VI SAB/Wa 183/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na przewlekłość Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w rozpoznaniu wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi

E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "skarżąca", "strona", "spółka", "przedsiębiorca") pismem z 20 listopada 2023 r., wniosła skargę na przewlekłe działanie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako "organ", "Prezes URE") w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie świadectwa efektywności energetycznej (wniosek złożony do Prezesa URE w dniu 31 marca 2021 r.- 465,400 toe, T. [...] sp. z o.o.) Pismem z dnia 1 czerwca 2022 r., Przedsiębiorca przesłał korektę wniosku o wydanie świadectwa efektywności energetycznej zmieniającą ilość planowanej do zaoszczędzenia energii finalnej na wartość 218,69 toe wraz z audytem efektywności energetycznej potwierdzającym deklarowanej oszczędności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wydanie w dniu 19 października 2023 r., postanowienia o odmowie wydania Przedsiębiorcy świadectwa Efektywności energetycznej o wartości 218,69 toe. Skarżąca odebrała postanowienie w dniu 23 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej pod kątem dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest bowiem do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej: p.p.s.a. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie skarga na przewlekłe działanie Prezesa URE podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z tego względu, że na dzień jej wniesienia nie istniał już stan przewlekłości, tj. nie było prowadzone przez organ postępowanie do zakończenia którego sąd mógłby zobowiązać w wydanym orzeczeniu, bowiem w dniu 19 października 2023 r., organ wydał postanowienie o odmowie wydania Przedsiębiorcy świadectwa efektywności energetycznej o wartości 218,69 toe. Skarżąca odebrała postanowienie w dniu 23 października 2023 r., a więc przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Należy podkreślić, że ocena zachowania organu pod względem kryteriów bezczynności lub przewlekłości dokonywana jest przez sąd według stanu na dzień wniesienia skargi. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania (podobnie jak skarga na bezczynność) skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego, konkretna sprawa administracyjna nie została załatwiona w terminie. Zaakcentować niemniej trzeba, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłość organu w sytuacji, gdy postępowanie, w chwili wniesienia skargi, zostało zakończone. W przywołanej uchwale jednoznacznie stwierdzono, że: "Skoro po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego na skutek wniesionej skargi jest wiadome, że udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu przewlekłości, to prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne ze względu na brak celu jego prowadzenia. Dyscyplinowanie administracji publicznej nakierowane na załatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie nie może bowiem zostać oderwane od źródła w postaci trwającego postępowania administracyjnego oraz prowadzącego je organu, w stosunku do którego środki dyscyplinujące powinny zostać zastosowane. " Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan przewlekłości, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Jeżeli więc organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to zarzucana mu bezczynność realnie przestaje istnieć – ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. W konsekwencji, skoro stan bezczynności kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywistym jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność i przewlekłość postępowania pozostają stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. W tej sytuacji skargę na przewlekłość Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wniesioną po wydaniu postanowienia o odmowie wydania świadectwa efektywności energetycznej o wartości 218,69 toe. należy uznać za niedopuszczalną, co powoduje konieczność jej odrzucenia. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie wpisu zawarte w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.