VI SA/Wa 55/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celu kolekcjonerskiego oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej kpa) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020r. poz. 955), po rozpatrzeniu odwołania B.K. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. cofającą pozwolenie na broń palną do celu kolekcjonerskiego. W uzasadnieniu organ wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], w związku z ujawnieniem okoliczności uzasadniających podejrzenie, że B. K. może należeć do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, zobowiązał go na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji do przedstawienia orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jego zdolność do dysponowania broni. B. K. powyższe wezwanie zrealizował i przedłożył Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] orzeczenie - lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że może dysponować bronią. Organ I instancji, korzystając z przysługującego mu prawa złożył odwołanie, od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Z uwagi na fakt, że z ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wydanego przez odpowiednio: lek. E. B. z dnia 19.11.2019 r. nr [...] i psychologa mgr B.K. z dnia 22.10.2019 r. nr [...] wynika, że B. K. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią, Komendant Wojewódzki Policji w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. cofnął B. K. pozwolenie na broń palną do celu kolekcjonerskiego, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji. Od decyzji Komendanta Wojewódzkiego pełnomocnik strony złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa, w zakresie w jakim organ administracji publicznej w sposób wadliwy rozważył zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci: opinii środowiskowych, orzeczenia lekarskiego nr [...], orzeczenia psychologicznego nr [...], postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] października 2018 r. i [...] września 2019 r., notatki urzędowej z dnia [...] grudnia 2018 r., decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r., orzeczenia psychologicznego nr [...], orzeczenia lekarskiego nr [...], orzeczenia psychologicznego [...] i orzeczenia lekarskiego nr [...]. Dowody te potwierdzały, że strona nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i nie jest osobą agresywną, lecz spokojną i zrównoważona cieszącą się pozytywną opinią wśród lokalnej społeczności. W ocenie pełnomocnika oskarżenia kierowane pod adresem B. K., iż miałby się dopuszczać przemocy względem swojej małżonki nie znalazły potwierdzenia, ponieważ organy ścigania dwukrotnie umorzyły postępowanie w tej sprawie. Tym samym organ I instancji wadliwie oparł zaskarżoną decyzję wyłącznie na orzeczeniu psychologicznym nr [...] i orzeczeniu lekarskim nr [...], podczas gdy prawidłowe rozważenie całokształtu materiału dowodowego, nakazywało uznać, że przedmiotowe dowody za niewiarygodne i wyciągnąć odmienne wnioski. Ponadto, pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci: oświadczenia lek. med. M. K. z dnia 25 sierpnia 2020 r., oświadczenia M. K. z dnia 24 sierpnia 2020 r., na okoliczność, iż p. B. K. nie jest osobą agresywną, lecz spokojną i zrównoważoną, cieszącą się pozytywną opinią wśród lokalnej społeczności i nie stosował przemocy względem członków swojej rodziny, a posiadaną broń od zawsze wykorzystywał w sposób zgodny z posiadanymi pozwoleniami. Dlatego też pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję z dna [...] listopada 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Organ powołał przepisy mające w sprawie zastosowanie i wyjaśnił, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, u której występują, wskazane w odrębnych przepisach prawa, zaburzenia psychiczne lub znacznie ograniczona sprawność psychofizyczna, uzależnionej od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Ustaleniu, czy zachodzą powyższe okoliczności służą badania lekarskie i psychologiczne oraz wydane na ich podstawie orzeczenia. Do wykonywania badań właściwi są lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2019r. poz. 1562, ze zm.). Okoliczność, że strona uzyskała pozytywne orzeczenia psychologiczne i lekarskie w pierwszej instancji, nie może przesądzić o zachowaniu jej pozwolenia na broń palną, w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie i psychologiczne wystawione w trybie odwoławczym, tj. w drugiej instancji jest negatywne. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, jeżeli którekolwiek z orzeczeń (czy to lekarskie, czy psychologiczne) nie potwierdza zdolności do dysponowania bronią, to okoliczność taka stanowi samoistna podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń palną, na każdy jej rodzaj i bez względu na cel, w którym została wydana. W niniejszej sprawie, zapadłe w trybie odwoławczym, negatywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wyklucza możliwość posiadania przez stronę broni palnej. Organ podkreślił, że dla niniejszego rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, że dochodzenie prowadzone przeciwko B. K. zostało umorzone, a w dniu 30 stycznia 2020 r. procedura Niebieskiej Karty w jego rodzinie została zakończona i jak wynika z oświadczenia M. K. z dnia 24 sierpnia 2020 r., że jej małżonek nie stosuje wobec niej, ani członków najbliższej rodziny przemocy, to okoliczności te nie są powodem cofnięcia pozwolenia na broń palną. Powodem takim są orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w drugiej instancji, stwierdzające, że nie może dysponować bronią. W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty zawarte w odwołaniu, dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego są bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. zakwestionował powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego tj. art. 41 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, poprzez odebranie skarżącemu prawa do dobrej administracji w zakresie w jakim pomimo wydania dwóch pozytywnych orzeczeń, o których mowa w art. 15 f ust. 1 i art. 15 g ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, a następnie zgłoszenia od nich odwołania przez organ administracji publicznej, pomimo braku ujawnienia nowych okoliczności, które mogłyby prowadzić do modyfikacji pierwotnego stanowiska lekarza oraz psychologa, wydano w stosunku do B. K. ostateczne orzeczenia psychologiczne i lekarskie uznające go za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 przedmiotowej ustawy, przesądzając tym samym o wydaniu w stosunku do strony decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń i odbierając możliwość skutecznego odwołania od decyzji, 2. przepisów prawa procesowego tj. 1) art. 7 w zw. 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie przez organy administracji publicznej obu instancji postępowania dowodowego mającego na celu rzetelne ustalenie czy po stronie B. K. istnieją rzeczywiste przeciwwskazania do wydania względem ww. decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, 2) art. 15 a ust. 2 zd. 2 i ust. 4 ustawy o broni i amunicji w zakresie w jakim organ odwołujący się od orzeczeń nie zalecił psychologowi oraz lekarzowi rozszerzenia zakresu badań celem przeprowadzenia rzetelnej oceny osoby B. K., 3) art. 77 § 1 kpa w zakresie w jakim wadliwie dokonał rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalając, że na gruncie niniejszej sprawy istnieją podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, podczas gdy przedmiotowe środki dowodowe w sposób jednoznaczny potwierdzały, że B. K. nie jest osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o broni amunicji, nie jest osobą uzależnioną od alkoholu czy też substancji psychoaktywnych, nie jest osoba agresywną, lecz spokojną i zrównoważoną cieszącą się pozytywną opinią wśród lokalnej społeczności; oskarżenia kierowane pod adresem B. K., jakoby miał on się dopuszczać przemocy względem swojej małżonki nie znalazły potwierdzenia, albowiem organy ścigania aż dwukrotnie umorzyły postępowanie w tej sprawie, 4) art. 77 § 1 kpa w zakresie w jakim wadliwie dokonał rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci orzeczenia psychologicznego oraz lekarskiego, uznając, że przedmiotowe opinie mogą stanowić podstawę wydania skarżonych decyzji podczas gdy zostały one wydane w sposób bezrefleksyjny tj. bez przeprowadzenia dalszych dodatkowych badań, które mogłyby w skuteczny sposób podważyć pierwotne orzeczenia, zostały wydane na skutek skierowania przez organ administracji publicznej odwołania, bez wskazania nowych okoliczności, pozostawały sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpatrując skargę Sąd stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2020 r. poz. 955) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ww. ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 przedmiotowej ustawy, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Z 2020 r. poz. 685), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Zastosowanie przez organ Policji wyżej powołanych regulacji i cofnięcie na ich podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy posiadacz broni należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ww. ustawy. W niniejszej sprawie w stosunku do skarżącego w dniu 19 listopada 2019 r. zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] , zaś w dniu 22 października 2019 r. ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i nie może dysponować bronią. Orzeczenia te zostały wydane przez uprawnionego lekarza i psychologa. Art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji stanowi, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Ustawa ta reguluje tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Dokonywanie oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie zostało przekazane upoważnionym do tego lekarzom i psychologom. Zakres i sposób przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia został ściśle określony w przepisach ustawy. Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydawane w trybie ustawy o broni i amunicji nie podlegają więc weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń i są dla nich wiążące. Z przepisów tych wynika zatem, że w razie przedstawienia przez osobę występującą o wydanie pozwolenia na broń orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, z których wynikać będzie, że nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji ma prawo skontrolować takie orzeczenia poprzez złożenie odwołania. Skarżący przedstawił dwa pozytywne orzeczenia - lekarskie i psychologiczne. Orzeczenia te nie miały jednak przymiotu ostateczności. Organ Policji skorzystał z przysługującemu mu prawa i złożył od nich odwołanie. Z ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, wydanego przez odpowiednio: lek. E. B. z dnia 19.11.2019 r. nr [...] i psychologa mgr B. K. z dnia 22.10.2019 r. nr [...] wynika, że skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Na tej podstawie Komendant Wojewódzki Policji w [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną do celu kolekcjonerskiego. W odniesieniu do ostatecznego orzeczenia lekarskiego nie jest możliwe przeprowadzenie przeciwdowodu. To bowiem, czy dana osoba należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji może być stwierdzone jedynie na podstawie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wydanego przez upoważnionego (uprawnionego) do tego lekarza. To szczególne ograniczenie dowodowe w postępowaniu w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej uzasadnione jest potrzebą ochrony takich wartości jak życie i zdrowie ludzi oraz bezpieczeństwo i porządek publiczny w sposób oczywisty zagrożonych w razie dysponowania bronią przez osoby, które ze względu na stan zdrowia psychicznego lub fizycznego, bronią dysponować nie mogą. Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności osobistych. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane. Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi odstępstwo od generalnej reguły, że broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb. W wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05 (cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego". Biorąc powyższe pod uwagę, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, przy czym to do organów Policji należy określenie zasad prowadzonej w tym zakresie polityki. To organ dokonuje oceny, czy w realiach danej sprawy występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Sąd bada natomiast, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone obowiązujące przepisy. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń lub niewyrażenie zgody na jej posiadanie nie mogą być przy tym postrzegane jako zamach na swobody obywatelskie, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, cbois.nsa.gov.pl). W świetle powyższego skarga nie mogła zostać uwzględniona, a podniesione w niej zarzuty nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Organy obu instancji wyczerpująco zbadały okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 kpa), prawdy obiektywnej (art. 7 kpa i art. 77 kpa) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem dokonano wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ wziął również pod uwagę cały materiał dowodowy oraz wyczerpująco wyjaśnił kryteria, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. .