Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SAB/Wa 126/21

Wyrok WSA w Warszawie z 26 stycznia 2022 r., VI SAB/Wa 126/21

Wynik

Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
26 stycznia 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi O. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium sportowego 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku O. D. o przyznanie stypendium sportowego, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do wydania aktu, 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz O. D. kwotę 100 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. przyznaje O. D. od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwocie 5 000 (pięciu tysięcy) złotych.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

O. D. (dalej też w skrócie jako "Skarżący") zwrócił się do Prezydenta W. (dalej też jako "Organ" lub "Prezydent") o przyznanie mu stypendium sportowego z uwagi na uzyskanie wysokich wyników w rywalizacji sportowej w 2014 roku. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Organu w dniu 31 grudnia 2014 roku. Organ pismem z dnia 5 maja 2015 r. poinformował Skarżącego o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium sportowego. W wyniku złożonego ponaglenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej też w skrócie jako "SKO") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 roku nr [...], stwierdziło, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz wyznaczyło Prezydentowi W. miesięczny termin załatwienia sprawy od otrzymania postanowienia, jak również zobowiązało organ do wyjaśnienia przyczyn bezczynności oraz ustalenia osób winnych bezczynności i przewlekłości. Następnie Skarżący oraz K. I. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłość Prezydenta W. w rozpatrywaniu wniosków K. I. i O. D. o stypendia sportowe z roku 2012 oraz wniosku O. D. o stypendium sportowe z roku 2014. W uzasadnieniu skargi zostało wskazane, że na dzień jej wniesienia wniosek O. D. z dnia 29 grudnia 2014 r. o stypendium sportowe, nie został rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę, Prezydent W. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wskazał, że w wyniku złożonych w sprawach objętych wnioskami skarżących ponagleń, które wpłynęły do Prezydenta W. w dniu 27 grudnia 2018 r., przekazanych zgodnie z art. 37 § 4 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - SKO w dniu [...] stycznia 2019 r. wydało postanowienia w sprawach o sygnaturach [...] i [...] - stwierdzając w trybie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej też jako "k.p.a."), iż organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczył miesięczny termin do załatwienia sprawy. W wykonaniu ww. postanowień SKO, Prezydent W. w dniu [...] lutego 2019 r. wydał decyzje nr [...], [...] i [...], dotyczące rozpatrzenia wniosków skarżących z lat 2012 i 2014 w sprawie stypendium sportowego, których dotyczy skarga. O toczących się w tych sprawach postępowaniach skarżący mieli świadomość, gdyż otrzymali postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2019 r., ich pełnomocnik zapoznał się z aktami spraw w dniu 1 lutego 2019 r. a nadto wnieśli odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2019 roku sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 oddalił powyższą skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w sprawie dotyczącej przyznania skarżącym stypendium sportowego, a konkretnie bezczynności organu, dotyczącej rozpoznania wniosków o przyznanie stypendium toczyły się postępowania przed sądami administracyjnymi obu instancji i postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w trybie art. 37 k.p.a. Prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1702/18 stwierdzono, że Prezydent Miasta Stołecznego W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązał Prezydenta W. do wydania decyzji rozpoznającej wniosek skarżącego O. D. z dnia 22 grudnia 2015 r. o przyznanie stypendium sportowego, w terminie 14 dni, od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem NSA zostały wysłane do organu w dniu 4 czerwca 2019 r. Postanowieniami SKO w W. nr[...] oraz [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. dotyczącymi wniosków z dnia 20 listopada 2012 r. i wniosku z dnia 29 grudnia 2014 r. – organ uznał, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania i wyznaczył miesięczny termin załatwienia sprawy licząc od daty otrzymania postanowień SKO. Prezydent W. decyzjami z dnia [...] lutego 2019 r. nr nr: [...], [...] i [...] rozpoznał powyższe wnioski skarżących dotyczące przyznania stypendium sportowego. W konkluzji Sąd stwierdził, że w zaistniałej sytuacji nie można uznać, że organ administracji dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Skoro decyzje, którymi rozpoznano wnioski skarżących o przyznanie stypendium sportowego zostały wydane w terminach zakreślonych przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r. i postanowieniami SKO w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. to nie można zgodzić się z argumentacją skarżących, że organ administracji pozostawał w bezczynności. Wcześniejsze działania organu, a właściwie ich brak zostały stwierdzone przez sądy administracyjne obu instancji i kolegium odwoławcze. Zarówno NSA, jak i kolegium wyznaczyły organowi terminy rozpoznania wniosków. Z akt sprawy wynika, że Prezydent W. wydał w wyznaczonych terminach decyzje w przedmiocie przyznania dla skarżących stypendium sportowego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że nie było podstaw aby obecnie stwierdzić, że organ administracji pozostawał w bezczynności lub dopuścił się przewlekłości postępowania. Dlatego też wspomnianym wyrokiem z dnia 29 października 2019 roku, skarga została oddalona. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019 roku sygn. akt VI SAB/Wa 28/19, O. D. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej w skrócie jako "NSA"), wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 188 p.p.s.a. i przyznanie mu od organu odpowiedniej sumy pieniężnej za bezczynność i przewlekłość, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 roku, sygn. akt II GSK 91/21, po rozpoznaniu powyższej skargi kasacyjnej uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz Skarżącego dwieście złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. W ocenie NSA, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii wywołanej skargą na bezczynność organu administracji oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania zainicjowanego wnioskami o stypendia sportowe z roku 2012 i o stypendium sportowe z roku 2014 Sąd I instancji przeprowadził jakąkolwiek kontrolę zaskarżonego działania organu. NSA, w przeciwieństwie do WSA, uznał za irrelewantne w sprawie, zarówno wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r. w sprawie II GSK 1702/18, jak również postanowienia SKO w W. wydane w rezultacie rozpoznania wniesionych w sprawie ponagleń. NSA podkreślił, że przywoływany judykat dotyczył wniosku O. D. o stypendium sportowe z roku 2015, a więc nie wniosków za rok 2012 i za rok 2014, a postanowienia wydawane przez organ wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie mają wiążącego charakteru dla sądu administracyjnego i nie zwalniają tego sądu z obowiązku rzetelnej kontroli zgodności prawem działania organu administracji publicznej zaskarżonego skargą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W konkluzji NSA wskazał, że podniesiony w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., został oparty na usprawiedliwionych podstawach, co skutkowało jego uwzględnieniem i przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, który to Sąd z kolei, przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a., zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania sprawy ze skargi na zarzucaną bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskami o stypendia sportowe z roku 2012 oraz o stypendium sportowe z roku 2014 oraz sporządzenia uzasadnienia wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania sprawy w sposób uwzględniający wszystkie wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez wiążącą wykładnię, o której mowa w tym przepisie rozumieć należy ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się ponadto, że ocena prawna, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., to osąd odnośnie do prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa, tak materialnego, jak i procesowego, czy też prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego. Zatem, uwzględniając dyspozycję art. 190 p.p.s.a., w kontekście wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2021 roku, sygn. akt II GSK 91/21, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że rozpoznaniu podlega skarga, wniesiona przez O. D. oraz K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta W. w rozpatrywaniu wniosków K. I. i O. D. o stypendia sportowe z roku 2012 oraz wniosku O. D. o stypendium sportowe z roku 2014. Z treści skargi wynikało przy tym, że obejmuje ona zarzut bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu przez Prezydenta W. wniosków zarówno K. I., jak i O. D. o przyznanie każdemu z nich stypendium sportowego za rok 2012 a także, odrębnie, wniosku samego O. D. o przyznanie jemu stypendium sportowego, z uwagi na uzyskanie wysokich wyników w rywalizacji sportowej w 2014 roku. I w ramach niniejszej sprawy badaniu przez Sąd podlega wyłącznie, czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu wniosku O. D. o stypendium sportowe za osiągnięcia w rywalizacji sportowej w 2014 roku, który to wniosek wpłynął do Organu w dniu 31 grudnia 2014 roku. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w ramach przedmiotowego postępowania jedynie O. D. legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., do wniesienia skargi, skoro dotyczy ona zarzutu bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu przez Organ złożonego przez niego wniosku. Na marginesie zauważyć należy, że sam Skarżący na stronie drugiej skargi wskazuje, że w uzasadnieniu wspomnianego wniosku powołał się na osiągnięcie wicemistrzostwa Polski z inną partnerką taneczną, niż K. I. Tym samym, Sąd uznał, że wyłącznie O. D. jest uprawnionym do wniesienia skargi z uwagi na przysługujący mu interes prawny, a skarga K. I. podlega odrzuceniu, odrębnym postanowieniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. Przechodząc natomiast do oceny, czy doszło w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o przyznanie mu stypendium sportowego za osiągnięcia w rywalizacji sportowej w 2014 roku, wyjaśnić należy, że bezczynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., natomiast z przewlekłością organu mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Należy zauważyć, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "bezczynności" organu, jak również "przewlekłości postępowania". Bezczynność i przewlekłość postępowania to dwie odmienne instytucje. Bezczynność jest kategorią obiektywną, zachodzi zawsze wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie jednego miesiąca (sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania), lub gdy nie rozpoznał odwołania w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania lub w terminach wskazanych w przepisach szczególnych (art. 35 k.p.a.). Wynika z tego, że dla oceny zachowania organu (stwierdzenia bezczynności organu) istotny jest jedyne upływ czasu między datą wszczęcia postępowania (wniesienia odwołania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) a chwilą orzekania przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Z przewlekłością postępowania, która także podlega ocenie w rozpoznawanej sprawie, mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jako najczęstszy przypadek przewlekłego prowadzenia postępowania podaje się przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Przewlekle jest również postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wyd. 5, Warszawa 2012 str. 44). Zatem zachowanie organu z puntu widzenia ewentualnej przewlekłości jest już ocenne, podobnie jak ocenna jest waga stwierdzonej przewlekłości (rażąca albo nie). Warto zauważyć, że również w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Naczelny Sąd Administracyjny zdefiniował postępowanie prowadzone w sposób przewlekły, jako "postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy". Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje zatem przypadki opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działania organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (podobnie: R. Kędziora /w/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 4, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, teza 2 komentarza do art. 37 k.p.a.) Z kolei w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), NSA podkreślił, że w stanie przewlekłości postępowania czynności procesowe podejmowane przez organ nie posiadają cechy koncentracji niezbędnej w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Podkreślić należy, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Mając na uwadze treść przytoczonych przepisów, w ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu, zainicjowanym wnioskiem złożonym przez O. D. o przyznanie mu stypendium sportowego, z uwagi na uzyskanie wysokich wyników w rywalizacji sportowej w 2014 roku, mamy do czynienia po stronie Prezydenta W. zarówno z bezczynnością, jak i z przewlekłością postępowania. Stąd też rozstrzygnięcie, jak w punkcie 1 sentencji. Zdaniem Sądu, skutkiem złożenia przez Skarżącego powyższego wniosku było bowiem wszczęcie postępowania w jego indywidualnej sprawie, które, co do zasady, winno z kolei zakończyć się wydaniem decyzji rozstrzygającej zasadność żądania sformułowanego przez Skarżącego. Tymczasem Prezydent W., pierwotnie pismem z dnia 5 maja 2015 r. poinformował jedynie Skarżącego o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie mu stypendium sportowego a stosowną decyzję, odmawiającą przyznania Skarżącemu żądanego stypendium, wydał dopiero [...] lutego 2019 r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, Sąd uznał tym samym, że Organ dopuścił się kwalifikowanego naruszenia prawa o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. W ocenie Sądu, wykazana bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania noszą bowiem cechę rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym Sąd orzekł w pkt 2 wyroku. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). I z takim też naruszeniem, uwzględniając zarówno czas, który upłynął od złożenia przez Skarżącego wniosku do jego merytorycznego rozpoznania, jak i brak w istocie realnych działań po stronie organu zmierzających do zakończenia postępowania, mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Irrelewantnym dla stwierdzonej bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowania przez Prezydenta W., jest przy tym powoływanie się przez Organ na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 roku sygn. akt II GSK 1702/18, w kontekście powzięcia wiedzy, co do właściwego sposobu zakończenia postępowania dotyczącego przyznania stypendium sportowego, jako formy usprawiedliwiania dla braku podjęcia stosownych czynności przez Organ. Obowiązek ten od początku bowiem ciążył na organie, na podstawie stosownych przepisów. Otóż zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku, poz. 1133) jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Stypendia lub nagrody dla trenerów prowadzących szkolenie zawodników osiągających wysokie wyniki sportowe w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym lub w krajowym współzawodnictwie sportowym mogą być przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego i finansowane z budżetu tych jednostek (ust. 2). Powyższy przepis stanowił podstawę wydania przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy uchwały z dnia 9 maja 2013 r. z dnia 9 maja 2013 r. nr LIV/1575/2013 (Dz. U. Woj. Mazow. Z 2013 r. poz. 6317) w sprawie określania szczegółowych zasad przyznawania i pozbawiania oraz ustalania wysokości stypendiów sportowych m.st. Warszawy, która obowiązywała w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie stypendium sportowego za rok 2014. Powyższa uchwała został uchylona w związku z wejściem w życie uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 lutego 2018 r. nr LXI/1639/2018 w sprawie określenia szczegółowych zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych m.st. Warszawy. Wspomniana uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 maja 2013 r. w § 7 ust. 1 stanowiła przy tym, że stypendia przyznaje Prezydent W.. W konsekwencji do postępowania w tym przedmiocie zastosowanie winien znaleźć art. 1 pkt 1 k.p.a., w myśl którego przepisy tej ustawy stosuje się do postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. Zgodnie zaś z art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Tym samym właściwą formą zakończenia sprawy administracyjnej jest decyzja administracyjna, stanowiąca władcze działanie prawne organu administracji publicznej skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Podejmując to rozstrzygnięcie organ administracji dokonuje konkretyzacji prawa, które inaczej nie mogłoby stanowić podstawy do korzystania przez jednostkę z należnych jej praw lub wykonywania obowiązków. Nie ma tu znaczenia, że przepisy art. 31 ustawy o sporcie nie statuują wprost obowiązku wydania decyzji w niniejszej sprawie. Za decyzję uznać należy bowiem nie tylko taki akt administracyjny indywidualny, który w ustawie stanowiącej podstawę dla wyboru formy działania administracji został nazwany "decyzją", ale każdy akt organu administracji publicznej, który jest władczym i jednostronnym oświadczeniem woli tego organu, rozstrzyga sprawę indywidualnego podmiotu, z którym nie łączy organu zależność organizacyjna ani podległość służbowa, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Decyzją administracyjną jest akt odpowiadający wyżej wskazanym cechom, choćby ustawodawca w przepisach prawa posługiwał się inną jego nazwą (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 6/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 3; uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99, ONSA 2000, nr 2, poz. 54). Nawet gdyby w uchwale, użyto błędnego sformułowania( powoływanego w skardze kasacyjnej organu), że prezydent wydaje zarządzenie, to okoliczność ta jest o tyle nieistotna, że o tym, czy dany akt administracyjny jest decyzją, przesądza nie jego nazwa, lecz charakter sprawy oraz treść przepisu będącego podstawą działania organu załatwiającego tę sprawę (wyrok NSA z 29 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3696/15, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 3226/17,publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, sprawa w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium sportowego dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe na podstawie przepisu aktu prawa miejscowego, wydanego na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, stanowi indywidualną sprawę administracyjną, której rozstrzygnięcie winno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie o przyznaniu lub o odmowie przyznania konkretnej osobie stypendium finansowanego ze środków publicznych na podstawie przepisów prawa miejscowego przybiera postać aktu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy Organ znacząco przekroczył termin jej załatwienia, wynikający z art. 35 k.p.a., wydając decyzję rozstrzygającą wniosek Skarżącego dopiero [...] lutego 2019 roku. Ponadto nie dopełnił nałożonej na niego w art. 36 k.p.a. powinności i nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyn tego stanu rzeczy i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne także przyznanie Skarżącemu od organu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości pięciu tysięcy złotych (pkt 5 sentencji wyroku). Otrzymana suma pieniężna ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie oraz naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji. Z uwagi na to, że poza funkcją kompensacyjną suma pieniężna pełni też funkcję prewencyjną i dyscyplinującą, Sąd uznał za niecelowe wymierzenie ponadto organowi grzywny, szczególnie, że ten rozpatrzył już wniosek Skarżącego i wydał decyzję w sprawie. Jednocześnie, w ocenie Sądu, wynikające z art. 149 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązanie organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie, chociażby nawet uczynił to po wymaganym terminie. O kosztach postępowania sąd orzekł z kolei w punkcie 4 sentencji, na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Prezydenta W. na rzecz Skarżącego kwotę stu złotych, odpowiadającą wysokości wpisu sądowego w sprawie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 października 2021
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Przewlekłość postępowania Prawo miejscowe
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Sędziowie
Dorota Pawłowska /przewodniczący/ Magdalena Maliszewska Tomasz Sałek /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny