r. II GZ 239/23. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują natomiast możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Doręczenie Skarżącemu, w wykonaniu zarządzenia z dnia 20 października 2023r., wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie stanowi jedynie przypomnienie o obowiązku uiszczenia wpisu. Jest to w istocie informacja przypominająca o konieczności wykonania obowiązku określonego w innym zarządzeniu i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z 27.11.2018 r. II OZ 1178/18). Tego typu czynność o charakterze technicznym nie mogła być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17.04.2024 r. I OZ 168/24). Stosownie do treści art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. przepis ten stosuje się odpowiednio do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Dlatego, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia o odrzuceniu zażalenia. Badając zaś dopuszczalność skargi w realiach tej sprawy, wskazać należy, że podlegała ona odrzuceniu. Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem tym jest m.in. skarga - § 2 art. 230 p.p.s.a. Z przepisów art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z akt sprawy, Strona mimo wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 kwietnia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie niniejszej nie uiściła wpisu. W treści tego zarządzenia wyraźnie wskazano, że w wypadku nieuiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, skarga podlega odrzuceniu. Wezwanie to zostało doręczone Stronie dnia 6 listopada 2023 r. (k. 113), zatem siedmiodniowy termin do skutecznego uiszczenia wpisu upłynął z dniem 13 listopada 2023 r. (poniedziałek). Wpis nie został uiszczony. Na k. 124 znajduje się informacja, że w wyniku sprawdzenia do dnia 11 marca 2024 r. w Rejestrze Opłat Sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Dla porządku odnotować należy, że po wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu, Strona złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże wniosek ten z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu, został przez referendarza sądowego WSA w Warszawie pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z dnia 8 lutego 2024 r. VI SPP/Wa 391/23. Zarządzenie to zostało uznane za doręczone z dniem 28 lutego 2024 r., w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. Z akt sprawy nie wynika. by od tego zarządzenia Strona wniosła sprzeciw. W ocenie Sądu, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po doręczeniu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, nie rodzi jednakże obowiązku po stronie sądu wzywania po raz kolejny Strony do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Od zarządzenia wzywającego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie przysługuje zażalenie. Nadto, złożenie wniosku o prawo pomocy w trakcie biegu terminu na jego wykonanie ani nie powoduje przerwania tego terminu, ani nie oznacza, że takie wezwanie traci moc. Ponowne wezwanie dotyczące wykonania prawomocnego zarządzenia ma zupełnie inny charakter procesowy, tj. gwarancyjny dla strony postępowania, bo otwierający na nowo możliwość uiszczenia wpisu sądowego. Taki charakter temu ponownemu wezwaniu został nadany przez orzecznictwo w wyniku wykładni przepisów postępowania. Oczywistym jest, że wniosek taki nie uchyla skutków prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w ponownym wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA: z 15.02.2010 r. II FSK 706/09; z 20.07.2011 r. II OSK 1380/11). Wniosek o prawo pomocy wywołuje określone skutki procesowe tylko w sytuacji, gdy został złożony w terminie na wykonanie pierwotnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. To w takiej sytuacji w orzecznictwie sądów administracyjnych jako zasadę przyjmuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania (pierwotnego) do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu do jej uiszczenia, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność. Gdy nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się negatywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów (por. postanowienie NSA z 26.04.2005 r. II FZ 125/05). Stanowisko takie zostało zaakceptowane także przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 marca 2017 r. II GZ 157/17. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnił, że "Skoro ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi doręczono skarżącej prawidłowo (...), a skarżąca w terminie 7 dni od jego otrzymania wpisu nie uiściła (data uiszczenia wpisu – (...)), to Sąd musiał zastosować art. 220 § 3 p.p.s.a. i na tej podstawie prawnej odrzucić nieopłaconą, mimo ponownego wezwania, skargę; niezależnie od złożonego (...) wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Brak było podstaw prawnych do tego, aby Sąd, po ponownym wezwaniu i zakończeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy, po raz trzeci wzywał stronę do uiszczenia wpisu.". W sprawie dodatkowo znaczenie ma także okoliczność, że przedmiotowy wniosek o prawo pomocy nie został skutecznie wniesiony. Jak już wyżej wskazano, wobec nieuzupełnienia braku formalnego został on bowiem pozostawiony bez rozpoznania. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi.