VI SA/Wa 5080/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi Z. we W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: odrzucić skargę.

Skarżoną w niniejszej sprawie decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, dalej: "Prezes NFZ" z 7 lipca 2023 r., na podstawie art. 109 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.), art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 627 kc, po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Z. we W., o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w odniesieniu do I. K. z tytułu wykonywania 3 umów cywilnoprawnych nazwanych jako "umowy ze statysta o współudział w realizacji utworu audiowizualnego", a realizowanych na rzecz płatnika składek [...] G. D. z siedzibą we W., stwierdził, że I.K.nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji ww. umów, będących de facto umowami o dzieło w okresach: 14-28 lutego 2021 r., 4-5 marca 2021 r. i 31 sierpnia-1 września 2021 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł Z. we W., dalej: "skarżący" lub "Z. we W.". W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ przed dokonaniem oceny merytorycznej zasadności skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Podstawową przesłankę dopuszczalności skargi stanowi legitymacja skargowa podmiotu, który inicjuje postępowanie sądowoadministracyjne. Oczywisty brak tej legitymacji skutkuje z kolei odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 1634), zwanej dalej: p.p.s.a., jako niedopuszczalnej. Ustalając legitymację skargową, uwzględnić trzeba, że zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie "interes prawny" użyte w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 kpa. Przyjąć zatem można, że przysługiwanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym determinuje przymiot strony tego podmiotu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 lutego 2016 r., sygn. I OPS 2/15, opubl. w: ONSAiWSA 2016/4/54). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 września 2019 r. sygn. II GSK 762/19 wskazał, że: "W orzecznictwie i doktrynie konsekwentnie przyjmuje się, że organ orzekający w sprawie, niezależnie od tego, w której instancji, nie ma legitymacji skargowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją nie dotyczy bowiem interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tego interesu w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 50 § 1 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje, co trafnie stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019 r., s. 349 i powołane tam orzecznictwo). Tym samym podmiot ten działa w granicach własnych, przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego organu. Skarga może bowiem dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (por. postanowienie NSA z 7 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2016/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Z. nie legitymuje się interesem prawnym w powyżej przedstawionym jego rozumieniu. Nie ma bowiem przepisu prawa, z którego wynika, że wydanie decyzji w przedmiocie objęcia podmiotu ubezpieczeniem zdrowotnym ma wpływ na sytuację prawną Z.". Sąd w składzie orzekającym stanowisko to podziela i przyjmuje za własne. W niniejszej sprawie skarga została bowiem wniesiona przez Z. we W.. Kompetencje skarżonego organu do podjęcia działań i wydania decyzji w tym przedmiocie określone zostały w przepisach art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Kierując się treścią art. 109 pkt 3 ww. ustawy, punktem wyjścia dla dalszych rozważań jest przysługujący Z. status wnioskodawcy zainteresowanego uzyskaniem decyzji przez NFZ w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym określonej osoby. Wskazania przy tym wymaga, że omawiane uprawnienie (złożenie wniosku), wynikające wprost z art. 109 ww. ustawy, ma jednak charakter wyłącznie kompetencyjny. W konsekwencji, jak podkreśla się w orzecznictwie, Z., składając wniosek o rozpatrzenie indywidualnej sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym nie działa jako nosiciel interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, lecz jako podmiot władzy publicznej wykonujący ustawowo przyznane mu kompetencje. Tym samym podmiot ten działa w granicach własnych, przyznanych mu ustawowo kompetencji – nie zaś w granicach interesu prawnego organu. Natomiast samo złożenie wniosku przez Z. nie generuje jego interesu prawnego, a w konsekwencji nie sprawia, że staje się stroną prowadzonego w tym przedmiocie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2017 r. sygn. II GSK 3264/15). Jakkolwiek więc skarżący jest zainteresowany faktycznie wynikiem tej sprawy, nie posiada jednak interesu prawnego w jej rozstrzygnięciu merytorycznym, co stanowi o braku legitymacji do wniesienia skargi. Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił zatem jak w sentencji postanowienia.