VI SA/Wa 938/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 938/16 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wybudowania zjazdu bez zezwolenia zarządcy drogi postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 23 listopada 2016 r.

Pismem z [...] czerwca 2016 r. spółka T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (nazywana dalej: "Spółka", "Skarżąca") wniosła do Sądu wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej z uwagi na brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla firmy. [...] października 2016 r. Spółka złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową oraz brak środków finansowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 41.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a zysk za rok 2015 wyniósł 1.000.000 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym powstał debet w kwocie 39 zł. W wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a."), pismem sądowym z dnia [...] października 2016 r. Skarżąca została wezwana do przedłożenia nadesłania w terminie 14 dni: rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015, dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec września 2016 r., wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącej 2 listopada 2016 r. Strona w piśmie z [...] listopada 2016 r. podała, że przesyła żądane dokumenty. Do pisma z [..] listopada 2016 r. nie dołączyła żadnych dokumentów. Postanowieniem z 23 listopada 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 938/16 starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku z nieprzedstawieniem dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów Spółki, do których strona była wzywana w trybie art. 255 p.p.s.a., a których brak uniemożliwiał dokonanie oceny spełnienia przez Spółkę ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono Spółce 13 grudnia 2016 r. Pismem z [...] grudnia 2016 r. zatytułowanym "Skarga" Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia z 23 listopada 2016 r., wnosząc o jego uchylenie bądź zmianę. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wskazała na niezgodność ustaleń referendarza sądowego ze stanem faktycznym, stwierdzając, że Spółka w sposób wystarczający wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla dalszej egzystencji firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że osiągane przychody nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Zatem, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 41.000 zł, nie posiada środków trwałych, a zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniósł 100.000 zł. Ponadto Skarżąca wskazała, że na koncie bankowym posiada debet w wysokości 39 zł. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, jest ona zobowiązana na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny Skarżąca była wzywana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] września 2016 r., zarządzeniem z 6 października 2016 r. Skarżąca nie przesłała żądanych dokumentów w odpowiedzi na doręczone wezwanie, których analiza pozwoliłaby na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd podtrzymał stanowisko referendarza sądowego, uznając, że Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Niedostarczenie żądanych dokumentów, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, LEX nr 743829). Uchylając się od pełnej współpracy z Sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 393/14, LEX nr 1495223). Biorąc powyższe pod uwagę, w tym powołane stanowisko sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.