II GZ 531/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 171/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu z dnia 15 listopada 2024 r. nr KA-ZG-1.440.1.2024 JP w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku przez agenta obsługi naziemnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 14 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 171/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez A. Sp. z o.o. w W. decyzji Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu z dnia 15 listopada 2024 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku przez agenta obsługi naziemnej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd stwierdził, że strona nie wskazał na czym polegać miałaby znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji. Przytoczyła jedynie treść przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Zdaniem WSA, treść skargi oraz analiza akt sprawy nie mogły uzasadniać twierdzenia, że w sprawie wystąpiła któraś z przesłanek wstrzymania, zaś faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej skarżącej, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości, orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wraz z decyzją I instancji, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz z decyzją I instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpisania sądowi, który wydał zaskarżone postanowienie. Ponadto wniesiono o przyznanie skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowania dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i brak wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Karpackiego Oddziału Straży Granicznej z dnia 15 listopada 2024 r. o nr KA-ZG-1.440.1/2024, utrzymującą w mocy decyzję nr KA-KB/3/D-KNS/2024 wydaną w pierwszej instancji przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w Krakowie – Balicach z dnia 21 sierpnia 2024 r. w przedmiocie nałożenia na agenta obsługi naziemnej – [...] administracyjnej kary pieniężnej pomimo oczywistych okoliczności zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody spółce i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych wykonania decyzji wraz z decyzją I instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że opłacenie kary może rodzić dla spółki niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W jej ocenie, zadaniem sądu jest ocena przedstawionego mu materiału dowodowego w taki sposób, aby możliwe było określenie istnienia lub nieistnienia faktu, którego chce dowieść strona. Wskazała, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego – normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Wszystkie argumenty przedstawione przez spółkę powinny zostać ocenione pod kątem ich realnego wpływu na kondycję finansową spółki, jednak musi to zostać poprzedzone szczegółową, a nie pobieżną i ogólną ich analizą. Skarżąca podniosła również, że jej obawa przed wystąpieniem szkody (w przypadku zapłacenia kary) była obawą prognozowaną, a tym samym jeszcze niedokonaną, dlatego niemożliwe jest udokumentowanie okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Ponadto oprócz konsekwencji finansowych spółka w rozstrzygnięciu upatruje również znacznych zagrożeń prawnych oraz niebezpiecznego potwierdzenia praktyk przerzucania przez służby mundurowe odpowiedzialności na podmioty działające na lotnisku, pomimo ciążących na tych służbach obowiązków wynikających z ustaw i przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W zakresie następstw trudnych do odwrócenia Spółka wskazała, że fakt, iż strona w obliczu zapłaty kary administracyjnej nie stoi nad widmem utraty płynności finansowej nie jest argumentem wystarczającym, aby uznać, ze wniosek nie był uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony, jak i wyliczenie spodziewanych negatywnych skutków. Nie można uznać za wystarczające jedynie złożenie wniosku, ani również przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (vide: postanowienie NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II OZ 1124/10, postanowienie NSA z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, należy zauważyć, że wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, rolą Sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń skarżącej. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wykazania, że zaskarżona czynność w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide: postanowienie NSA z 6 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 116/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Tym samym Sąd ocenia czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Co więcej skutki te winny odnosić się w sposób zindywidualizowany, a nie tylko hipotetyczny do strony. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła w zasadzie żadnej argumentacji w tym zakresie. Przytoczone przez nią okoliczności dotyczące konieczności wstrzymania wykonania aktu powinny mieć charakter konkretny, zindywidualizowany oraz bezpośredni. Uzasadnienie wniosku nie spełnia wskazanych warunków. Argumentacja podnoszona przez skarżącą w zażaleniu jest potencjalna i hipotetyczna, co z resztą strona w tymże zażaleniu zaznacza. Co więcej, spółka wskazała, że poza konsekwencjami finansowymi, w wydanym rozstrzygnięciu upatruje również znacznych zagrożeń prawnych oraz niebezpiecznego potwierdzenia praktyk przerzucania przez służby mundurowe odpowiedzialności na podmioty działające na lotnisku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że na tle przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej, przedstawiona powyżej argumentacja jest niejasna i w zasadzie należy przyjąć, że odnosi się ona do zasadności wydania decyzji administracyjnej, stanowiąc swego rodzaju polemikę z tym aktem. W tym miejscu NSA podkreśla, że na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przesądzenie, czy wydana decyzja stanowi przejaw wadliwych praktyk stosowanych przez organ administracji. Okoliczności odnoszące się do meritum sprawy administracjynej nie podlegają w tym postępowaniu (incydentalnym) ocenie. Zagadnienie to będzie analizowane na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty, kiedy to sąd administracyjny będzie badał prawidłowość wydanej decyzji. Przekonania skarżącej o niebezpiecznym potwierdzeniu praktyk służb mundurowych nie stanowią przesłanek podlegających ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej i pozostają bez wpływu na obecnym etapie postępowania, nie stanowiąc tym samym argumentacji wzmacniającej stanowisko skarżącej o trudnych do odwrócenia skutkach, które wystąpią w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Reasumując NSA zauważa, że wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej winien zostać uargumentowany poprzez wskazanie - poza przytoczeniem ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. – okoliczności przemawiających za jego uwzględnieniem. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia złożonego wniosku, co trafnie zauważył Sąd I instancji, uzasadniał wydanie przez niego postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe, w konsekwencji czego wniesione zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.