Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 4135/25

Wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2026 r., VI SA/Wa 4135/25 – adwokaci i aplikanci adwokaccy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
28 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Maciej Borychowski Protokolant referent Klaudia Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...] kwietnia 2025 r. z dnia [...] października 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...]przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach [...]r. (dalej: "Komisja II stopnia", "Komisja") uchwałą z 6 października 2025 r. nr [...], na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564, dalej: "P.a.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. W. (dalej: "Zdający", "Skarżący"), utrzymała w mocy uchwałę nr [...]z 25 kwietnia 2025 r., Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2025 r. nr [...] z siedzibą w W. (dalej: "Komisja Egzaminacyjna"), w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego. W zaskarżonej uchwale, Komisja wskazała, że ww. uchwałą z 25 kwietnia 2025 r., Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że Zdający uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że Zdający z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną i z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dostateczną. Powyższą uchwałę I instancji Zdający zaskarżył odwołaniem, w którym zakwestionował ocenę z części egzaminu z zakresu prawa karnego. Komisja II stopnia wskazała, że egzaminatorzy ocenili niejednolicie opracowane przez Zdającego rozwiązanie z zakresu prawa karnego, w kontekście przesłanek przewidzianych przez art. 78e ust. 2 P.a., na ocenę niedostateczną i dostateczną. Komisja następnie dokładnie przytoczyła pisemne uzasadnienia wystawionych ocen cząstkowych sporządzone przez dwóch egzaminatorów oceniających pracę Skarżącego. Wyjaśnienia wymaga, że w ramach zadania egzaminacyjnego z prawa karnego należało sporządzić jako obrońca oskarżonego z zadania egzaminacyjnego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w L., w którym oskarżony został uznany za winnego usiłowania popełnienia wymuszenia rozbójniczego w zbiegu ze zniszczeniem rzeczy oraz występku prowadzenia pojazdu po cofnięciu uprawnień. Rozpoznając odwołanie i ponownie oceniając pracę Zdającego z prawa karnego Komisja stwierdziła, że apelacja miała charakter prawidłowego pisma procesowego - zachowano zasadnicze wymogi formalne, a w jednej z ocen wprost wskazano, że wymogi formalne zostały spełnione. Zakres zaskarżenia w odniesieniu do czynu I został określony właściwie. Zdający trafnie zidentyfikował kluczowe podstawy odwoławcze: podniósł obrazę art. 170 § 1a K.p.k. (oddalenie wniosku dowodowego) oraz art. 7 K.p.k., a także błąd w ustaleniach faktycznych; rozumiał istotę problemu dowodowego i znaczenie wniosku o przesłuchanie świadka na okoliczność alibi, który można wyczytać z treści apelacji. W warstwie materialnoprawnej poprawnie sformułował i uzasadnił zarzut z art. 282 § 1 K.k., wskazując na brak działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i prawidłowo argumentując w zakresie strony podmiotowej. Co najmniej dwa zarzuty zostały ujęte prawidłowo. Dodatkowo odnotowano, że Zdający - choć w ograniczonym zakresie - powoływał się trafnie na orzecznictwo i doktrynę oraz zachował dostateczną staranność redakcyjną. Komisja stwierdziła następnie, że poddana ocenie apelacja - mimo pojedynczych trafnych spostrzeżeń - zawiera błędy, które mają charakter dyskwalifikujący. Komisja wskazała, że z Opisu Istotnych Zagadnień wynikało sześć możliwych do sformułowania zarzutów (cztery dotyczące czynu z pkt II wyroku, jeden dotyczący czynu z pkt V i jeden w zakresie pkt VII). Zdający dostrzegł jedynie trzy problemy i prawidłowo sformułował dwa zarzuty, całkowicie pomijając rozstrzygnięcie z pkt V wyroku, które odpowiada czynowi III z art. 180a K.k.. Brak jakiegokolwiek odniesienia do tej części wyroku oznacza, że apelacja nie obejmuje zakresem kontroli jednego z kluczowych elementów sprawy, co samo w sobie poważnie obciąża pracę. Jeszcze poważniejszy charakter, zdaniem Komisji, ma wadliwe petitum. Zdający wniósł - "na podstawie art. 437 § 1 K.p.k. oraz art. 447 § 2 K.p.k. w zw. z art. 438 (w tym pkt 1a) K.p.k." - o uchylenie i umorzenie postępowania co do pkt II, a następnie o uchylenie i umorzenie "wydanego wyroku" w punktach III i IV w zakresie wymierzonej kary, wraz z wnioskiem o koszty. Taka konkluzja, jak stwierdziła Komisja, jest oczywiście błędna: umorzenie w postępowaniu odwoławczym wchodzi w grę jedynie przy spełnieniu przesłanek, które nie zostały ani podniesione, ani wykazane. Nie można także "umorzyć wyroku" ani "umorzyć w zakresie wymiaru kary" - w tych obszarach możliwa jest co do zasady zmiana wyroku (np. uniewinnienie, łagodzenie kary) albo uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. Wskazane przepisy nie stanowią samoistnej podstawy do tak rozumianego "umorzenia", a powiązanie ich z takim żądaniem dowodzi braku rozumienia konstrukcji i celów postępowania odwoławczego. Komisja dodała, że dopełnieniem powyższego są braki zakresowe i redakcyjne: poza pominięciem czynu z pkt V (art. 180a K.k.) apelacja nie formułuje adekwatnych wniosków co do czynu z pkt II, a uzasadnienie zarzutów jest nadmiernie lakoniczne. W efekcie to właśnie nieobjęcie środkiem odwoławczym czynu III/pkt V oraz rażąco wadliwe wnioski o "umorzenie" przesądzają, że praca nie spełnia minimalnych standardów profesjonalnej apelacji i musi zostać oceniona negatywnie. Komisja oceniła zarzuty odwołania jako niezasadne. Komisja stwierdziła, że mając wskazane wyżej uchybienia na uwadze, apelacja Zdającego nie spełnia minimalnych standardów profesjonalnego środka odwoławczego i nie może zostać oceniona na "3" (dostateczny). Kluczowe znaczenie ma pominięcie zarzutu dotyczącego czynu III z art. 180a K.k., odpowiadającego punktowi V wyroku, co skutkuje nieobjęciem kontrolą odwoławczą istotnej części rozstrzygnięcia. Równie dyskwalifikujące jest rażąco wadliwe petitum: żądanie uchylenia i umorzenia postępowania sformułowano wbrew konstrukcji postępowania odwoławczego oraz bez oparcia w przesłankach z art. 17 § 1 K.p.k., co dowodzi niezrozumienia celu i granic instancji odwoławczej. Dodatkowo zakres zarzutów jest niepełny względem Opisu Istotnych Zagadnień, wnioski nie pozostają w logicznym związku z podstawami odwoławczymi, a pominięto również kwestie kosztów procesu i przedstawiono zbyt lakoniczne uzasadnienie. W tym stanie rzeczy, zdaniem Komisji, przy jednoczesnym braku prawidłowych wniosków co do czynu z pkt II i całkowitym pominięciu rozstrzygnięcia z pkt V, praca nie daje podstaw do przyjęcia choćby oceny dostatecznej. Komisja stwierdziła, że Zdający nie wykazał się niezbędnym poziomem wiedzy prawniczej i umiejętności praktycznych, aby samodzielnie wykonywać zawód adwokata; ciężar i charakter uchybień popełnionych przy rozwiązywaniu zadania z zakresu prawa karnego wyraźnie przeważają nad pozytywnymi elementami sporządzonej apelacji. Pismem z 18 listopada 2025 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji II stopnia z 6 października 2025 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchwały I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 107§ 1 K.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 P.a., poprzez wydanie uchwały, która nie czyni zadość minimalnym wymogom formalnym aktu administracyjnego, jako że nie zawiera podpisów wszystkich członków organu kolegialnego wymienionych w jej komparycji. Adnotacje "NIEOBECNA" i "NIEOBECNY" przy nazwiskach dwóch członków Komisji podważają domniemanie legalności procedowania organu, w szczególności co do zachowania wymaganego kworum i udziału tych osób w procesie decyzyjnym, 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 P.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny noszącej znamiona dowolności, polegającej na całkowitym zdeprecjonowaniu licznych i merytorycznych walorów pracy (które sama Komisja przyznaje w uzasadnieniu i jednoczesnym arbitralnym nadaniu dwóm wybranym błędom rangi "dyskwalifikującej" , co narusza zasadę obiektywizmu oraz poprzez sporządzenie uzasadnienia pozornego, które w żaden sposób nie wyjaśnia fundamentalnej sprzeczności w materiale dowodowym, tj. istnienia dwóch skrajnie rozbieżnych ocen cząstkowych (niedostatecznej i dostatecznej). Organ II instancji w całości oparł się na recenzji negatywnej, całkowicie pomijając wnioski płynące z recenzji pozytywnej, nie wyjaśniając, dlaczego uznał ją za niemiarodajną, 3) art. 78e ust. 2 P.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu wykładni rozszerzającej i uznaniu, że praca zawierająca błędy (nawet istotne), ale jednocześnie posiadająca liczne walory merytoryczne (co potwierdza ocena dostateczna adw. A. M.), nie spełnia ustawowych kryteriów oceny pozytywnej oraz na naruszeniu zasady proporcjonalności poprzez uznanie, że błąd o charakterze formalnym (wadliwe petitum) oraz błąd polegający na zaniechaniu (pominięcie zaskarżenia czynu z pkt V) mają wagę wyższą niż prawidłowe zidentyfikowanie kluczowych problemów merytorycznych, trafne sformułowanie zarzutów i ochrona interesu klienta w głównym zakresie, 4) art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez naruszenie ogólnych zasad prawa, w tym prawa europejskiego, tj. prawa do rzetelnego procesu oraz prawa do ochrony mienia (art. 1 Protokołu 1 do EKPCz), poprzez arbitralne i nieproporcjonalne pozbawienie Skarżącego prawa dostępu do zawodu, stanowiącego formę "mienia" w rozumieniu orzecznictwa ETPCz, w procedurze, która nie gwarantowała rzetelnej i wszechstronnej oceny jego kwalifikacji. Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt postępowania odwoławczego (sygn. [...]) oraz akt egzaminacyjnych, w tym z treści pracy egzaminacyjnej Skarżącego z zakresu prawa karnego oraz ocen cząstkowych egzaminatorów. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że na stronie 12 zaskarżonej uchwały widnieje lista dziewięciu członków Komisji Egzaminacyjnej II stopnia [...]. Pod uchwałą brakuje jednak podpisów dwóch osób. Przy ich nazwiskach widnieją odręczne adnotacje "NIEOBECNA" i "NIEOBECNY". Brak ten, zdaniem Skarżącego nie jest zwykłym uchybieniem technicznym. Podważa on domniemanie legalności działania organu. Adnotacje o nieobecności rodzą fundamentalne wątpliwości, czy uchwała została podjęta przy zachowaniu wymaganego kworum, a także, czy skład orzekający był tożsamy ze składem powołanym do rozpatrzenia sprawy. Skarżący podniósł, że pomimo wyliczonych przez Komisję prawidłowych elementów apelacji stanowiących katalog kluczowych umiejętności merytorycznych Komisja stwierdziła, że apelacja "nie spełnia minimalnych standardów profesjonalnego środka odwoławczego" i że "Zdający nie wykazał się niezbędnym poziomem wiedzy". Zdaniem Skarżącego, stwierdzenia te stoją w rażącej sprzeczności z wcześniejszymi ustaleniami faktycznymi samej Komisji. Skarżący dodał, że Komisja stanęła przed dwiema sprzecznymi ocenami cząstkowymi. Egzaminator, który wystawił ocenę dostateczną, również dostrzegł uchybienia (np. brak zaskarżenia czynu III czy niewłaściwy wniosek, a mimo to uznał, że całokształt pracy (w tym trafne zarzuty co do czynu I) pozwala na ocenę pozytywną. Zdaniem Skarżącego, obowiązkiem organu II instancji było rzetelne odniesienie się do obu recenzji i wyjaśnienie, dlaczego podziela w całości wnioski jednej z nich, a drugiej odmawia wszelkiej wartości merytorycznej. Komisja tego nie uczyniła. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest de facto powtórzeniem argumentacji z oceny negatywnej, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z 25 marca 2021 r., II GSK 593/18). W sytuacji istnienia dwóch rozbieżnych opinii ekspertów, organ odwoławczy nie może dowolnie wybrać jednej z nich. Musi wykazać, dlaczego ocena pozytywna była błędna. Brak takiego wywodu świadczy o dowolności. Skarżący podkreślił, że Komisja nadała dwóm błędom rangę "dyskwalifikującą": pominięciu zarzutu dotyczącego czynu z art. 180a K.k. (pkt V wyroku) oraz "rażąco wadliwemu petitum" (wniosek o uchylenie i umorzenie). Zdaniem Skarżącego, jest to ocena nieproporcjonalna i błędna. Nawet jeśli pominięcie jednego z czynów jest błędem, nie przekreśla to faktu prawidłowego zajęcia się innym czynem. Co istotniejsze, błąd we wnioskach apelacji (petitum) jest błędem formalnym. Komisja sama przyznała, że z treści apelacji można było wyczytać właściwe intencje, np. co do wniosku dowodowego. Oznacza to, że meritum i interes strony (kryterium z art. 78e ust. 2 P.a. ) zostały przez Skarżącego zidentyfikowane i zabezpieczone w warstwie argumentacyjnej, nawet jeśli końcowe sformułowanie wniosku było nieprecyzyjne. Zdaniem Skarżącego, decyzja Komisji jest rażąco nieproporcjonalna. Opiera się na wyolbrzymieniu dwóch błędów (w tym jednego formalnego) przy jednoczesnym zignorowaniu faktu, że Skarżący wykazał się kluczowymi umiejętnościami merytorycznymi. Ingerencja ta jest zatem nadmierna i nieuzasadniona w demokratycznym państwie prawa. W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Jak wynika z art. 78d ust. 1 P.a., egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Z ust. 5 tego artykułu wynika, że pierwsza część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa karnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Zgodnie natomiast z art. 78f ust. 1 P.a., pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. W niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że Skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego, ponieważ z zadania z zakresu prawa karnego otrzymał ocenę niedostateczną, w związku z uzyskaną średnią arytmetyczną 2,5 wynikającą z wystawionych przez egzaminatorów sprawdzających pracę Skarżącego ocen cząstkowych niedostatecznej i dostatecznej (art. 78e ust. 4 pkt 2 P.a.). W tym też zakresie Skarżący wniósł odwołanie od uchwały I instancji, którą Komisja II stopnia utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałą. Jak wynika z art. 78e ust. 1 P.a., oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką. Artykuł ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego. Z ust. 4, omawianego artykułu wynika, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów. Z art. 78e ust. 2 P.a. ponadto wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują dwaj niezależni od siebie egzaminatorzy, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Jak wynika z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu adwokackiego. W wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12 Naczelny Sąd Administracyjny, analizując relację przepisów art. 36⁵ ust. 2 oraz 36⁴ ust. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, stanowiących odpowiednik art. 78e ust. 2 oraz 78d ust. 10 ustawy – Prawo o adwokaturze, skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)". Biorąc pod uwagę cel jaki przyświeca odbywaniu aplikacji prawniczych oraz przeprowadzaniu egzaminów aplikanckich, czyli m.in. nadzór i zapewnienie aby zawód zaufania publicznego, jakim jest w tym przypadku zawód adwokata, był wykonywany, ze względu na ochronę interesu publicznego, przez osoby do tego należycie przygotowane, Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Analizując pracę egzaminacyjną Skarżącego z zakresu prawa karnego oraz uchwałę Komisji II stopnia, Sąd stwierdza, że Komisja II stopnia, oceniając ponownie pracę Skarżącego, wyjaśniła w sposób dokładny stan faktyczny i zgodnie z wymogami postępowania administracyjnego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, wyjaśniła i wykazała, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że rola Sądu kontrolującego zaskarżoną uchwałę nie sprowadza się do kolejnej oceny pracy Skarżącego, lecz do zbadania, czy dokonana przez Komisję ocena pracy Skarżącego jest zgodna z prawem. Chodzi zatem o kontrolę, czy Komisja zidentyfikowała i wskazała wszystkie prawidłowe elementy pracy egzaminacyjnej, czy prawidłowo zidentyfikowała błędy zawarte w pracy egzaminacyjnej i czy w prawidłowo sposób dokonała oceny wagi tych błędów w relacji do pozytywnych elementów pracy Skarżącej. Kontrola ta obejmuje zatem badanie, czy sformułowane w uzasadnieniu uchwały stanowisko i ocena pracy zdającego dokonana przez Komisję, nie ma charakteru dowolnego w kontekście kryteriów wskazanych w art. 78e ust. 2 P.a., lecz znajduje swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym, który przede wszystkim stanowi dokumentacja składająca się na opis zadania egzaminacyjnego oraz sporządzona przez zdającego praca egzaminacyjna. Sporządzona przez Skarżącego w ramach zadania egzaminacyjnego apelacja posiada prawidłowe elementy dokładnie wskazane przez Komisję II stopnia. Należy zauważyć, że sam fakt sporządzenia przez Skarżącego jako obrońcy oskarżonego z zadania egzaminacyjnego apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w L., oznacza prawidłowy sposób rozwiązania zadania. Komisja wskazała, że apelacja miała charakter prawidłowego pisma procesowego - zachowano zasadnicze wymogi formalne. Zakres zaskarżenia w odniesieniu do czynu I (usiłowania popełnienia wymuszenia rozbójniczego w zbiegu ze zniszczeniem rzeczy) został określony właściwie. Zdający trafnie zidentyfikował kluczowe podstawy odwoławcze: podniósł obrazę art. 170 § 1a K.p.k. (oddalenie wniosku dowodowego) oraz art. 7 K.p.k., a także błąd w ustaleniach faktycznych; rozumiał istotę problemu dowodowego i znaczenie wniosku o przesłuchanie świadka na okoliczność alibi, który można wyczytać z treści apelacji. W warstwie materialnoprawnej poprawnie sformułował i uzasadnił zarzut z art. 282 § 1 K.k., wskazując na brak działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i prawidłowo argumentując w zakresie strony podmiotowej. Co najmniej dwa zarzuty zostały ujęte prawidłowo. Dodatkowo odnotowano, że Zdający - choć w ograniczonym zakresie - powoływał się trafnie na orzecznictwo i doktrynę oraz zachował dostateczną staranność redakcyjną. Komisja zatem dokładnie wymieniła prawidłowe elementy pracy Skarżącego, niemniej jednak dostrzegła również błędy pracy Skarżącego, wśród których takie, które uznała za dyskwalifikujące tę pracę. Komisja zatem zauważyła, że spośród sześciu możliwych do sformułowania zarzutów Skarżący dostrzegł jedynie trzy problemy, a prawidłowo sformułował dwa zarzuty. Skarżący całkowicie pominął rozstrzygniecie z pkt V wyroku dotyczące uznania oskarżonego winnym występku prowadzenia pojazdu po cofnięciu uprawnień z art. 180a K.k., nie podnosząc w tym zakresie żadnego zarzutu. Oskarżony z zadania egzaminacyjnego został uznany za winnego dwóch zarzucanych mu czynów, Skarżący natomiast w odniesieniu do jednego z nich nie podniósł zarzutu pomimo możliwości podniesieni, że działanie Skarżącego nie wypełnia znamion czynu z art. 180a K.k. Komisja słusznie, zdaniem Sądu uznała, że brak jakiegokolwiek odniesienia do tej części wyroku oznacza, że apelacja nie obejmuje zakresem kontroli jednego z kluczowych elementów sprawy, co samo w sobie poważnie obciąża pracę. Komisja wskazała, że Zdający wniósł - "na podstawie art. 437 § 1 K.p.k. oraz art. 447 § 2 K.p.k. w zw. z art. 438 (w tym pkt 1a) K.p.k." - o uchylenie i umorzenie postępowania co do pkt II, a następnie o uchylenie i umorzenie "wydanego wyroku" w punktach III i IV w zakresie wymierzonej kary, wraz z wnioskiem o koszty. Komisja uznała taką konkluzję za oczywiście błędną ponieważ umorzenie w postępowaniu odwoławczym wchodzi w grę jedynie przy spełnieniu przesłanek, które nie zostały ani podniesione, ani wykazane. Komisja również wskazała, że nie można także "umorzyć wyroku" ani "umorzyć w zakresie wymiaru kary" - w tych obszarach możliwa jest co do zasady zmiana wyroku (np. uniewinnienie, łagodzenie kary) albo uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania. Jak słusznie wyjaśniła Komisja, wskazane przepisy nie stanowią samoistnej podstawy do tak rozumianego "umorzenia", a powiązanie ich z takim żądaniem dowodzi braku rozumienia konstrukcji i celów postępowania odwoławczego. Ten błąd skutkujący wadliwym petitum apelacji, Komisja uznała, za jeszcze poważniejszy od braku zarzutu dotyczącego rozstrzygnięcia z pkt V wyroku. Podkreślenia wymaga, że nie jest to, jak podnosi w skardze Skarżący, tylko błąd formalny. Jest to niewątpliwie istotny błąd merytoryczny ponieważ, jak wyjaśniła Komisja, sformułowanie żądania uchylenia i umorzenia postępowania wbrew konstrukcji postępowania odwoławczego oraz bez oparcia w przesłankach z art. 17 § 1 K.p.k., dowodzi niezrozumienia celu i granic instancji odwoławczej. Komisja wskazała również, że apelacja nie formułuje adekwatnych wniosków co do czynu z pkt II wyroku, a uzasadnienie zarzutów jest nadmiernie lakoniczne. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego zarzucił, że uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie zawiera szczegółowej analizy punktowej i nie wyjaśnia w jaki sposób poszczególne błędy wpłynęły na obniżenie oceny z analizowanej pracy Skarżącego. Należy jednak zauważyć, że Komisja wprost stwierdziła, że nieobjęcie środkiem odwoławczym czynu III/pkt V oraz rażąco wadliwe wnioski o "umorzenie" przesądzają, że praca nie spełnia minimalnych standardów profesjonalnej apelacji i musi zostać oceniona negatywnie. Stanowisko Komisji jest zatem całkowicie jasne i czytelne, a zaskarżona uchwała poddaje się sądowej kontroli. Komisja w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśniła, które błędy pracy Skarżącego zadecydowały o ocenie niedostatecznej. Skarżący w skardze polemizuje ze stanowiskiem Komisji podkreślając, że Komisja umniejsza pozytywne elementy apelacji sporządzonej przez Skarżącego wyolbrzymiając jednocześnie wagę dwóch stwierdzonych błędów, których istnienia jednak Skarżący nie kwestionuje. Zdaniem Skarżącego z tego powodu zaskarżona uchwala zawiera sprzeczne stwierdzenia i narusza zasadę proporcjonalności. Należy jednak zauważyć, że Komisja dokładnie wyjaśniła, dlaczego uznała, że omówione powyżej dwa błędy pracy Skarżącego mają dyskwalifikujący charakter, co zostało powyżej omówione. Komisja zatem nie stwierdziła w dowolny sposób, że Zdający nie wykazał się niezbędnym poziomem wiedzy prawniczej i umiejętności praktycznych, aby samodzielnie wykonywać zawód adwokata, a ciężar i charakter uchybień popełnionych przy rozwiązywaniu zadania z zakresu prawa karnego wyraźnie przeważają nad pozytywnymi elementami sporządzonej apelacji, lecz dokonała tej oceny zgodnie z proceduralnymi wymogami postępowania administracyjnego z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Z tych względów Sąd stwierdza, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Komisję art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 P.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny noszącej znamiona dowolności. Nie można przy tym zgodzić się z zarzutem Skarżącego, że Komisja II stopnia sporządziła pozorne uzasadnienie zaskarżonej uchwały, które w żaden sposób nie wyjaśnia fundamentalnej sprzeczności w materiale dowodowym, tj. istnienia dwóch skrajnie rozbieżnych ocen cząstkowych (niedostatecznej i dostatecznej), oparła się natomiast w całości na recenzji negatywnej, całkowicie pomijając wnioski płynące z recenzji pozytywnej, nie wyjaśniając, dlaczego uznał ją za niemiarodajną. Należy podkreślić, że Komisja rozpoznając odwołanie od zaskarżonej części egzaminu adwokackiego mając obowiązek uwzględnienie i odniesienia się do zarzutów odwołania w istocie ponownie, całościowo ocenia pracę Zdającego z zaskarżonej części egzaminu. Komisja niewątpliwie uwzględnia sporządzone pisemne uzasadnienia ocen cząstkowych wystawionych przez egzaminatorów sprawdzających pracę Zdającego w postępowaniu I instancyjnym, stanowią one bowiem materiał dowodowy w postępowaniu II instancyjnym. Nie ma jednak racji Skarżący zakładając, że Komisja ocenia pisemne uzasadnienia egzaminatorów. Jak zostało to już wyjaśnione – Komisja II stopnia ponownie, całościowo ocenia pracę Zdającego z zaskarżonej części egzaminu. Oznacza to, że w wyniku dokonania ponownej kontroli pracy Zdającego Komisja może dostrzec pozytywne elementy pracy Zdającego, których nie dostrzegli egzaminatorzy, co może mieć wpływ na ocenę z danej części egzaminu, a w efekcie na końcowy wynik egzaminu, może nie zgodzić z oceną wagi poszczególnych mankamentów pracy Zdającego dokonaną przez egzaminatorów, co może mieć taki sam wpływ na ocenę z części egzaminu oraz na jego końcowy wynik, jak również może dostrzec mankamenty pracy Zdającego, których nie dostrzegli egzaminatorzy, co nie może oczywiście wpłynąć na obniżenie oceny z zaskarżonej części egzaminu, ale w przypadku oceny niedostatecznej może mieć decydujące znaczenie dla utrzymania oceny niedostatecznej. Komisja nie opiniuje zatem pisemnych uzasadnień ocen egzaminatorów, nie wyjaśnia, która jest prawidłowa, która jest nieprawidłowa również w przypadku wystawienia przez egzaminatorów różnych ocen i nie dokonuje wyboru spośród tych opinii. Stanowisko przedstawione zatem przez Skarżącego w skardze w tym zakresie nie znajduje żadnych podstaw prawnych. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały Sąd uznał, że Komisja II stopnia w wyczerpujący sposób uzasadniła swoją ocenę pracy Skarżącego z zadania egzaminacyjnego z prawa karnego. W zaskarżonej uchwale zostały wskazane pozytywne elementy pracy Skarżącego oraz jej braki. Komisja w sposób bardzo zwięzły ale precyzyjny i wyczerpujący wyjaśniła jakie znaczenie mają pozytywne elementy pracy Skarżącego oraz jaką wagę mają mankamenty tej pracy, a rozważania Komisji znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Sąd nie dostrzegł uchybień w dokonanej przez Komisję analizie pracy Skarżącego. Dlatego Sąd stwierdza, że Komisja wykazała podstawy do przyjęcie, że sporządzona przez Skarżącego apelacja nie spełnia wymogów art. 78e ust. 2 P.a., ze względu na niewykazanie się niezbędnym poziomem wiedzy prawniczej i umiejętności praktycznych. Dlatego też niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Komisję art. 78e ust. 2 P.a. Komisja II stopnia, oceniając ponownie pracę Skarżącego, miała podstawy do utrzymania w mocy uchwałę I instancji. Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Komisję art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 P.a., poprzez wydanie uchwały, która nie czyni zadość minimalnym wymogom formalnym aktu administracyjnego, jako że nie zawiera podpisów wszystkich członków organu kolegialnego wymienionych w jej komparycji. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 78h ust. 1 P.a., od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 78f ust. 2. Z ust. 2 wynika, że Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisję egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, w składzie 9 członków. Uchwały natomiast są podejmowane przez tę komisję większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków komisji odwoławczej, co wynika z ust. 10 omawianego artykułu. Przepisy ustawy zatem nie nakładają na Komisję obowiązku podejmowania uchwał w pełnym składzie oraz jednogłośnie. Nieobecność zatem dwóch członków Komisji w dziewięcioosobowym składzie przy wymaganym kworum co najmniej połowy członków komisji odwoławczej oznacza, że Komisja podjęła zaskarżoną uchwalę w składzie odpowiadającym wymogom przepisów prawa. Dlatego nie ma uzasadnienia prawnego stanowisko Skarżącego, że adnotacje "NIEOBECNA" i "NIEOBECNY" przy nazwiskach dwóch członków Komisji podważają domniemanie legalności procedowania organu, w szczególności co do zachowania wymaganego kworum i udziału tych osób w procesie decyzyjnym. Zupełnie natomiast niezrozumiale jest twierdzenie Skarżącego, zawarte w uzasadnieniu skargi, że adnotacje o nieobecności rodzą fundamentalne wątpliwości, czy skład orzekający był tożsamy ze składem powołanym do rozpatrzenia sprawy. Wskazania również wymaga, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U z 2024 r. poz. 1326), przewodniczący komisji odwoławczej wyznacza miejsce, terminy i sposób odbywania posiedzeń komisji oraz kieruje jej pracami, w szczególności: 1) rozdziela pracę pomiędzy siebie i członków komisji odwoławczej, wskazując osobę odpowiedzialną za sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, mając na uwadze zakres odwołania lub zakres pracy pisemnej z zadania z danej części egzaminu adwokackiego podlegającej ocenie w trybie art. 78e ust. 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, doświadczenie i wiedzę członków komisji odwoławczej z zakresu prawa objętego odwołaniem, a także zapewnienie możliwie równego rozdziału prac; 2) wskazuje członka komisji odwoławczej lub członków komisji odwoławczej, którzy referują daną sprawę komisji odwoławczej; 3) wyznacza członka komisji odwoławczej, który sporządza protokół każdego posiedzenia komisji odwoławczej oraz protokół zbiorczy prac tej komisji. Jak wynika z ust. 3 tego przepisu, przewodniczący lub członek komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Przytoczona regulacja prawna normuje zatem tryb pracy Komisji nad wniesionym odwołaniem od uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego, zgodnie z którym wyznaczony przez przewodniczącego członek komisji odwoławczej sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem i referuje sprawę komisji odwoławczej. Wyznaczając do tych czynności członka komisji przewodniczący kieruje się m.in. doświadczeniem i wiedzą członków komisji odwoławczej z zakresu prawa objętego odwołaniem. Z powyższych względów nie mają podstaw prawnych rozważania pełnomocnika Skarżącego podczas rozprawy, dotyczące oceny wagi pisemnego uzasadnienia oceny sporządzonej przez egzaminatora a pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu. W niniejszej sprawie odwołanie Skarżącego zostało rozpoznane zgodnie z powyższym trybem. Zarzuty natomiast Skarżącego powinny koncentrować się na ewentualnych wadach i niezgodnościach z prawem omawianych dokumentów, a nie na rozważaniach, który z nich jest ważniejszy. Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Komisję art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez naruszenie ogólnych zasad prawa, w tym prawa europejskiego, tj. prawa do rzetelnego procesu oraz prawa do ochrony mienia (art. 1 Protokołu 1 do EKPCz), poprzez arbitralne i nieproporcjonalne pozbawienie Skarżącego prawa dostępu do zawodu, stanowiącego formę "mienia" w rozumieniu orzecznictwa ETPCz, w procedurze, która nie gwarantowała rzetelnej i wszechstronnej oceny jego kwalifikacji. Podkreślenia wymaga, że Komisja zgodnie z obowiązującym przepisami rozpatrzyła odwołanie Skarżącego, co zostało powyżej wyjaśnione. Komisja również nie pozbawiła Skarżącego prawa dostępu do zawodu adwokata. Komisja oceniła pracę Skarżącego z części egzaminu adwokackiego dotyczącej prawa karnego, rozpatrując odwołanie Skarżącego zawierające zarzuty w tym zakresie. Dokładnie i zasadnie wyjaśniła dlaczego utrzymała w mocy uchwałę I instancji. Uchwała Komisji natomiast nie zamyka Skarżącemu drogi do wykonywania zawodu adwokata, jest ona cały czas otwarta, konieczne jest jednak spełnienie stosownych wymogów prawa. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Komisję II stopnia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawa, zostały wyjaśnione motywy rozstrzygnięcia. Zaskarżona uchwała została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, mającego znaczenie w niniejszej sprawie, a organ odniósł się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Sąd wyjaśnia, że z urzędu jest zobligowany do uwzględnienia materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w aktach administracyjnych sprawy, dlatego zbędny był wniosek dowodowy Skarżącego zawarty w skardze w całości dotyczący materiałów dowodowych składających się na akta administracyjne niniejszej sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 grudnia 2025
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Jakub Linkowski /przewodniczący/ Maciej Borychowski Sławomir Kozik /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny