Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 583/25

Wyrok WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2025 r., VI SA/Wa 583/25 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
20 sierpnia 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant ref. stażysta Agnieszka Stegenka-Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej również: "WSA") w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ odwoławczy") z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "Organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], nakładającą na T. [...] sp. z o. o. z siedzibą w U. [...] (dalej: "Skarżąca", "Spółka") karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 62 ust. 4 i 4b, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: "p.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) i pkt 7 lit b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2024 r. poz. 502, dalej: "Rozporządzenie"). Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V - w pozostałych przypadkach. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] marca 2024 r. na drodze krajowej nr S7 (na wysokości węzła [...], kierunek W.) zatrzymano do kontroli 8-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki [...]o nr rej. [...]i 3-osiowej przyczepy marki [...]o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował G. R., który wykonywał przejazd drogowy z G. do P. z ładunkiem drutu stalowego, umieszczonym w dwóch kontenerach 20-stopowych, w imieniu i na rzecz Skarżącej. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...]z dnia [...] marca 2024 r. (dalej: "protokół kontroli"). Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. Organ I instancji zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego. Organ I instancji poinformował Skarżącą o prawie do czynnego udziału w postępowaniu i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł, od której Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Skarżąca decyzji Organu I instancji zarzuciła naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżąca stoi na stanowisku, że przewóz ładunku podzielnego wykluczał możliwość uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Wskazuje, że zebrany materiał dowodowy nie uzasadniał nałożenia na Skarżącą jakiejkolwiek kary pieniężnej. Po rozpoznaniu odwołania GITD wydał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odniesieniu zaś do wysokości kary, Organ odwoławczy zauważył, iż art. 140ab p.r.d., określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. GITD nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ odwoławczy nadmienił, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 140aa ust 4 p.r.d. Organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Zgodnie z art. 140aa p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. GITD ustalił, że w dniu kontroli ww. zespołem pojazdów Skarżąca wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem drutu stalowego, umieszczonym w dwóch kontenerach 20-stopowych. Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony podczas kontroli. GITD wskazał, iż stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Zdaniem Organu odwoławczego brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku. W związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych, wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi, oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów z ładunkiem, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się w miejscowości R. [...] ciągu drogi krajowej nr [...] (km 1+128 P), zatwierdzonym przez zarządcę drogi - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w G.. Miejsce ważenia legitymowało się Protokołem pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu, dokonanych przez uprawnionego geodetę w dniu 12 kwietnia 2022 r. Protokół z pomiarów potwierdza spełnianie przez ww. stanowisko wymagań określonych w § 7-9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., nr 188, poz. 1345). Ważenia dokonano za pomocą dwupomostowej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu METEOR, znak zatwierdzenia typu: PET 161, nr fabryczny [...], która legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej z dnia [...] listopada 2023 r., wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności do dnia [...] grudnia 2025 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: ➢ rzeczywista masa całkowita 8-osiowego zespołu pojazdów 73,20 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w gorę) - przekroczenie wartości dopuszczalnej wynoszącej 40,0 to 33,20 t, tj. o 83,00 %, ➢ nacisk na grupie 2 osi ciągnika siodłowego, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową 24,2 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w gorę) - przekroczenie o 8,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 16,0 t o 51,25 %), ➢ nacisk na grupie 3 osi nienapędowych przyczepy 31,1 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w gorę) - przekroczenie o 10,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 21,0 t o 48,09 %). Kierujący nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ odwoławczy zauważył, że kontrolujący oraz Organ I instancji błędnie zastosowali przepisy ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W ocenie GITD z protokołu kontroli wynika bezspornie, że odległość między osiami w grupie osi ciągnika siodłowego, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową wynosiła co najmniej 1 m i mniej niż 1,30 m, a zatem dopuszczalny nacisk tej grupy osi, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit b) ww. rozporządzenia, wynosił 16 t, a nie 18 t, jak przyjęli kontrolujący. Kontrolujący przyjęli parametr dla większej odległości między osiami i zawieszenia mechanicznego, podczas gdy ciągnik siodłowy był wyposażony w zawieszenie pneumatyczne. Z kolei najmniejsza odległość między osiami wchodzącymi w skład grupy 3 osi nienapędowych przyczepy również wynosiła co najmniej 1 m i mniej niż 1,30 m, zatem dopuszczalny nacisk na tej grupie osi, stosownie do § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) ww. rozporządzenia, wynosił 21 t, a nie 24 t, jak przyjęli kontrolujący. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma to jednak wpływu na rozstrzygnięcie i wysokość nałożonej kary. Jak stanowi art. 62 ust. 4b ww. ustawy, przejazd zespołu pojazdów złożonego z liczby pojazdów większej niż określona w ust. 4 lub o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia, o którym mowa w art. 64d. Ponadto GITD zauważył, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono ładunek podzielny. Zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. GITD wskazał, że przewóz ładunku podzielnego może odbywać się zgodnie z przepisami jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I, a w pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Przejazd nienormatywny należy uznać za odstępstwo od normy. Organ odwoławczy przytoczył także treść art. 140ab ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V. GITD wskazał także, że stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V: a) 6 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi 15 000 złotych. W ocenie GITD Organ I instancji prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania i skutecznie zawiadomił ją o wszczęciu wobec niej postępowania z urzędu oraz pouczył o przysługującym jej prawie czynnego udziału w postępowaniu, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca z tego prawa skorzystała, czego potwierdzeniem jest jej wniosek z dnia 11 czerwca 2024 r. o przedłużenie terminu na zapoznanie się za aktami sprawy o 3 miesiące. W Opinii GITD Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Według GITD do ustalonego stanu faktycznego w ocenie GITD Organ I instancji prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, tj. przepisy p.r.d. Ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując stosownie do art. 80 k.p.a. ich wszechstronnej oceny. Swoje stanowisko wyrażone w decyzji przedstawił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie GITD z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez Skarżącą przepisów prawa w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym o parametrach jak dla zezwolenia kategorii V - w pozostałych przypadkach, z naruszeniem zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny i materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie już w momencie kontroli drogowej. W konsekwencji Organ odwoławczy uznał zarzuty Skarżącej w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych za efekt braku akceptacji stanowiska zajętego przez Organ I instancji, niż jakiekolwiek uchybienie proceduralne mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie GITD Organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji naruszenia. Kierowca nie okazał do kontroli żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami, jedynie zezwolenie kategorii V dopuszcza przekroczenie rzeczywistej masy środka transportu 60 ton oraz nacisków osi czy grup osi. Podsumowując, Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. W cenie GITD nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. GITD podkreślił, że obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przejazd, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeżeli przepis nie stoi na przeszkodzie. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła do WSA w Warszawie skargę na zaskarżoną decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a - polegające na niepodjęciu przez Organ II instancji z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuzupełnieniu postępowania dowodowego z urzędu w zakresie zdatności dwupomostowej wagi samochodowej typu METEOR, znak zatwierdzenia typu: PET 161, o nr. fabrycznym: [...] (przypis Sądu: właściwy numer wagi: [...]– vide k. 9, 22 akt administracyjnych), użytej podczas kontroli pojazdu, którym dokonywano przewozu w dniu [...] marca 2024 roku, do wykonania pomiaru wieloosiowego zespołu pojazdów składającego się ciągnika siodłowego [...] o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...] i 3-osiowej przyczepy [...]o nr rej. [...], w szczególności w zakresie nośności i innych parametrów, które waga powinna spełniać, aby wykonany pomiar mógł zostać uznany za rzetelny i prawidłowy, na dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynieniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych odnoszących się do prawidłowości wykonanych pomiarów rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów i nacisku na poszczególne osie wyłączenie w oparciu o świadectwo legalizacji wad, w sytuacji gdy ustalenie nośności wagi i innych parametrów posiada kluczowe znaczenie dla prawidłowości i rzetelności dokonanych w dniu [...] marca 2024 roku pomiarów wagi zespołu pojazdów i nacisków na poszczególne osie, co może wpływ na treść orzekania, gdyż w przypadku nieprawidłowego ustalenia rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów i nacisku na poszczególne osie kara administracyjna nie powinna zostać nałożona na Skarżącą lub też nałożona w niżej wysokości stosowanie do art. 140ab ust. 1 p.r.d. Formułując powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi, Skarżąca wskazała, że w jej ocenie Organ odwoławczy nie podjął z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie zdatności wagi samochodowej, użytej podczas kontroli zespołu pojazdów, którym dokonywano przewozu w dniu [...] marca 2024 roku, do wykonania pomiaru, w szczególności w zakresie nośności i innych parametrów, które waga powinna spełniać, aby wykonany pomiar mógł zostać uznany za rzetelny i prawidłowy, oraz nie uzupełnił w ww. zakresie z urzędu postępowania dowodowego Organu I instancji. W tym stanie rzeczy stwierdzone w toku czynności kontrolnych przekroczenie norm przewozowych wynikających § 3 ust. 1 pkt 2, § 3 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a i pkt 7 lit. b Rozporządzenia budzi wątpliwości i nie powinno stanowić podstawy rekonstruowania stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Skarżącej ustalenie nośności wagi i innych parametrów posiada kluczowe znaczenie dla prawidłowości i rzetelności dokonanych w dniu [...] marca 2024 roku pomiarów wagi zespołu pojazdów i nacisków na poszczególne osi, a więc okoliczności prawnie relewantnych z perspektywy stosowania art. 140ab ust. 1 p.r.d. Według Skarżącej przepis ten uzależnia bowiem nałożenie administracyjnej kary pieniężnej i jej wysokość od określonego w tym przepisie stopnia przekroczenia norm przewozowych, o których mowa w Rozporządzeniu. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - stosownie do § 2 powołanego artykułu - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej reguł Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2024 r., nie naruszają prawa. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja GITD utrzymująca w mocy decyzję WITD wymierzającą Spółce karę pieniężną w wysokości 15000 zł z tytułu wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V, w przypadkach innych niż określone w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.r.d. Zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie zaś z treścią art. 64 ust. 2 powołanej ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Z przytoczonych przepisów wynika zatem zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I, a takim ładunkiem bez wątpienia był drut stalowy przewożony przez Skarżącą w dwóch kontenerach 20 -stopowych. Przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może zgodnie z przepisami odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I. W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność. Stosownie do treści art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Przypadek taki wystąpił w rozpatrywanej sprawie albowiem istniała możliwość swobodnego podzielenia ładunku jakim była sól i przewozu jej w ilości nie naruszającej dopuszczalnych norm. Stosownie do treści art. 140aa ust. 1 p.r.d. stanowiącego podstawę nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej - za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z treścią art. 140aa ust. 3 pkt 1 tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak z kolei stanowi art. 140ab ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W niniejszej sprawie podstawą wymierzania Skarżącej kary były naruszenia, które zostały ujawnione w toku dokonanej kontroli, opisane w protokole kontroli. Z akt sprawy wynika, że [...] marca 2024 r. około godziny 16:15 na drodze krajowej S7 (na wysokości węzła N. [...]- kierunek W.) podano kontroli 8-osiowy zespół pojazdów składający się z: (i) 3-osiowego pojazdu silnikowego marki [...] o nr rej. [...], będącego pojazdem ciągnącym; (ii) 2-osiowej naczepy ciężarowej marki [...]o nr rej. [...], która była złączona z naczepą ciężarową; (iii) 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...]o nr rej. [...], która była złączona z naczepą ciężarową. Podczas kontroli ustalono, iż w momencie kontroli wykonywany był krajowy transport drogowy drutu stalowego - w dwóch oddzielnych kontenerach 20-stopowych z G. do P.. Przewóz wykonywany był na podstawie zezwolenia nr [...]na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy, udzielonego przedsiębiorcy: T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą pod adresem 06-513 W. [...], U. [...]. Bezsporne w sprawie jest więc to, że w dniu kontroli przewożony był towar podzielny w postaci dwóch kontenerów załadowanych drutem stalowym. Jak wynika z akt sprawy, wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: (i) rzeczywista masa całkowitą 8-osiowego zespołu pojazdów 73,20 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie wartości dopuszczalnej wynoszącej 40,0 to 33,20 t, tj. o 83,00%; (ii) nacisk na grupie 2 osi ciągnika siodłowego, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową 24,2 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 8,2 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 16,0 t o 51,25 %); (iii) nacisk na grupie 3 osi nienapędowych przyczepy 31,1 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 10,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 21,0 t o 48,09 %). Kierujący nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W świetle przytoczonych regulacji prawnych i stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny. Prawidłowo również przyjęły, że ze względu na stwierdzone przekroczenia dopuszczalnych norm pojazd wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii V (lp. 5 załącznika nr 1 do p.r.d. pozwolenie tej kategorii jest wydawane na przejazd pojazdu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV i o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne). Bezsporne w sprawie jest także, że wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pojazdem tym przewożony był ładunek podzielny, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemającego w sprawie zastosowania przypadku przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I), wobec czego organy słusznie wymierzyły Spółce karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii V. Organy zasadnie też przyjęły, że na Skarżącą powinna zostać nałożona kara pieniężna w wysokości 15000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, w pozostałych przypadkach. Stosownie bowiem do art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości takiej jak za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach. Zdaniem Sądu, Skarżąca dopuściła się zarzucanego jej naruszenia i nałożenie na nią kary pieniężnej nastąpiło w prawidłowej wysokości, albowiem zaistniało przekroczenie dopuszczalnych wartości o ponad 20%. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie nie potwierdza, aby doszło do nieprawidłowości w procedurze ważenia zespołu pojazdów. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli z [...] marca 2024 r. wynika, że kontrola w zakresie normatywności pojazdu została przeprowadzona na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do ważenia pojazdów w ruchu zlokalizowanym w miejscowości R. [...] przy drodze krajowej nr [...] (protokół z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu – k. 10-11 akt administracyjnych). Ponadto została przeprowadzona z użyciem wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o nr [...] (k.9 akt administracyjnych) legitymującej się świadectwem legalizacji ponownej z [...] listopada 2023 r. z datą ważności legalizacji do [...] grudnia 2025 r. Przy czym niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości w zakresie ważenia z uwagi na użycie tej wagi i brak wiedzy co do ich nośności i innych parametrów. Z zapisów załączonego do akt sprawy świadectwa legalizacji ponownej wprost wynika jakie właściwości metrologiczne waga posiada. Zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188 poz. 1345) podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa § 30 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4 tj. zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie właściwych oznaczeń oraz prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania; kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu; zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga. Stosownie do § 29 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia podczas badań typu należy sprawdzić dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi oraz przeprowadzić badania egzemplarza wagi w zakresie: 1) wymagań podczas ważenia dynamicznego, z wykorzystaniem pojazdów kontrolnych zgodnie z § 32 i w warunkach działania określonych przez producenta, odnośnie do: a) odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy, b) odchylenia każdego obciążenia osi od wartości statycznego obciążenia osi dla pojazdu kontrolnego dwuosiowego sztywnego, c) błędu sumarycznego masy dowolnego pojazdu kontrolnego. W § 29 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia zostały wskazane pozostałe badane wymagania takie jak: zgodności wskazań cyfrowego urządzenia wskazującego i drukującego; właściwej wartość działki elementarnej wagi; liczby działek elementarnych wagi; obciążenia minimalnego; urządzeń zerujących; urządzenia podtrzymującego zero; urządzeń wskazujących i drukujących (odnośnie do: łatwego i jednoznacznego odczytania wyników, drukowania co najmniej wymaganych danych, zakresu ważenia, urządzenia sumującego, czujnika obecności pojazdu, urządzenia zapewniającego centryczny przejazd pojazdu, kierunku przejazdu, jeżeli ma zastosowanie, prędkości przejazdu podczas ważenia); właściwego zainstalowania zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia; właściwego odwodnienia; możliwości umieszczania cech zabezpieczających albo właściwości zabezpieczenia elektronicznego; właściwego oznaczenia wagi. Potwierdzeniem spełnienia przez wagę wymagań określonych w ww. rozporządzeniu jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej. W rozpatrywanej sprawie spełnienie wymogów w tym zakresie wynika wprost z dołączonego do akt postępowania świadectwa legalizacji ponownej wagi użytej podczas kontroli. Zaznaczyć należy, że świadectwo legalizacji wydawane jest na określony czas, po którym ponownie następuje sprawdzenie urządzenia. Okres ten jest na tyle niedługi, by używanie wagi i jej elementów nie miało wpływu na proces ważenia. Jednocześnie podkreślić należy, że w stanie faktycznym sprawy nie ujawniono żadnych okoliczności, które mogłyby podważać potwierdzoną świadectwem legalizacji ponownej sprawność i prawidłowość działania wagi dla potrzeb dokonywanego ważenia. Z tego też względu jakiekolwiek sugestie co do niedotrzymania przez wagę wymaganych parametrów należy uznać za chybione. Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii nośności użytych wag, to wynika ona z załączonego świadectwa legalizacji. W świadectwie tym wskazano dopuszczalne obciążenie maksymalne oraz minimalne obciążenie osi przy ważeniu dynamicznym tj. ważeniu pozwalającym na wyznaczenie obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością (zob. § 3 pkt 2, pkt 5 oraz pkt 10 i 11 ww. rozporządzenia z 2007 r.). Wartości te (obciążenie maksymalne 20000 kg oraz obciążenie minimalne 500 kg) nie pozwalają przyjąć, że dokonane w toku kontroli ważenie naruszało wskazania, jakie w tym zakresie wynikają ze świadectwa legalizacji ponownej użytej wagi. Wyniki pomiarów dla poszczególnych osi nie przekraczały tych wartości, a rzeczywista masa całkowita pojazdu została określona jako suma tych pomiarów (vide: protokół kontroli – k. 25 – 26 akt administracyjnych oraz wydruk z wagi użytej w toku kontroli – k. 1 akt administracyjnych). W aktach sprawy znajduje się również instrukcja użytkowania wagi (k. 50 – 54 akt administracyjnych), która wskazuje parametry wagi oraz sposób ważenia. Ponadto z akt sprawy nie wynika, by w czasie czynności pomiaru system wagi zarejestrował jakiekolwiek nieprawidłowości, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad wagi. Zatem, gdy pomiaru dokonano wagą z ważną legalizacją, a z takim urządzeniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie dodatkowo nie zostały przekroczone parametry metrologiczne w czasie ważenia, zasadne jest przyjęcie jako wyniku ważenia wartości wynikających z dokonanych pomiarów. W świetle powyższego brak jest podstaw do skutecznego kwestionowania prawidłowości użycia wag w dniu dokonywanej kontroli. W ocenie Sądu, organy obu instancji, na podstawie zebranego materiału dowodowego prawidłowo uznały, że w sprawie nie zaszły przesłanki określone w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Uwolnienie się przewoźnika od kary za przejazd pojazdem nienormatywnym na tej podstawie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym zostanie wykazane istnienie okoliczności wskazujących na dochowanie przez niego należytej staranności przy wykonywaniu czynności związanych z przejazdem. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie – jak trafnie podkreślił GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – to na podmiocie wykonującym przejazd spoczywa obowiązek wykazania, że naruszenie będące podstawą nałożenia kary, powstało w wyniku niezależnych od niego okoliczności, na które nie miał wpływu, a także, że podjął wszelkie niezbędne działania, bądź środki, zmierzające do wykonania przewozu zgodnie z przepisami prawa i wynikającymi z nich wymogami. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że przed rozpoczęciem wykonywania kontrolowanego przejazdu podjęła czynności, by pojazd nie przekraczał dopuszczalnych norm. Tymczasem już z prostego zsumowania masy własnej pojazdów, masy kontenerów oraz wagi ładunków określonych w listach przewozowych wynikało, że zespół pojazdów z ładunkiem przekroczy dopuszczalną masę. Rację ma GITD stwierdzając, że Spółka powinna mieć zorganizowaną działalność w taki sposób, aby do naruszenia nie doszło, w tym zadysponować wymaganą dla ilości przewożonego ładunku liczbę pojazdów. Skarżąca decydując się na przejazd z ładunkiem podzielnym winna uwzględnić jego wagę i przyjąć taką, aby pojazd nie przekraczał dopuszczalnych norm. Tak się jednak nie stało. Organy zatem prawidłowo przyjęły, że Skarżąca nie wykazała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem, jak i tego, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonego naruszenia. Z powołanych względów - zdaniem Sądu - GITD nie naruszył przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji, ponadto przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy obu instancji oparły swoje decyzje na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, który został wszechstronnie oceniony. W sposób jasny, dający podstawę do oceny prawidłowości wywodu, organy uzasadniły także swoje decyzje. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 lutego 2025
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/ Maciej Borychowski /sprawozdawca/ Sławomir Kozik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny