Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 667/25

Wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2025 r., VI SA/Wa 667/25 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
20 sierpnia 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant ref. stażysta Agnieszka Stegenka-Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "Organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...], nakładającą na T. [...] sp. z o. o. z siedzibą w U. [...] (dalej: "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a."), art. 2 ust 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: "p.r.d."), § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 502, dalej: "Rozporządzenie"). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] maja 2024 r. na drodze ekspresowej S7 przed zjazdem na M. [...] (kier. G.) podano sygnał do zatrzymania kierującemu 8-osiowym zespołem pojazdów składającym się: 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i 2-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...] oraz 3-osiowej przyczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował K. S., który wykonywał krajowy przejazd drogowy rzeczy, z ładunkiem 2 kontenerów 20-stopowych, w których umieszczony był ładunek podzielny, w postaci masy uszczelniającej - w imieniu Skarżącej. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. (dalej: "protokół kontroli"). Pismem z dnia [...] maja 2024 r. Organ I instancji zawiadomił Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w przedmiocie naruszeń stwierdzonych w toku kontroli drogowej. Postępowanie zostało zakończone w dniu 1 sierpnia 2024 r. wydaniem przez Organ I instancji decyzji administracyjnej nr [...] nakładającej na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W odwołaniu od ww. decyzji Organu I instancji, które Skarżąca złożyła w ustawowym terminie, Skarżąca zarzuciła ww. decyzji naruszenie art. 7, art. 17 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nierzetelne rozpatrzenie przez organ materiału dowodowego zebranego w sprawie, prowadzące do wadliwego uznania, iż w sprawie wystąpiły przesłanki nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej. Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Organu I instancji i umorzenie niniejszego postępowania. W dniu [...] grudnia 2025 r. GITD wydał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy przytoczył ustalony stan faktyczny oraz mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. GITD wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d.. W odniesieniu zaś do wysokości kary, Organ odwoławczy zauważył, iż art. 140ab p.r.d., określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. GITD nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ odwoławczy nadmienił, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 p.r.d. Organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Zgodnie z art. 140aa p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany samochód ciężarowy marki [...] został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...].11.2017 r., przyczepa i naczepa marki [...] zostały zarejestrowane w dniu [...].04.2014 r., co oznacza, że ww. wyjątek nie znajduje zastosowania. W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 t. GITD wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów (jak wynika z protokołu kontroli drogowej), stwierdzono następujące naruszenia: ➢ rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 62 t (bez odjęcia korekty 2%), przekroczenie dopuszczalnej normy (40 t) o 22 t, tj. o 55%, ➢ zespół pojazdów składał się więcej niż z dwóch pojazdów. GITD wyjaśnił, że przejazd zespołu pojazdów składającego się z więcej niż 2 pojazdów powoduje zakwalifikowanie do kategorii V - w pozostałych przypadkach. Jak stanowi załącznik nr 1 do p.r.d., zezwolenia kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu po drogach wskazanych w zezwoleniu: - o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, - o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Organ odwoławczy przyjął zatem, że w niniejszej sprawie kara pieniężna z tytułu naruszenia wynosi 15.000 zł. GITD stwierdził, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Organ odwoławczy wyjaśnił, że masa całkowita zespołu pojazdów i jego naciski osi zostały zważone przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu - znak fab. WWS, nr fab. [...], rok produkcji 2017, która w dniu kontroli drogowej legitymowała się Świadectwem legalizacji ponownej wydanym w dniu [...] listopada 2023 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G. z datą legalizacji do dnia [...] grudnia 2025 r. Miejsce kontroli legitymowało się Protokołem z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu - uprawniony geodeta w dniu 11 czerwca 2022 r. - dokonał pomiarów geodezyjnych. GITD wyjaśnił, że pomierzone spadki – zarówno podłużny jak i poprzeczny - mieszczą się w określonych przez producenta dopuszczonych spadkach, tj. nie przekraczają 2% nachylenia poprzecznego i 1% nachylenia wzdłużnego. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Nie wnosił o ponowne ważenie i nie zgłaszał uwag do przeprowadzonych pomiarów zewnętrzno-wagowych kontrolowanego zespołu pojazdów. Po dokonaniu ww. pomiarów sporządzono protokół kontroli z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], który kierowca podpisał bez uwag. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 62 ust. 4b pkt 1 p.r.d., statuuje, iż przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Zatem zdaniem GITD warunkiem poruszania się po drogach m.in. zespołów pojazdów jak w przedmiotowej sprawie, będzie uzyskanie zezwolenia kategorii V. Organ odwoławczy podniósł, iż czynności załadunkowe niewątpliwie wywierają wpływ na sposób przewożenia ładunku. Jednakże jako takie nie są związane z odpowiedzialnością podmiotu wykonującego przejazd, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 p.r.d. W ocenie GITD podmiot wykonując przejazd odpowiada bowiem za przejazd i tylko w związku z tą czynnością związana jest jego odpowiedzialność określona w art. 140aa ust. 1 p.r.d., który stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Podmiot wykonujący przejazd ponosi zatem odpowiedzialność za przejazd, a nie za załadunek. GITD ponadto wskazał, że zgodnie z kolei z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust 1, ustala się w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%; b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%; c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. GITD wskazał, że w związku z tym, iż środek transportu był złożony z trzech pojazdów, przy czym pojazdem ciągnącym był pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny, a więc z liczby pojazdów większej niż określona w art. 62 ust. 4 p.r.d., co wymagało uzyskania zezwolenia kat. V, o czym mowa w art. 62 ust. 4b p.r.d. - Organ I instancji nałożył karę pieniężna w wysokości – 15.000 złotych. Ponownie rozpoznając sprawę, Organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zdaniem GITD Skarżąca nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 p.r.d. Według art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem; b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Zdaniem Organu odwoławczego Skarżąca nie wykazała, że dochowano należytej staranności, co wyłączałoby jej odpowiedzialność na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] maja 2024 r. poinformował Skarżącą, że w przypadku zaistnienia okoliczności świadczących, iż dochowała ona należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia, powinna ona stosowne dowody przedstawić. Skarżąca w toku postępowania przed Organem I instancji nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie składała wyjaśnień. W ocenie Organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy świadczy, że Skarżąca nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, miała wpływ na powstanie naruszeń. W ocenie GITD obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przejazd, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeżeli przepis nie stoi na przeszkodzie. Zdaniem GITD w przedmiotowej sprawie Organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła do WSA w Warszawie skargę na zaskarżoną decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a. - polegające na niepodjęciu przez Organ odwoławczy z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuzupełnieniu postępowania dowodowego z urzędu w zakresie zdatności wagi samochodowej, znak fabryczny: WWS, nr fabryczny: [...], użytej podczas kontroli pojazdu, który dokonywano przewozu w dniu [...] maja 2024 roku, do wykonania pomiaru wieloosiowego zespołu pojazdów składającego się ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...] i 3-osiowej przyczepy [...] o nr rej. [...], w szczególności w zakresie nośności i innych parametrów, które waga powinna spełniać, aby wykonany pomiar mógł zostać uznany za rzetelny i prawidłowy, na dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych odnoszących się do prawidłowości wykonanych pomiarów rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów i nacisku na poszczególne osie wyłączenie w oparciu o świadectwo legalizacji wad, w sytuacji gdy ustalenie nośności wagi i innych parametrów posiada kluczowe znaczenie dla prawidłowości i rzetelności dokonanych w dniu [...] maja 2024 roku pomiarów wagi zespołu pojazdów i nacisków na poszczególne osie, co może wpływ na treść orzekania, gdyż w przypadku nieprawidłowego ustalenia rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów i nacisku na poszczególne osie kara administracyjna nie powinna zostać nałożona na Skarżącą lub też nałożona w niżej wysokości stosowanie do art. 140ab ust. 1 p.r.d. Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w jej ocenie Organ odwoławczy nie podjął z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie zdatności wagi samochodowej, użytej podczas kontroli zespołu pojazdów, którym dokonywano przewozu w dniu [...] maja 2024 roku, do wykonania pomiaru, w szczególności w zakresie nośności i innych parametrów, które waga powinna spełniać, aby wykonany pomiar mógł zostać uznany za rzetelny i prawidłowy, oraz nie uzupełnił w ww. zakresie z urzędu postępowania dowodowego organu I instancji. W tym stanie rzeczy stwierdzone w toku czynności kontrolnych przekroczenie norm przewozowych wynikających § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia budzi wątpliwości i nie powinno stanowić podstawy rekonstruowania stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Skarżącej podkreślenia przy tym wymaga, że ustalenie nośności wagi i innych parametrów posiada kluczowe znaczenie dla prawidłowości i rzetelności dokonanych w dniu 22 maja 2024 roku pomiarów wagi zespołu pojazdów i nacisków na poszczególne osi, a więc okoliczności prawnie relewantnych z perspektywy stosowania art. 140ab ust. 1 p.r.d. Według Skarżącej przepis ten uzależnia bowiem nałożenie administracyjnej kary pieniężnej i jej wysokość od określonego w tym przepisie stopnia przekroczenia norm przewozowych, o których mowa w Rozporządzeniu. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - stosownie do § 2 powołanego artykułu - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej reguł Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 r., nie naruszają prawa. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję WITD wymierzającą Spółce karę pieniężną w wysokości 15000 zł z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V, w przypadkach innych niż określone w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.r.d. Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie zaś z treścią art. 64 ust. 2 powołanej ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Z przytoczonych przepisów wynika zatem zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I, a takim ładunkiem bez wątpienia była masa uszczelniająca przewożona przez Skarżącą w dwóch kontenerach 20 -stopowych. Przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Stosownie do treści art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Przypadek taki wystąpił w rozpatrywanej sprawie albowiem istniała możliwość swobodnego podzielenia ładunku jakim była sól i przewozu jej w ilości nie naruszającej dopuszczalnych norm. Stosownie do treści art. 140aa ust. 1 p.r.d. stanowiącego podstawę nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej - za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z treścią art. 140aa ust. 3 pkt 1 tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak z kolei stanowi art. 140ab ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W niniejszej sprawie podstawą wymierzania Skarżącej kary były naruszenia, które zostały ujawnione w toku dokonanej kontroli, opisane w protokole kontroli. Z akt sprawy wynika, że [...] maja 2024 r. ekspresowej S7 przed zjazdem na M. [...] (kier. G.) zatrzymano kierującego 8-osiowym zespołem pojazdów składającym się: (i) 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...]; (ii) 2-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]; (iii) 3-osiowej przyczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Podczas kontroli ustalono, iż w momencie kontroli wykonywany był krajowy transport drogowy masy uszczelniającej - w dwóch oddzielnych kontenerach 20-stopowych z G. do P.. Przewóz wykonywany był na podstawie zezwolenia nr [...]na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy, udzielonego przedsiębiorcy: T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą pod adresem 06-513 W. [...], U [...] 113A. Bezsporne w sprawie jest więc to, że w dniu kontroli przewożony był towar podzielny w postaci dwóch kontenerów załadowanych masą uszczelniającą. Jak wynika z akt sprawy, wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy, tj. rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 62 t (wobec dopuszczalnej 40 t) – co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 55%. Kierujący nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W świetle przytoczonych regulacji prawnych i stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny. Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na stwierdzone przekroczenia dopuszczalnych norm pojazd wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V (lp. 5 załącznika nr 1 do p.r.d. pozwolenie tej kategorii jest wydawane na przejazd pojazdu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV i o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne). Bezsporne w sprawie jest także, że wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazdem tym przewożony był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego w sprawie zastosowania przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I), wobec czego organy słusznie wymierzyły Spółce karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V. Organy zasadnie też przyjęły, że na Skarżącą powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 15000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, w pozostałych przypadkach. Stosownie bowiem do art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości takiej jak za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach. Zdaniem Sądu, Skarżąca dopuściła się zarzucanego jej naruszenia i nałożenie na nią kary pieniężnej nastąpiło w prawidłowej wysokości, albowiem zaistniało przekroczenie dopuszczalnych wartości o ponad 20%. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie nie potwierdza, aby doszło do nieprawidłowości w procedurze ważenia zespołu pojazdów. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli z [...] maja 2024 r. wynika, że kontrola w zakresie normatywności pojazdu została przeprowadzona na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do ważenia pojazdów w ruchu zlokalizowanym przy drodze krajowej nr [...] w G., ul. [...] (kierunek W. protokół z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu – k. 3 akt administracyjnych). Ponadto została przeprowadzona z użyciem wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr [...] (k. 2 akt administracyjnych) legitymującej się świadectwem legalizacji ponownej z [...] listopada 2023 r. z datą ważności legalizacji do [...] grudnia 2025 r. Przy czym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości w zakresie ważenia z uwagi na użycie tej wagi i brak wiedzy co do ich nośności i innych parametrów. Z zapisów załączonego do akt sprawy świadectwa legalizacji ponownej wprost wynika jakie właściwości metrologiczne waga posiada. Zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188 poz. 1345) podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa § 30 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4 tj. zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie właściwych oznaczeń oraz prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania; kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu; zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga. Stosownie do § 29 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia podczas badań typu należy sprawdzić dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi oraz przeprowadzić badania egzemplarza wagi w zakresie: 1) wymagań podczas ważenia dynamicznego, z wykorzystaniem pojazdów kontrolnych zgodnie z § 32 i w warunkach działania określonych przez producenta, odnośnie do: a) odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy, b) odchylenia każdego obciążenia osi od wartości statycznego obciążenia osi dla pojazdu kontrolnego dwuosiowego sztywnego, c) błędu sumarycznego masy dowolnego pojazdu kontrolnego. W § 29 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia zostały wskazane pozostałe badane wymagania takie jak: zgodności wskazań cyfrowego urządzenia wskazującego i drukującego; właściwej wartość działki elementarnej wagi; liczby działek elementarnych wagi; obciążenia minimalnego; urządzeń zerujących; urządzenia podtrzymującego zero; urządzeń wskazujących i drukujących (odnośnie do: łatwego i jednoznacznego odczytania wyników, drukowania co najmniej wymaganych danych, zakresu ważenia, urządzenia sumującego, czujnika obecności pojazdu, urządzenia zapewniającego centryczny przejazd pojazdu, kierunku przejazdu, jeżeli ma zastosowanie, prędkości przejazdu podczas ważenia); właściwego zainstalowania zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia; właściwego odwodnienia; możliwości umieszczania cech zabezpieczających albo właściwości zabezpieczenia elektronicznego; właściwego oznaczenia wagi. Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w ww. rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej. W rozpatrywanej sprawie spełnienie wymogów w tym zakresie wynika wprost z dołączonego do akt postępowania świadectwa legalizacji ponownej wagi użytej podczas kontroli. Zaznaczyć należy, że świadectwo legalizacji wydawane jest na określony czas, po którym ponownie następuje sprawdzenie urządzenia. Okres ten jest na tyle niedługi, by używanie wagi i jej elementów nie miało wpływu na proces ważenia. Jednocześnie podkreślić należy, że w stanie faktycznym sprawy nie ujawniono żadnych okoliczności, które mogłyby podważać potwierdzoną świadectwem legalizacji ponownej sprawność i prawidłowość działania wagi dla potrzeb dokonywanego ważenia. Z tego też względu jakiekolwiek sugestie co do niedotrzymania przez wagę wymaganych parametrów należy uznać za chybione. Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii nośności użytych wag, to wynika ona z załączonego świadectwa legalizacji. W świadectwie tym wskazano dopuszczalne obciążenie maksymalne oraz minimalne obciążenie osi przy ważeniu dynamicznym tj. ważeniu pozwalającym na wyznaczenie obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością (zob. § 3 pkt 2, pkt 5 oraz pkt 10 i 11 ww. rozporządzenia z 2007 r.). Wartości te (obciążenie maksymalne 20000 kg oraz obciążenie minimalne 500 kg) nie pozwalają przyjąć, że dokonane w toku kontroli ważenie naruszało wskazania, jakie w tym zakresie wynikają ze świadectwa legalizacji ponownej użytej wagi. Wyniki pomiarów dla poszczególnych osi nie przekraczały tych wartości, a rzeczywista masa całkowita pojazdu została określona jako suma tych pomiarów (vide: protokół kontroli – k. 10 – 11 akt administracyjnych oraz wydruk z wagi użytej w toku kontroli – k. 9v akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się również instrukcja użytkowania wagi (nieponumerowane strony bezpośrednio przed zaskarżoną decyzją), która wskazuje parametry wagi oraz sposób ważenia. Ponadto z akt sprawy nie wynika, by w czasie czynności pomiaru system wagi zarejestrował jakiekolwiek nieprawidłowości, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad wagi. Zatem, gdy pomiaru dokonano wagą z ważną legalizacją, a z takim urządzeniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie dodatkowo nie zostały przekroczone parametry metrologiczne w czasie ważenia, zasadne jest przyjęcie jako wyniku ważenia wartości wynikających z dokonanych pomiarów. W świetle powyższego brak jest podstaw do skutecznego kwestionowania prawidłowości użycia wag w dniu dokonywanej kontroli. W ocenie Sądu, organy obu instancji, na podstawie zebranego materiału dowodowego prawidłowo uznały, że w sprawie nie zaszły przesłanki określone w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym na tej podstawie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu czynności związanych z przejazdem. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie – jak trafnie podkreślił GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie będące podstawą nałożenia kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na które nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich wymogami. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przed rozpoczęciem wykonywania kontrolowanego przejazdu podjęła czynności, by pojazd nie przekraczał dopuszczalnych norm. Tymczasem już z prostego zsumowania masy własnej pojazdów, masy kontenerów oraz wagi ładunków określonych w listach przewozowych wynikało, że zespół pojazdów z ładunkiem przekroczy dopuszczalną masę. Rację ma GITD stwierdzając, że Spółka powinna mieć zorganizowaną działalność w taki sposób, aby do naruszenia nie doszło, w tym zadysponować wymaganą dla ilości przewożonego ładunku liczbę pojazdów. Skarżąca decydując się na przejazd z ładunkiem podzielnym winna uwzględnić jego wagę i przyjąć taką, aby pojazd nie przekraczał dopuszczalnych norm. Tak się jednak nie stało. Organy zatem prawidłowo przyjęły, że Skarżąca nie wykazała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem, jak i tego, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia. Z powołanych względów - zdaniem Sądu - GITD nie naruszył przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji, ponadto przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy obu instancji oparły swoje decyzje na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, który został wszechstronnie oceniony. W sposób jasny, dający podstawę do oceny prawidłowości wywodu, organy uzasadniły także swoje decyzje. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 lutego 2025
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/ Maciej Borychowski /sprawozdawca/ Sławomir Kozik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny