Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 714/25

Wyrok WSA w Warszawie z 10 lipca 2025 r., VI SA/Wa 714/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
10 lipca 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant referent Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. [...] z siedzibą w D.([...]) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi R. z siedzibą w D., Irlandia (dalej: "Strona", "Skarżący", "Przewoźnik") jest decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2024 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2024 r. nakładającą na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18 000 (osiemnaście tysięcy) złotych w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji APl dotyczącej lotu z portu lotniczego K. z dnia 24 listopada 2019 r. nr [...]. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 28 sierpnia 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w B. (dalej: "Komendant Placówki Straży Granicznej") działając na podstawie art. 202a ust. 4 w związku z art. 202a ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1183, ze zm.), wystąpił do Przewoźnika z wnioskiem o przekazanie informacji APl dotyczącej pasażerów lotów z portu lotniczego K., realizowanych w terminie od dnia 29 października 2019 r. do dnia 29 marca 2020 r. Kolejno, pismem o dacie wpływu: 1 czerwiec 2020 r., Komendant Placówki Straży Granicznej wystąpił z wnioskiem do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes Urzędu", "organ") o wymierzenie Przewoźnikowi kary pieniężnej w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji APl dotyczącej lotu nr [...] z portu lotniczego K. z dnia 24 listopada 2019 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczącego ww. lotu zostało Przewoźnikowi doręczone w dniu 19 sierpnia 2024 r. W dniu [...] września 2024 r. Prezes Urzędu wydał decyzję nr [...] którą nałożył na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18 000 zł za przekazanie nieprawdziwej informacji API do lotu z dnia 24 listopada 2019 r. nr [...] z portu lotniczego K. Decyzja została wydana m.in. na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku z art. 209w ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1222), dalej: "ustawa Prawo lotnicze". Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Przewoźnik, wskazując że w sprawie doszło do m.in.: naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, błędnej wykładni art. 202a ust. 3 w związku z art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze, wydania decyzji w oparciu o wadliwy wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2024 r., zaskarżoną w sprawie, Prezes Urzędu utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2024 r. nakładającą na Stronę karę pieniężną za przekazanie nieprawdziwej informacji API do lotu z dnia 24 listopada 2019 r. nr [...] z portu lotniczego K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do ww. lotu Przewoźnik przekazał wadliwe dane. Prawidłowe dane należące do pasażerów: 1) B. R. to [...], podczas gdy przekazana informacja APl zawierała numer dokumentu o treści: [...]; 2) S. D. to imię: D., nazwisko: S., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako: S., a nazwisko – D., 3) S. K. to imię: K., nazwisko: S., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako: S., a nazwisko – K.; 4) S. L. to imię: L., nazwisko: S., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako: S., a nazwisko – L., 5) M. M. to imię: M., nazwisko: M., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako M., a nazwisko – M.; 6) N. V. to [...], podczas gdy przekazana informacja APl zawierała numer dokumentu o treści [...]; 7) S. T. to imię: T., nazwisko: S., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako: S., a nazwisko – T.; 8) O. V. to imię: V., nazwisko: O., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako: O., a nazwisko – V.; 9) S. V. to imię: V., nazwisko: S., podczas gdy informacja APl wskazywała imię jako: S., a nazwisko – V.; 10) Z. V. to imię: V., nazwisko: Z., podczas gdy przekazana informacja APl wskazywała imię jako: Z., a nazwisko – V. W ocenie organu w przypadku dwóch pasażerów przekazana informacja była niepełna, natomiast w przypadku ośmiu nieprawdziwa. Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości. Zdaniem Prezesa Urzędu, Strona miała faktyczną możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2024 r. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. Prezes Urzędu poinformował stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Pismo zostało odebrane przez stronę w dniu 19 sierpnia 2024 r., wobec czego powyższy termin upłynął z dniem 24 sierpnia 2024 r. Natomiast decyzja została wydana w dniu [...] września 2024 r. Organ wyjaśnił nadto, że nie ma wątpliwości, iż zachodzi tożsamość podmiotowa pomiędzy R. z siedzibą w D., do którego skierowana jest zaskarżona decyzja administracyjna a R. z siedzibą w D., którego dotyczy wniosek o nałożenie kary. Wyjaśnił m.in., że istotnym czynnikiem potwierdzającym ciągłość prowadzonej działalności przez R. oraz R. jest zachowanie kodu identyfikacyjnego linii lotniczej nadanego przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Lotniczego. Kod ten w obrocie międzynarodowym służy do oznaczania lotów wykonywanych przez jednego przewoźnika lotniczego. Zarówno do R., jak i R. przypisany jest jeden dwuliterowy unikatowy kod - "[...] ". Wniosek o nałożenie kary wskazywał loty o kodzie [...]. Odnośnie zarzutu dotyczącego wadliwości wniosku o przekazanie informacji API, Prezes Urzędu wyjaśnił, że we wniosku o ukaranie Przewoźnika Komendant Placówki Straży Granicznej wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o przekazywanie informacji APl było konieczne w celu usprawnienia kontroli granicznej, tj. wszystkich działań podejmowanych na granicy w odpowiedzi na zamiar przekroczenia tej granicy lub na akt jej przekroczenia. W ocenie Prezesa Urzędu nie zachodzą określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Mając na względzie wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji APl na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej, nie można stwierdzić, że waga naruszenia przepisów jest znikoma. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2024 r. wniósł Przewoźnik, zaskarżając ją w całości. Decyzji zaskarżonej zarzucono naruszenie: 1) art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 110 § 1 k.p.a. w związku z art. 6, art. 8 oraz art. 16 k.p.a. poprzez wydanie w dniu [...] listopada 2024 r. dwóch decyzji - w sprawie prowadzonej pod sygn. [...] (niniejsza sprawa) oraz w sprawie prowadzonej pod sygn. [...] - utrzymujących w mocy decyzję z dnia [...] września 2024 r. nr [...], podczas gdy organ może wydać wyłącznie jedną decyzję administracyjną w jednej sprawie w danej instancji, w szczególności z uwagi na fakt niedopuszczalności wydania dwóch decyzji ostatecznych, co należałoby uznać za naruszenie powagi rzeczy osądzonej i uzasadniałoby stwierdzenie - stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. - nieważności decyzji ostatecznej, bowiem decyzja taka wydana zostałaby wobec sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 2) art. 189g § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., 3) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że: - na etapie pierwszej instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 20 września 2024 r., zaś już w dniu [...] września 2024 r. (przed upływem terminu na załatwienie sprawy) organ wydał decyzję, co powoduje, że decyzja została wydana bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie, - na etapie drugiej instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 29 listopada 2024 r., podczas gdy już w dniu [...] listopada 2024 r. wydał decyzję administracyjną, pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym terminie, czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a.; 4) art. 202a ust. 3 w związku z art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji pomimo dokonania błędnej wykładni i uznania, że przekazanie informacji o imieniu i nazwisku pasażerów w odmiennej niż żądana kolejności prezentacji danych uzasadnia twierdzenie, że przekazana informacja jest nieprawdziwa, pomimo faktu, że ustawa nie wskazuje w jakiej kolejności ma nastąpić przekazanie informacji o imieniu i nazwisku pasażera, z uwagi na wskazany spójnik "oraz" i ich łączne wskazanie w punkcie pierwszym art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o: stwierdzenie nieważności decyzji zaskarżonej, ewentualnie – uchylenie wydanych w sprawie decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Strona zaakcentowała okoliczność wydania, w jej ocenie, dwóch decyzji utrzymujących w mocy decyzję z dnia [...] września 2024 r. nr [...]. Wskazała także na przedawnienie prawa do nałożenia kary administracyjnej. Zdanie Strony, termin na doręczenie decyzji upływał z dniem 24 listopada 2024 r., a decyzja została doręczona 17 grudnia 2024 r., a więc po upływie ww. terminu. Zdaniem Strony zachowania omawianego terminu nie należy wiązać z wydaniem decyzji, a jej doręczeniem. Strona zakwestionowała także możliwość zawieszenie biegu terminu przedawnienia w oparciu o art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Dalej Strona zaakcentowała, że organ pozbawił ją prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zanegowała także stanowisko organu co do nieprawdziwej informacji API dotyczącej imion i nazwisk pasażerów. Zdaniem Przewoźnika, nie ma znaczenia w jakiej kolejności dane te zostaną podane, wystarczy że zostanie podane pełne imię i nazwisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 2 lipca 2025 r. Skarżący zwrócił się do tut. sądu z wnioskiem o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 568), dalej: "ustawa COVID-19", wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa. Jednocześnie Strona podtrzymała dotychczasowe zarzuty. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ww. ustawy COVID-19 z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie niniejszej nie miał zastosowania. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Prezesa Urzędu z dnia [...] listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2024 r. nakładającą na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18 000 zł za przekazanie nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z portu lotniczego K., z dnia 24 listopada 2019 r. nr [...]. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 209u ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo lotnicze. W ocenie Sądu, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja zasadniczo nie narusza prawa. W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu, a to zarzutu nieważności decyzji zaskarżonej. W ocenie Strony decyzja ta dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Zarzut ten Strona wiąże z tym, że w obrocie istnieją dwie decyzje ostateczne utrzymujące w mocy tę samą decyzję, a to decyzję Prezesa Urzędu z dnia [...] września 2024 r. nr [...]. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.". Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi zaś, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość spraw będzie zaś istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy (por. wyrok NSA z 17.02.2022r. I OSK 485/21). W ocenie Sądu w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zaskarżonej. Zaskarżona decyzja nie zawiera wady mogącej stanowić o jej nieważności. W toku sprawy dotyczącej informacji API do lotu z dnia 24 listopada 2019 r. (z portu lotniczego K.) została wydana decyzja z dnia [...] września 2024 r. nr [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją zaskarżoną w tej sprawie. Natomiast w decyzji Prezesa Urzędu kontrolowanej przez tut. sąd w sprawie oznaczonej znakiem VI SA/Wa 713/25 istotnie zaistniał błąd w numerze decyzji, również z dnia [...] września 2024 r., jednakże powyższe nie oznacza, że decyzja zaskarżona kontrolowana w tej sprawie jest dotknięta wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Strona pomija, że obydwie sprawy zakończone decyzjami nr [...] oraz [...] dotyczą informacji przekazanych do różnych lotów (odpowiednio z dnia 24 listopada 2019 r. oraz z dnia 27 listopada 2019 r.) i dotyczą danych różnych pasażerów. Nie sposób zatem stwierdzić, że decyzje wydane w sprawach nr [...] oraz [...] utrzymują w mocy tę samą decyzję. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska Strony co do naruszenia przez organ art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 110 § 1 w związku z art. 6, 8 i 16 k.p.a. w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przechodząc dalej, wskazać należy, że w sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ, gdyż zdaniem Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Tym samym stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd. Stosownie do treści art. 7 k.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Z treści zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do prawidłowego zastosowania przepisu prawa. Z art. 7 i art. 77 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.". Wedle art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany: podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego oraz rozpatrzyć ten materiał. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym przedmiotem dowodu winny być fakty mające znaczenie dla sprawy, tj. dotyczące danej sprawy i mające znaczenie prawne. Przepis art. 80 k.p.a. zobowiązuje zaś organ do oceny, na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną, musi zostać dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł. Organ winien opierać się na materiale dowodowym przez siebie zebranym oraz powinien dokonać oceny znaczenia i wartości tych dowodów dla toczącej się sprawy. Nadto ocena o której mowa w art. 80 k.p.a. winna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 28 sierpnia 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej zwrócił się do Przewoźnika z wnioskiem o przekazywanie informacji o pasażerach lotów z portu lotniczego K., realizowanych w terminie od 29 października 2019 r. do 29 marca 2020 r. Wskazano, że informacje należy przekazywać na wskazany adres sieci telekomunikacyjnej. Żądana informacja co do lotu objętego decyzją została przekazana. W odniesieniu do pasażerów: S. D., S. K., S. L., M. M., S. T., O. V., S. V., Z. V. wskazano w miejsce imion nazwiska, a w miejsce nazwisk – imiona. Okoliczności faktyczne zostały w tej sprawie ustalone na podstawie dokumentów załączonych do wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej, m.in.: wyciągu z oryginalnej listy API, kopii stron personalnych paszportów pasażerów oraz wniosków Komendanta o nałożenie kary (kierowany do organu) oraz o przekazanie informacji API (kierowany do Przewoźnika). Ustalenia te należy uznać za prawidłowe. Znajdują one potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Stosownie do art. 202a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze "Przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej "informacją".". Obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen (ust. 2 art. 202a ww. ustawy). Stosownie do ust. 3 art. 202a ustawy Prawo lotnicze informacja obejmuje m.in. imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu (pkt 1) numer i rodzaj dokumentu podróży (pkt 3). Przepis art. 202a ust. 4 tej ustawy stanowi zaś, że: "Przewoźnik lotniczy przekazuje informację na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego. Komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej.". Wniosek o przekazanie informacji komendant placówki Straży Granicznej sporządza w formie pisemnej lub elektronicznej i przesyła przewoźnikowi lotniczemu co najmniej na jeden dzień przed planowanym przylotem statku powietrznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 5 zd. 1 art. 202a ww. ustawy). Dalej, zgodnie z treścią art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a przekazał informację nieprawdziwą, podlega karze pieniężnej w wysokości 18 000 zł, za każdy lot, w którym przekazał informację nieprawdziwą. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 powołanej ustawy). W sprawie, w odniesieniu do ośmiorga pasażerów (za wyjątkiem B. R. i N. V., których dane dokumentów podróży okazały się niepełne) przekazana informacja API okazała się nieprawdziwa. W ocenie Sądu na gruncie art. 209u ust. 1 ustawy Prawo lotnicze z informacją nieprawdziwą mamy do czynienia wówczas, gdy którakolwiek z danych o których mowa w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze została podana niezgodnie z rzeczywistością. Pojęcie "informacji nieprawdziwej" jest szersze aniżeli pojęcie "informacji niepełnej". Zdaniem Sądu, ustaleń faktycznych poczynionych przez organ Strona nie podważyła. Nie zgodziła się jednak z ocenę organu, wskazując, że przepisy nie dają prawa do ukarania Przewoźnika w sytuacji gdy dane pasażera są kompletne, a jedynie przekazane w błędnej kolejności. Zdaniem Strony kluczowe jest przekazanie danych w pełnym brzmieniu, a nie w określonej kolejności. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zakwestionowane dane API, w odniesieniu do ww. ośmiorga pasażerów, nie były danymi prawdziwymi w rozumieniu ustawy Prawo lotnicze. Kolejność przedstawienia przez przewoźnika omawianych danych wynika bezpośrednio z art. 202a ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo lotnicze. Z przepisem tym koresponduje wzór wniosku o przekazanie informacji API kierowanego przez Komendanta Placówki Straży Granicznej do przewoźników lotniczych, w tym Skarżącego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań technicznych i organizacyjnych dotyczących przekazywania Straży Granicznej informacji przez przewoźników lotniczych (Dz.U. poz. 1249). Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że podanie danych w postaci imienia i nazwiska we właściwej kolejności jest kwestią istotną. Z uwagi na różnorodność imion i nazwisk niejednokrotnie spotkać można nazwiska zazwyczaj używane jako imiona. Zatem, zdaniem Sądu, niezachowanie kolejności przewidzianej w ustawie może doprowadzić do błędów w identyfikacji pasażera. Zwrócić również należy uwagę, iż zagraniczne imiona i nazwiska mogą okazać się niełatwe do rozkodowania i w ocenie Sądu znaczna ich część nie pozwoli na prawidłową identyfikację imion i nazwisk pasażerów, jeżeli nie zostanie zachowana kolejność danych określona w ustawie. Zdaniem Sądu, rzetelnie przekazana informacja API, tj. obejmująca swym zakresem wszystkie dane oraz ich kolejność ma zasadnicze znaczenie dla prowadzonej kontroli przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skoro do systemu wprowadzone są określone dane, które różnią się od danych rzeczywistych, to owa różnica może stanowić istotną przeszkodę w prawidłowym przeprowadzeniu kontroli. Zauważyć przy tym trzeba, że stanowiska zbieżne ze wskazanym powyżej wyraził już tut. sąd w szeregu wyrokach dotyczących omawianej problematyki, w tym przykładowo w wyroku z dnia 22 maja 2025 r. VI SA/Wa 338/25 czy w wyroku z dnia 24 kwietnia 2025 r. VI SA/Wa 4110/24. W tej sytuacji Sąd nie podzielił stanowiska Strony zaprezentowanego w zarzucie sformułowanym w punkcie 4 petitum skargi. W ocenie Sądu, ustalenia faktyczne wskazują, że w sprawie zaistniała podstawa do wymierzenia Stronie kary pieniężnej za przekazanie informacji nieprawdziwej. Zdaniem Sądu, wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej został należycie uzasadniony. Komendant wskazał jakie przyczyny legły u podstaw żądania nałożenia kary pieniężnej na Przewoźnika za podanie nieprawdziwych danych. Okoliczności te dotyczą usprawnienia kontroli graficznej czy możliwości wcześniejszego zidentyfikowania pasażerów, wobec których wymagane jest zaangażowanie większej liczby sił i środków, celem poczynienia odpowiednich przygotowań. Uzasadnienie wniosku należało zatem uznać za odpowiadające wymogom stawianym przez art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów podniesionych przez Stronę wskazać należy, że – w ocenie Sądu – również i one nie zasługiwały na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 189g § 1 k.p.a. "Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.". Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 art. 189g k.p.a.). Zasadniczo rację ma Strona, że termin przedawnienia nałożenia kary biegł od dnia naruszenia art. 202a ustawy Prawo lotnicze przez Przewoźnika, czyli od 24 listopada 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć 24 listopada 2024 r. Jednakże rozważając podniesioną przez Stronę problematykę należy mieć także na uwadze przepisy szczególne. Stosownie do art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 31 marca 2020 r. Odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r. Z powyższego wynika zatem, że przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym ten przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 3.07.2024 r. II GSK 2387/23, z 23.05.2024 r. II GSK 1928/23, z 21.03.2024 r. II GSK 2040/21, z 23.01.2024 r. II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje. W stanie faktycznym sprawy zaskarżona decyzja została wydana [...] listopada 2024 r. i doręczona Stronie 17 grudnia 2024 r., a zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do 3 lutego 2025 r. W tej sytuacji Sąd nie podzielił stanowiska Strony, że decyzja została wydana i doręczona już po upływie terminu przedawnienia. Z tego względu zarzut naruszenia art. 189g § 1 w związku z art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. W wyroku z dnia 9 stycznia 2025 r. II GSK 564/24 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie objaśnił, że: "Intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu zarówno w odniesieniu do uchylonego już – wyraźnie wymienionego w treści art. 15zzr - stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego w chwili wejścia w życie art. 15zzr - stanu epidemii – obu ogłoszonych z powodu narastającego zagrożenia wywołanego niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19. Przyjęcie wykładni przeciwnej, tj. ograniczenie mocy obowiązującej przepisu art. 15zzr ustawy o COVID-19 do okresu od jego wejścia w życie do uchylenia tzn. z wyłączeniem okresu stanu zagrożenia epidemicznego - stanowiłoby zaprzeczenie zasady racjonalności ustawodawcy. Wynik takiej wykładni prowadziłby bowiem do sytuacji, w której uchwalony przepis w chwili jego wejścia w życie jest już częściowo niewykonalny i nie znajduje zastosowania. Z tego powodu zasadnie podnosi się w orzecznictwie i doktrynie, że sprzeczne z zasadą racjonalności ustawodawcy byłoby uznanie, że proceduje on projekt ustawy zawierający w swej treści odniesienie do stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie uchwala ten projekt z odwołaniem do tego stanu, mimo że stan ten został już zniesiony, bez zamiaru objęcia tego stanu retrospektywnym skutkiem. Należy zatem uznać, że ustawodawca, który dał uprzednio obywatelom swego rodzaju promesę ochrony prawnej na czas stanu zagrożenia epidemicznego, ochronę tę wprowadza z mocą wsteczną mimo zniesienia tego stanu.". W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd uznał, że nie zachodzi zasadność zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji RP z wnioskiem o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego wniosek w tym zakresie Sąd oddalił. Kolejno wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo lotnicze nie regulują materii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie przekazywania informacji o pasażerach (art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.). Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie nieprawidłowych informacji API mogło zatem nastąpić na podstawie art. 189f k.p.a. Stosownie do art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ odstępuje od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Sądu, Prezes Urzędu w sposób uprawniony uznał, że waga stwierdzonego naruszenia prawa nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ nieprzekazanie Służbie Granicznej informacji o danych identyfikujących pasażera mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów zostały ustanowione. Przekonująco organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie Przewoźnikowi kary pieniężnej. W sprawie brak jest informacji by ziściły się przesłanki odstąpienia od nałożenia kary wskazane w pkt 2 art. 189f § 1 k.p.a. tj. by Strona została już ukarana za to samo zachowanie inną decyzją administracyjną lub została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Organ wyjaśnił także dlaczego nie wdrożył procedury przewidzianej w art. 189f § 2 k.p.a. Wyjaśnienia te nie naruszają prawa. Ponadto, Sądowi z urzędu (w związku z innymi rozpoznanymi już w tut. sądzie sprawami ze skarg Przewoźnika na decyzje Prezesa Urzędu w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API) wiadoma jest okoliczność, że nieprzekazanie Straży Granicznej informacji API oraz przekazanie informacji API nieprawdziwych, czy też niepełnych było zdarzeniem powtarzalnym, co można przypisać wadliwej organizacji zbierania i przekazywania tych informacji. Zdaniem Sądu, do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, tj. art. 10 § 1 w związku z art. 81 w związku z art. 7 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., o którym mowa w pkt 2 petitum skargi. Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.". Na gruncie tego przepisu wskazuje się jednolicie, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie tej zasadzie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego, realizację przysługujących jej praw, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 11.06.2024 r. II OSK 2164/21). Sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania (por. także wyrok NSA z 15.03.2024 r. I GSK 287/23). W ocenie Sądu, podnosząc omawiany zarzut Przewoźnik nie wykazał, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności nie podał jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody - mogłyby zostać przez niego skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Dodać przy tym należy, że rozpatrując sprawę ponownie organ nie uzupełniał materiału dowodowego dotyczącego naruszenia. Ustalenie, że Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację w odniesieniu do omawianego lotu zostało dokonane w oparciu o materiał zgromadzony przed wydaniem decyzji utrzymanej w mocy, z którym to materiałem Strona zapoznała się w dniu 21 sierpnia 2024 r. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., skutkującym uwzględnieniem skargi. Dlatego w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2025
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/ Grzegorz Nowecki Justyna Żurawska. /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny