VI SA/Wa 4496/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Marek Maliński Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 22 czerwca 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej "u.t.d.") oraz Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 30 grudnia 2022 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: 1) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz 2) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ wskazał, że 21 marca 2022 r. około godziny 12:05 w W. na ul. [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki F. o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. G. (obywatel Gruzji, dalej "Kierowca"). Kierowca okazał prawo jazdy i paszport. Jednocześnie Kierowca nie okazał natomiast orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kontrolujący ustalił, iż Kierowca świadczył usługi z zakresu przewozu osób, pojazdem nieoznakowanym jako taksówka. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z 21 marca 2022 r. Pismem z 25 października 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej MWITD) zawiadomił Stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu w związku z naruszeniami określonymi w Ip. 4.2 i 4.3 do załącznika nr 4 do u.t.d. Po przeprowadzeniu postępowania Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji decyzją administracyjną z dnia 30 grudnia 2022 r. nr [...] nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił dodatkowo, że z protokołu kontroli oraz notatki urzędowej wynika, że kierowca przewoził pasażera w W.na trasie z ul. [...] na ul. [...]. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd wyniosła 9 zł i została uiszczona gotówką. Kontrolujący zabezpieczyli w trakcie kontroli zrzuty z aplikacji na telefonie pasażera, w tym fakturę wystawioną przez [...]w imieniu Spółki. GITD wskazał, że zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca może zatrudnić kierowcę, który nie ma przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Dodał, że z art. 39j ust. 1 i 39k ust. 1 u.t.d. wynika, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym i lekarskiemu przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak natomiast ustalono w trakcie kontroli, Kierowca nie okazał ww. orzeczeń. Organ wskazał ponadto, że w toku niniejszego postępowania, mimo pouczenia Strony przez organ I instancji o art. 10 §1 K.p.a., ta nie przedstawiła żadnych dokumentów, m.in. orzeczeń o braku przeciwwskazań ani innych dowodów, które mogłyby świadczyć o odmiennym stanie faktycznym niż ustalony. GITD stwierdził, że w niniejszej sprawie wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione przy pomocy dowodów z dokumentów i zeznań świadka, więc dowód z przesłuchania Strony nie mógł być przeprowadzony. Dodał, że dopilnowanie, aby kierowca spełniał wymogi określone w art. 39a ust. 1 pkt 1-4 u.t.d. i został wyposażony w dokumenty wymagane do wykonywania przewozów osób należy m. in. do obowiązków każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Od powyższej decyzji z 22 czerwca 2023 r., Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie 1) art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art, 77 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w czyim imieniu wykonywany był kontrolowany przejazd, braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny Kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącego (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu, 2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących Stronę oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd, a także ustalenia formy współpracy kierowcy ze Spółką i czy taka współpraca w ogóle miała miejsce. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ wbrew zarzutom skargi, zarówno GITD, jak i organ I instancji nie naruszyli przepisów prawa w sposób dający podstawę do wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 2.000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący, jako podmiot zawodowo zajmujący się przewozem, a więc podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym ponosi odpowiedzialność w niniejszej sprawie na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Jak wynika z art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzeń unijnych i innych ustaw wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak wynika natomiast z art. 39j ust. 1 i 39 k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie natomiast z lp. 4.2. i 4.3. załącznik nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, podlega karom pieniężnym za każde z tych naruszeń po 1000 zł. Z ustaleń faktycznych, które nie budzą wątpliwości w niniejszej sprawie wynika, że 21 marca 2022 r. został dokonany przewóz pasażera w W. na trasie z ul. [...] na ul. [...] pojazdem marki F. o nr rej. [...]. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd wyniosła 9 zł i została uiszczona gotówką. Kierowca nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Powyższe ustalenia potwierdza protokół kontroli nr [...] z 21 marca 2022 r. i ustaleń tych nie kwestionuje Skarżący. Opisanego przewozu dokonał więc Kierowca, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący zakwestionował natomiast okoliczność, że powyższy przewóz dokonany przez Kierowcę – nie posiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – był dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego. Skarżący podkreślił, że przewóz wykonywany był za pośrednictwem aplikacji [...], a zgodnie z polityką tej aplikacji kierowca przy rejestracji samodzielnie wskazuje podmiot w imieniu, którego i na którego rzecz wykonuje przewóz, co nie oznacza, że podmiot ten wyraził na to zgodę oraz współpracuje z kierowcą. Skoro kierowca może samodzielnie w aplikacji [...] wskazać podmiot na rzecz, którego wykonywany jest przewóz, bez weryfikacji tego przez [...] to nie można przyjąć, iż przejazdy te we wskazanym okresie były realizowane w imieniu i na rzecz Skarżącego. Skarżący dodał, że kierowca zobowiązany jest w celu założenia konta w aplikacji jedynie podać nazwę partnera flotowego, którą może znaleźć w Internecie lub znać z wcześniejszej współpracy. Nie oznacza to w konsekwencji, iż przewóz wykonuje na rzecz i w imieniu tego podmiotu. Zdaniem Skarżącego ewentualne powiązanie gospodarcze pomiędzy Skarżącym, a Kierowcą może wykazać wyłącznie przesłuchanie Kierowcy oraz ewentualne przedłożenie umowy współpracy pomiędzy Stronami. Odnosząc się do powyższych twierdzeń Skarżącego, Sąd zauważa, że okoliczność, iż przedmiotowy przewóz był dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego potwierdzają: zrzut z aplikacji na telefonie pasażera, w tym faktury wystawionej przez [...] w imieniu Spółki, a także zapisy protokołu kontroli nr [...] z 21 marca 2022 r. podpisanego przez Kierowcę, który nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń, potwierdzając jednocześnie swoim podpisem ustalenia w nim zaprotokołowane. W orzecznictwie podkreśla się wagę protokołu kontroli jako dokumentu urzędowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1945/21 wskazał, że: "(...) istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się zaś w tym, że skoro jest sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób (por. art. 74 ust. 1, 2, 4 u.t.d.). Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej, mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone) jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 95/20, II GSK 115/20, II GSK 1521/19; 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 618/20; opubl. podobnie jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl)." Skarżący, zaprzecza faktom wynikającym z dowodów zgromadzonych w sprawie potwierdzających okoliczność, że sporny przewóz pasażera został dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego, nie przedstawiając jednak w tym zakresie żadnych dowodów potwierdzających twierdzenia Skarżącego. Skarżący domaga się przesłuchania Kierowcy, podczas gdy Kierowca potwierdził własnym podpisem ustalenia kontroli w tym dotyczące podmiotu w imieniu, którego dokonywał spornego przewozu. Podkreślenia wymaga, że ustalenia faktyczne utrwalone w protokole kontroli nie są niepodważalne, jednak nie jest wystarczające do ich podważenia jedynie poddanie w wątpliwość tych ustaleń, bez przedstawienia przekonywującego dowodu przeciwnego, pozwalającego na zanegowanie prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole kontroli. W przedmiotowej sprawie Skarżący, poza kwestionowaniem swojego udziału w spornym przewozie, nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego Jego stanowisko. Z tych względów Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art. 77 K.p.a., jak również art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W niniejszej sprawie Skarżący miał możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 K.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli nr 431/2022 z 21 marca 2022 r., czego jednak nie zrobił. W ocenie Sądu, organy zgodnie z przepisami prawa (art. 6 K.p.a.), prawidłowo, w oparciu o całokształt wystarczająco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego (art. 7 K.p.a.). Na tej podstawie, zgodnie z wymogami art. 80 K.p.a., organy słusznie ustaliły, że w sprawie został dokonany przewóz pasażera w imieniu i na rachunek Skarżącego przez Kierowcę który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W tej sytuacji na Skarżącego słusznie została nałożona kara pieniężna, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji odpowiadających wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady informowania stron (art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a.). Naruszenie natomiast zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), nie mogło mieć istotnego wpływu na wyjaśnienie sprawy zwłaszcza, że przepisy K.p.a. przewidują odrębny środki przysługujące stronom postępowania administracyjnego do eliminacji bezczynności i przewlekłości w działaniach organów. Organy obu instancji słusznie uznały, że w sprawie nie zaistniały okoliczności unormowane w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Skarżący nie wykazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby na podstawie tego przepisu niewszczęcie lub umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.