VI SA/Wa 6344/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna Asesor WSA Justyna Żurawska Protokolant st. sekr. sąd. Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 września 2023 r. nr BP.702.2413.2023.E.2012.BKOE.6001 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Decyzją z [...] września 2023 r., nr [...] dalej: "zaskarżona decyzja") Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Organ", "GITD"), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 755 ze zm., zwanej dalej kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645 ze zm., zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2539), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez J. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą J. (dalej "skarżący", "Strona") od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2023 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych), za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej na której pobiera się opłatę elektroniczną z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. W dniu [...] lipca 2022 r. o godzinie 11.02 urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] znajdujące się na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], co zostało odnotowane pod numerem ewidencyjnym [...]. W wyniku dokonanej kontroli stwierdzono, iż ww. pojazd samochodowy został zarejestrowany w Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS (SPOE KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłat elektronicznych, które zgłaszało konieczność poboru opłaty dla ww. sekcji płatnej powiązanej z wykrytym przejazdem. Na ww. koncie użytkownika typu przedpłaconego brakowało środków umożliwiających pokrycie należnej opłaty. Tym samym za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Na podstawie danych uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK) oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu okazanego podczas kontroli ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu przekracza 3,5 tony. Ponadto w oparciu o dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu organ prowadzący postępowanie ustalił, iż na dzień odnotowania naruszenia odpowiedzialnym był podmiot będący właścicielem ww. pojazdu samochodowego tj. J. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą J. Odcinek drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] lipca 2022 r. został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu wobec niej postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na powyższe strona pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. złożyła wyjaśnienia, w których wniosła o umorzenie postępowania w całości, odstąpienie od nałożenia kary oraz o ustalenie czy system e-Toll w pierwszej kolejności po zasileniu konta pobiera środki na opłacenie zaległych opłat, a także kiedy została pobrana opłata należna z dnia przejazdu. Strona dokonała interpretacji przepisów, według których stwierdziła, iż stała się jedynie dłużnikiem zobowiązanym do uiszczenia opłaty elektronicznej, gdyż według przedstawionej przez stronę opinii powstał jedynie stosunek zobowiązaniowy. Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z [...] kwietnia 2023 r. zawiadomił stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, jednocześnie pouczając o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia żądań. Ww. zawiadomienie pozostało bez odpowiedzi. Mając na względzie powyższe okoliczności decyzją z [...] maja 2023 r., stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej w dniu [...] lipca 2022 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Pismem z [...] maja 2023 r., strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o umorzenie postępowania w całości lub rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż wyposażyła pojazd w sprawne urządzenie do poboru opłaty, w związku z czym za przejazd została naliczona należna opłata elektroniczna. Według strony opłata ta została uiszczona w wyniku ściągnięcia środków z konta, natychmiast po doładowaniu środkami pieniężnymi. W związku z czym strona uważa, iż błędne jest ustalenie organu, że opłata elektroniczna za kontrolowany przejazd nie została uiszczona. Ponadto noty obciążeniowe obejmujące dzień naruszenia są opłacone, a stan konta przedpłaconego był na bieżąco uzupełniany. Strona powołując się na art. 13k ust. 1 pkt 2 udp wskazała, iż przepis ten jednoznacznie stanowi, że karę w wysokości 1500 zł nakłada się tylko i wyłącznie za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. W związku z czym przepis ten nie stanowi podstawy do nałożenia kary za uiszczenie opłaty w niewłaściwym czasie lub trybie, ale za jej nieuiszczenie w ogóle. Jeżeli opłata elektroniczna została uiszczona to kara nie powinna zostać nałożona. Według strony również do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej doszło w szczególnym okresie związanym ze zmianą systemu viaTOLL na e-TOLL co wiązało się z licznymi utrudnieniami pojawiającymi się po stronie operatora związanymi z rejestracją w nowym systemie. Ponadto według strony okres przejściowy nie był wystarczająco długi i według przewoźników system ten w momencie wdrażania nie był przygotowany do rejestracji tak dużej ilości użytkowników. System często zawieszał się, uniemożliwiał poprawne korzystanie z niego oraz przekazywał błędne informacje czego dowodem są liczne krytyczne komentarze przewoźników oraz ocena aplikacji, którą można pobrać na smartfona. Strona powołała się na pismo z dnia [...] września 2021 r. Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w Ministerstwie Finansów gdzie wskazano, że w początkowym okresie funkcjonowania systemu kary nie będą nakładane, a organy administracji będą poprzestawać na pouczeniu. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie powinno dojść do umorzenia postępowania bądź do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, ponieważ powstałe naruszenie stwierdzone w protokole kontroli miało miejsce niedługo po [...] października 2021 r., a więc po ostatecznym włączeniu systemu. Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 kpa o dane pobrane z systemu elektronicznego poboru opłat, tj. systemu e-TOLL CRM SERVICE. Na podstawie uzyskanych informacji organ ustalił, iż pojazd o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany w Elektronicznym Systemie Poboru Opłat KAS (SPOE-KAS). Z aktywnym kontem użytkownika powiązano urządzenie służące do uiszczania opłaty elektronicznej, które zgłaszało konieczność poboru opłaty dla sekcji płatnej powiązanej z wykrytym pojazdem. Na koncie użytkownika typu przedpłacowego nie znajdowały się środki umożliwiające pokrycie należnej opłaty. Tym samym za przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Doładowanie konta przedmiotowego pojazdu nastąpiło w dniu [...] lipca 2022r. o godz. 15.57 tj. po upływie 3 dni od naruszenia. Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r., Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców poinformował o wstąpieniu do postępowania. Jak wskazał Rzecznik według jego oceny w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność ochrony praw przedsiębiorcy, a organ powinien umorzyć postępowanie ewentualnie odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na stronę. Rzecznik zarzucił, iż postępowanie jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone, gdyż przepis udp przewiduje karę za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, natomiast opłata ta przez stronę została jeszcze przed wszczęciem postępowania uiszczona, ponadto zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji poprzez błędną ocenę organu, bez uwzględnienia zasady proporcjonalności, zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasady równości, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, że w sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę choć uchybienia, których się dopuścił zostały usunięte, gdyż opłata elektroniczna za wykonywany przejazd została uiszczona. Mając na względzie powyższe Rzecznik wniósł o umorzenie postępowania w całości, ewentualne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Pisemnie. organ zawiadomił stronę postępowania o uzupełnieniu materiału dowodowego o informacje uzyskane z systemu e-TOLL CRM SERVICE i możliwości wypowiedzenia się, co nich. Ww. zawiadomienie pozostało bez odpowiedzi. Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. organ poinformował Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców o stanie faktycznym prowadzonego postępowania oraz o przewidywanym terminie zakończonego postępowania. Decyzją z [...] września 2023 r., organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przywołał przepisy regulujące pobieranie opłaty elektronicznej i wskazał, że przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie podmiotu korzystającego z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą w dniu przejazdu oraz nieuiszczenie należnej opłaty w terminie 3 dni od dnia zakończenia tego przejazdu. Strona miała możliwość zgodnie z art. 13k ust. 8a udp skorzystać z uiszczenia opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd w terminie 3 dni od jego zakończenia, lecz z tego nie skorzystała. Dostępne środki na koncie użytkownika zostały, a konto użytkownika zostało doładowane po stwierdzonym naruszeniu dopiero w dniu [...] lipca 2022 r. . Odnosząc się do twierdzenia strony, iż konto użytkownika zostało doładowane i opłata za przejazd została uiszczona, organ wskazał, że naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej miało miejsce w dniu [...] lipca 2022 r. o godzinie 11.02 natomiast strona dokonała doładowania po naruszeniu w dniu [...] lipca 2022 r. przez internetowe konto klienta. W związku z powyższym opłata za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona i strona nie mogła skorzystać z możliwości uiszczenia należnej opłaty w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu dokonując doładowania konta użytkownika w wysokości, która umożliwiłaby pokrycie zaległych opłat za przejazdy zgodnie z 13k ust. 8a udp, ponieważ doładowała konto dopiero w dniu [...] lipca 2022 r. o godz. 15.57 . W nawiązaniu do argumentu strony dotyczącego niedziałającego urządzenia organ wskazał, iż to na użytkowniku ciąży obowiązek kontrolowania poprawności działania urządzenia pokładowego i uiszczanych opłat elektronicznych podczas przejazdów odcinkami dróg płatnych zgodnie z zadeklarowanym sposobem przekazywania danych do systemu tj. za pomocą darmowej aplikacji instalowanej na urządzeniu mobilnym, lokalizatorów fabrycznie zamontowanych w pojazdach (ZSL) lub urządzeń pokładowych (OBU). Dla kont przedpłaconych wymagane jest posiadanie środków na opłacenie deklaracji przejazdu, zaś w przypadku ich braku należy je uzupełnić przed złożeniem deklaracji. W wyjątkowych sytuacjach zadeklarowanie przejazdu będzie mogło nastąpić do 3 dni po jego zakończeniu. Mając na uwadze powyższe- w ocenie organu strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku weryfikacji poprawności uiszczanych opłat oraz działania zainstalowanego urządzenia pokładowego. Organ nie znalazł ponadto podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zarzuciła Organowi, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia: 1.przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1.1.art. 13 ust. 1 pkt 3 UDP w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 UDP, art. 13k ust. 8a UDP, art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 1999/62/WE oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE oraz art. 2 pkt 2 dyrektywy 2019/520 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie surowej kary pieniężnej - nieproporcjonalnej do ewentualnego naruszenia i okoliczności w jakich miało do niego dojść oraz nie wzięcie pod uwagę, że strona nie ukrywała przejazdu przed administracją publiczną - został on zarejestrowany, opłata za niego została naliczona (ujęta w wystawionej stronie nocie obciążeniowej) a zatem strona nie uchylała się od uiszczenia opłaty, a została na nią nałożona kara w najwyższej wysokości - taka sama jaka grozi podmiotowi, który uchyla się od uiszczenia opłaty poprzez jego niezarejestrowanie i ukrycie przed operatorem systemu, 1.2. art. 13 ust. 1 pkt 3 UDP w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 UDP, art. 13k ust. 8a UDP, art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 1999/62/WE oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia "opłata za przejazd" zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 1999/62/WE, które to pojęcie oznacza określoną kwotę należna za przejazd pojazdem, ustalaną na podstawie odległości przebytej w ramach danej infrastruktury i na podstawie rodzaju pojazdu, a zatem w sytuacji zarejestrowania przejazdu, które pozwala na skonkretyzowanie kwoty opłaty należnej za przejazd oraz podmiotu odpowiedzialnego za jej uiszczenie nie dochodzi do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zagrożonego karą pieniężną 1.500 zł, nawet jeżeli doszło do naruszenia trybu zapłaty na konto przedpłacone, bowiem przejazd został przez użytkownika drogi zarejestrowany, opłata za przejazd została naliczona (ujęta w wystawionej stronie nocie obciążeniowej) i po stronie operatora systemu powstało skonkretyzowane roszczenie o zapłatę tej kwoty, a zatem strona nie uzyskała korzyści ani nie uszczupliła należności za ten przejazd, a co najwyżej powstała zaległość podlegająca egzekucji, w szczególności pokryciu ze środków z kolejnego doładowania konta, 1.3. art. 9a dyrektywy 1999/62/WE oraz art. 13k ust. 1 pkt 2 UDP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na stronę surowej kary pieniężnej w zryczałtowanej wysokości 1.500 zł (kilkadziesiąt razy wyższej niż należność za przejazd), pomimo że strona zarejestrowała przejazd, nie ukrywała go, została za niego naliczona skonkretyzowana opłata, a jedynie skończyły się środki na koncie przedpłaconym strony, które po uzupełnieniu konta mogą zostać rozliczone na poczet tej zarejestrowanej zaległości; co narusza wymóg proporcjonalności przewidziany dla sankcji w art. 9a dyrektywy 1999/62/WE, bowiem nie uwzględnia okoliczności naruszenia, ich charakteru i wagi, zrównując tym samym wysokość kary za uchylanie się od uiszczenia opłaty (za ukrywanie przejazdu w celu nieuiszczenia za niego opłaty) z wysokością kary nakładanej w sytuacji gdy przejazd został zarejestrowany (por, wyrok TSUE z 22 marca 2017 r., C-497/15 i C-498/15), 1.4. art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/52/WE i wyrażonej w tym przepisie zasady proporcjonalności w zw. Z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, gdy wobec skarżącego wszczęto kilka postępowań i nałożono kilka kar po 1 500 zł za naruszenia ujawnione w trakcie jednej kontroli, co jest sprzeczne z zakazem kumulacji postępowań i kar oraz narusza zasadę proporcjonalności w odniesieniu do kwoty kary łącznej za wszystkie zarzucone naruszenia, 1.5.art.189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji gdy kara 1.500 zł za zarzucone naruszenie jawi się jako nieproporcjonalna, tym bardziej, że Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej w Ministerstwie Finansów w piśmie z dnia 30 września 2021 r., znak sprawy DPO18.8752.43.2021, zadeklarował że w początkowym okresie stosowania systemu e-TOLL na kierowców co do zasady nie będą nakładane kary, a organy administracji będą poprzestawać na pouczeniu. Jak napisał szef KAS: "Dodatkowo informuję, że kontrole prawidłowości uiszczania opłat w początkowym okresie działania systemu e-TOLL, które od 1 października będą przeprowadzane przez Inspektorów GITD oraz Służbę Celno-Skarbową będę odbywać się w oparciu przede wszystkim o działania prewencyjne, których podstawowym elementem będzie pouczanie, a nie karanie uczestnika realizowanego przewozu. Tym samym w sprawach, dla których ustawa przewiduje nakładanie mandatów na kierujących stosowane będą pouczenia. Natomiast w sprawach kar pieniężnych nakładanych przez GITD, z wyłączeniem braku rejestracji w e-TOLL, w pierwszej kolejności inspektorzy skorzystała z przewidzianej w przepisach prawa instytucji "odstąpienia" od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej", 1.6. art.189f § 1 pkt 1 k.p.a.w zw. z art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 9a dyrektywy 1999/62/WE i wyrażonej w tym przepisie zasady proporcjonalności poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji gdy wobec skarżącego wszczęto kilka postępowań i nałożono kilka kar po 1 500 zł za każde naruszenia ujawnione w trakcie jednej kontroli w sytuacji gdy wszystkie naruszenia powinny zostać potraktowane jako naruszenie wieloczynowe, spowodowane jednym, wspólnym czynnikiem i które zostało zaprzestane, gdy tylko skarżący uświadomił sobie, że jego zaniechanie kontroli stanu środków na koncie e-TOLL kwalifikowane jest jako naruszenie prawa. Z uwagi na powyższe, w ocenie strony, w niniejszej sprawie należało rozważyć zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., czyli odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na znikomą wagę naruszenia prawa i zaprzestanie przez stronę naruszania prawa (por. wyrok WSA z 21.3.2023 r. VI SA/Wa 905/22; wyrok z 7.3.2023 r. VI SA/Wa 923/22), 1.7. art.189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji gdy wobec skarżącego wszczęto kilka postępowań i nałożono kilka kar po 1 500 zł za każde naruszenia ujawnione w trakcie jednej kontroli mobilnej w sytuacji gdy kary pieniężne przewidziane w ustawie o drogach publicznych mają charakter przede wszystkim prewencyjny. Natomiast w niniejszej sprawie trudno mówić o prewencyjnym charakterze kilku kar pieniężnych, które są nakładane w tym samym czasie za naruszenia stwierdzone w trakcie jednej kontroli, w sytuacji gdy strona po przeprowadzeniu kontroli zaczęła skrupulatnie kontrolować stan konta e-TOLL, a zatem zaprzestała naruszeń gdy tylko uświadomiła sobie, że jej zaniechanie kontroli stanu środków na koncie e-TOLL kwalifikowane jest jako naruszenie prawa, a zatem już sama kontrola i wszczęcie postępowania wywarła pożądany skutek prewencyjny (por. wyrok WSA z 21.3.2023 r. VI SA/Wa 905/22; 7.3.2023 r. VI SA/Wa 923/22); 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: 2.1. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. i wyrażonej w tych przepisach zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady zaufania do władzy publicznej, zasady przekonywania - zgodnie z którymi to zasadami organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji, tak by strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy; podczas gdy Organ w niniejszej sprawie nie dokonał ustaleń i nie wskazał dowodów, czy po doładowaniu konta, w pierwszej kolejności z kwoty doładowania została pokryta zaległość za nieprzedpłacone przejazdy (saldo ujemne), a zatem brak jest w decyzji Organu oraz dokumentach sprawy informacji pozwalających jednoznacznie stwierdzić, czy należność za przejazd została pokryta jako zaległość w terminie późniejszym w drodze doładowania konta oraz jaka zaległość z tytułu przejazdu powstała, 2.2. art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w UDP przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział I\/a), który regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie UDP, a które to przepisy pozwalają odstępować od nakładania kar i poprzestawać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie UDP zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest w przypadku przepisów UDP odwołanie się do uregulowań działu I\/a k.p.a. Skarżący wniósł m.in. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: noty obciążeniowej wystawionej przez KAS, decyzji GITD wydanych wobec strony w równolegle prowadzonych postępowaniach, a dotyczących naruszeń stwierdzonych w trakcie tej samej kontroli, pisma Sekretarza Stanu Szefa KAS z 30 września 2021 r. Jednocześnie skarżący wystąpił o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi (wskazane w skardze). W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zawiadomieniem z [...] stycznia 2024 r., swój udział w prowadzonym postępowaniu sądowym zgłosił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: "Rzecznik"), który podzielając stanowisko przedstawione przez Skarżącego uznał, że GITD winien umorzyć postępowanie w sprawie ewentualnie odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U z 2023r. poz. 1634 ze zm., dalej ,,Ppsa"). Dokonana w świetle wskazanych powyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 13 ust. 1 pkt 3 Udp ustawodawca określił, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Z obowiązku tego zwolnione są jedynie pojazdy Sił Zbrojnych, określonych służb państwowych oraz zarządców dróg (zob. art. 13 ust. 3a Udp). Z kolei z art. 13ha ust. 1 Udp wynika, że powyższe opłaty (zwane opłatami elektronicznymi) są pobierane za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie upoważnienia określonego w art. 13ha ust. 6 Udp. Rozporządzeniem tym jest Rozporządzenie RM z 22 marca 2011 r., które – stosownie do jego § 2 – określa w załączniku nr 1 i załączniku nr 2 drogi krajowe lub ich odcinki, na których pobiera się opłatę elektroniczną. Zgodnie natomiast z art. 13i ust. 3 Udp, podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 13k ust. 1 Udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy; 2) 1500 zł - w pozostałych przypadkach. Z kolei z art. 13k ust. 4 Udp wynika, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza się właścicielowi albo posiadaczowi albo użytkownikowi pojazdu albo korzystającemu z drogi, który nie jest właścicielem, posiadaczem albo użytkownikiem pojazdu. Z art. 13k ust. 6 pkt 1 Udp wynika, że na określonego adresata nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za poszczególne naruszenie, o którym mowa w ust. 1 dotyczące danego pojazdu samochodowego stwierdzone w trakcie jednej doby. Karę tę nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 13k ust. 9 Udp). Do jej wymierzenia właściwy jest GITD, co wynika z art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) Utd, który stanowi, że w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest Główny Inspektor Transportu Drogowego – w sprawach związanych z kontrolą uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w Udp. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust.4 Udp oraz załącznik nr 1 do Rozporządzenia RM z 22 marca 2011 r. Zastosowanie tych przepisów jest możliwe, o ile w sprawie zostanie ustalone, że pojazdem o dmc powyższej 3,5 t (bądź autobusem) został wykonany przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Na potrzeby prowadzonego postępowania GITD załączył do akt administracyjnych m.in.: wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej dotyczący Strony prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą J., wydruk informacji o danych zgromadzonych w SI CEPIK dla pojazdu o nr rejestracyjnym [...], wydruk historii transakcji (e-TOLL/CRM SERVICE) na koncie e-TOLL dla pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], wydruk ,,Moduł postępowań administracyjnych- eTOLL" dotyczący sprawy i wskazujący na przejazd (zdarzenie) [...] lipca 2022 r. godz.16.35, kopię wypisu nr 6 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Ze znajdujących się w aktach postępowania administracyjnych dokumentów jednoznacznie wynika, że w dniu [...] lipca 2022 r., o godzinie 11.02 doszło do przejazdu pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...], na odcinku drogi krajowej nr [...] Z. (granica państwowa) – węzeł M. Do akt został także złożony dokument potwierdzający, że za ww. przejazd nie została uiszczona należna opłata albowiem na koncie użytkownika brak było wystarczających środków pieniężnych na koncie e-TOLL. Zarówno data jak i godzina spornego przejazdu przyjęta przez GITD w zaskarżonej decyzji znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu stan faktyczny sprawy przyjęty przez Organ przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w świetle przyjętych prawidłowo ustaleń, GITD zasadnie zastosował art. 13k ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust.1 pkt 2 i art.13 k ust. 4 Udp. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 Udp, przejazd Skarżącego drogą krajową niewątpliwie podlegał opłacie elektronicznej, a obowiązek poniesienia tej opłaty spoczywał na Stronie, jako użytkownikowi pojazdu. Niedopełnienie zaś obowiązku jej uiszczenia jest zagrożone karą administracyjną, stosownie do art. 13k ust. 1 pkt 2 Udp. Adresatem tej kary prawidłowo – stosownie do art. 13k ust. 4 Udp – uczyniono Skarżącego, skoro użytkował pojazd w momencie przejazdu po płatnym odcinku drogi krajowej. GITD prawidłowo też wymierzył karę w wysokości 1500 zł (określonej w art. 13k ust. 1 pkt 2 Udp), skoro przedmiotowy pojazd był pojazdem o dmc powyżej 3,5 t, ale nie stanowił zespołu pojazdów opisanego w art. 13k ust. 1 pkt 1 Udp (którego przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zagrożony karą pieniężną w wysokości 500 zł). W ocenie Sądu, w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie było podstaw do zastosowania przepisów zawartych w dziale IVA Kpa, odnoszących się do administracyjnych kar pieniężnych. W Udp uregulowano kwestię wymiaru kary pieniężnej nałożonej na Skarżącego (art. 13k ust. 1 pkt 2 Udp) i przedawnienia kar pieniężnych (art. 13n Udp w związku z art. 189g § 2 Kpa). Także, stosownie do art. 189a § 2 pkt 1 i 3 Kpa, w kontrolowanej sprawie nie znajdowały zastosowania odnoszące się do tych kwestii przepisy działu IVA Kpa. Co się zaś tyczy kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, to Sąd podziela stanowisko GITD, że w sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 189e Kpa lub art. 189f § 1 pkt 1 i 2 Kpa. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy nie wynika, że naruszenie przez Skarżącego obowiązku z art. 13 ust. 1 pkt 2 Udp nastąpiło wskutek siły wyższej. Natomiast zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 Kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Naruszenie obowiązku przez Stronę było ewidentne i nie można przyjąć, że waga tego naruszenia była znikoma. Odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych, bez dopełnienia stosownego obowiązku uiszczenia opłat, które nakładają na nich przepisy Udp, ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. W ocenie Sądu, waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Naruszenia temu nie można zatem przypisać znikomej wagi. Nie budzi też zastrzeżeń Sądu przyjęcie przez GITD, że w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej kara wymierzana jest za naruszenie, które już nastąpiło tzn. miało miejsce w przeszłości. Chodzi zatem o naruszenie o charakterze jednorazowym stąd też nie sposób przyjąć spełnienia przesłanki zaprzestania naruszania prawa, o której mowa w art. 189f §1 pkt 1 Kpa. Uiszczenie należnej za przejazd opłaty elektronicznej jest możliwe jedynie w momencie wykonywania konkretnego przejazdu, za pośrednictwem urządzenia viabox znajdującego się w pojeździe. Gdy przejazd nastąpi bez uiszczenia tej opłaty nie jest możliwe zaprzestanie naruszania prawa w rozumieniu ww. przepisu Kpa albowiem naruszenie to zamyka się w jednokrotnym dokonaniu nieopłaconego przejazdu. Odnosząc się twierdzenia strony, iż opłata została zapłacona w wyniku ściągnięcia środków z konta natychmiast po jego doładowaniu, należy stwierdzić, że sposób uiszczenia opłaty elektronicznej jest reglamentowany prawnie i tylko o ile dojdzie do uiszczenia opłaty na zasadach wynikających z przepisów prawa możliwe jest uznanie, że doszło do należytego wywiązania się z obowiązku jej zapłaty. O ile zatem nie doszło do uiszczenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaconym istniała możliwość uchronienia się od nałożenia kary pieniężnej o ile opłata zostałaby uiszczona w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu (art. 13k ust. 8a Udp). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący nie nie uiścił opłaty elektronicznej w terminie 3 dni od dnia zakończenia kontrolowanego przejazdu. Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie na koncie użytkownika w czasie przejazdu w dniu [...] lipca 2022 r. brakowało środków na pokrycie należnej opłaty. Użytkownik doładował konto w dniu [...] lipca 2022r.. W związku z powyższym opłata za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] lipca 2022r. o godzinie 11.02 po płatnym odcinku drogi krajowej nie została uiszczona i strona nie mogła skorzystać z możliwości uiszczenia należnej opłaty w terminie 3 dni od dnia zakończenia przejazdu dokonując doładowania konta użytkownika w wysokości, która umożliwiłaby pokrycie zaległych opłat za przejazdy zgodnie z 13k ust. 8a udp, ponieważ doładowała konto dopiero w dniu [...] lipca 2022 r. Wbrew zarzutowi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, nie było również podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej z uwagi na uiszczenie tej opłaty przez Skarżącego przed wszczęciem postępowania w tej sprawie. Jak wskazano wyżej, opłata elektroniczna powinna być uiszczona w momencie przejazdu płatnym odcinkiem drogi publicznej z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 13k ust. 8a Udp. Skoro pojazd wykorzystywany przez Skarżącego wykonał przejazd po płatnym odcinku drogi bez uiszczenia opłaty elektronicznej, to niewątpliwie naruszył obowiązek określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 Udp. Ewentualne późniejsze uiszczenie tej opłaty nie wpływa na ocenę, że w momencie przejazdu należna opłata nie została uiszczona. Z tych samych powodów Sąd nie uwzględnił zarzutu Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, wskazującego na naruszenie art. 7 i art. 8 § 1 Kpa w związku zasadami domniemania uczciwości przedsiębiorcy, przyjaznej interpretacji przepisów, pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania – określonymi w art. 10, art. 11 i art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców. Obowiązek uiszczenia należnej opłaty elektronicznej jest podstawowym obowiązkiem nałożonym na korzystających z płatnych odcinków dróg publicznych. Na obowiązek ten składa się przy tym nie tylko wyposażenie pojazdu w odpowiednie urządzenie umożliwiające jej uiszczenie ale niezbędne jest też zasilenie konta odpowiednimi środkami finansowymi pozwalającymi na jej automatyczne ściągnięcie. Skarżący zaniechał w tym zakresie należytej staranności. W następstwie tego nie uiścił opłaty w tym czasie, jak i w terminie 3 dni od przejazdu. Wspomniane wymagania, jakim powinien sprostać Skarżący wykonując działalność transportową nie zostały przez niego dochowane. Nie sposób zaś w takim przypadku przyjąć, że poniesienie odpowiedzialności administracyjnej z tytułu uchybienia przepisom prawa jest następstwem, które godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli, bezstronność, proporcjonalność i równe traktowanie skoro oczywistym pozostaje, że przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zagrożony sankcją administracyjną. Każdy, naruszając ustawowy obowiązek winien liczyć się z konsekwencjami z tego wynikającymi. Tym bardziej gdy jest przedsiębiorcą, który dopuszcza się naruszenia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przepisy mające zastosowanie w sprawie nie budzą też wątpliwości stąd nie mogło również dojść do naruszenia art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców. Nie ma też podstaw do przyjęcia, że sankcja za nieuiszczenie opłaty elektronicznej jest nieproporcjonalna w rozumieniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W tym zakresie Sąd wskazuje, że kara administracyjna ma funkcję nie tylko kompensacyjną, ale i prewencyjną, zaś uiszczenie kary w wysokości 1500 zł nie może być postrzegane jako nadmierne obciążenie podmiotu dopuszczającego się naruszenia (tym bardziej jeśli podmiot taki prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego, a więc jest profesjonalistą, który powinien znać i przestrzegać obowiązków związanych z korzystaniem z dróg publicznych). W konsekwencji za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 13k ust. 1 pkt 2 Udp. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 Ppsa, oddalił wnioski dowodowe strony jako nie przydatne dla potrzeb toczącego się postępowania, gdyż zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wyłoniły się kwestie, które nie mogłyby być rozstrzygnięte samodzielnie przez Sąd. Ponadto Sąd oddalił wniosek o wystąpienie z pytaniami prejudycjalnymi do TSUE ponieważ Sąd nie musi kierować pytania do Trybunału, jeżeli jest przekonany, że mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisy są zgodne z Konstytucją RP. W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności zarzutów skargi, jak też niezaistnieniu uchybień prawa procesowego czy materialnego, które powinny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa