VI SA/Wa 2836/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego W. T. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego W. T. adwokata z urzędu.

Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2836/15 zwolniono skarżącego W. T. od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wyrokiem z dnia 19 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił przedmiotową skargę. W. T. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie, po doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem, złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów wynikało, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 1257,25 zł netto miesięcznie (załączono decyzję ZUS potwierdzającą powyższe). Żona skarżącego pozostaje bez pracy i nie uzyskuje dochodu. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast w myśl art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie podkreślić należy, że prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 11 maja 2016 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, a tym samym rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, podkreślić należy, że jak już wyżej wskazano, w świetle art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, oraz w związku z tym, iż postanowieniem z dnia 11 maja 2016 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy zwolniono już skarżącego od kosztów sądowych, jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należy potraktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i badać spełnienie przez skarżącego przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W sytuacji, gdy skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotną żoną, a jedynym źródłem dochodów skarżącego jest świadczenie emerytalne w wysokości 1257,25 zł netto miesięcznie, w ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.