VI SA/Wa 2789/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, 3, 7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140; dalej: "u.t.d."), lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 5, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110; dalej: "p.r.d."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD") z [...] marca 2020r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej 2.000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: W dniu [...] lutego 2020 r. w punkcie kontrolnym [...] droga ekspresowa [...]zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki S. nr rej. [...]oraz naczepy marki [...] nr rej. [...], kierowany przez P. P., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (śruty sojowej) w imieniu spółki. Kontrola ujawniła, że opona zamontowana z lewej strony pojazdu (na naczepie) na pierwszej osi posiadała widoczne ubytki oraz była nadmiernie zużyta. W dwóch miejscach widoczny był metalowy kord opony. Natomiast opona zamontowana po prawej stronie pojazdu (także na naczepie) na drugiej osi posiadała nadmiernie zużyty bieżnik wewnętrznej strony opony. Ujawniona usterka została zakwalifikowana jako niebezpieczna. Powyższe ustalenia udokumentowano protokołem nr [...] i dokumentacją fotograficzną. Po przeprowadzeniu postępowania, [...]WITD decyzją z [...] marca 2020 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd. W odwołaniu spółka podnosiła, że wspomniana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów publicznych oraz pominięcie działań do pełnego ustalenia stanu faktycznego, bowiem spółka nie miała wpływu na ujawnione naruszenie, a organ winien odstąpić od wymierzenia kary z uwagi na szybkie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. GITD utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Przytaczając treść art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d. oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r. poz. 2141) wyjaśnił, że pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę, a wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z zebranego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej oraz dokumentacji fotograficznej, wynikało że [...] lutego 2020 r. strona wykonywała przewóz drogowy naczepą samochodową, która posiadała usterkę w postaci zniszczonej opony (uszkodzony i widoczny kord opony), co stanowiło naruszenie przewidziane w lp. 9.2 zał. nr 3 do u.t.d. Zgodnie z ostatnim powołanym przepisem wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna – za każdy pojazd, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD podał, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., które określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Warunkiem odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenie, jest wykazanie przez stronę, że do naruszenia doszło na skutek okoliczności określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a spółka nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 i art. 189 f § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez nałożenie na stronę kary bez jej miarkowania, GITD podniósł, że art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania, bowiem kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Spółka nie podzielając poglądu GITD zaskarżyła jego decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła ona przewidzieć; 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. ewentualnie art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że realia niniejszej sprawy nie pozwalają na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy waga naruszenia pozostaje znikoma, a ponadto naruszenie to zostało niezwłocznie usunięte, o czym organ został powiadomiony; 3. art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do organu oraz z pominięciem działań dążących do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś zaniechanie przeprowadzenia analizy stanu faktycznego w rażącym stopniu. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasadzenie kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że w związku z wnioskiem organu odwoławczego i wobec braku sprzeciwu skarżącej, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."). Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 p.p.s.a.). W przypadku kontroli decyzji administracyjnych to sąd na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., zobligowany jest do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną nałożenia na skarżącą kary pieniężnej 2.000 zł były przepisy art. 92a ust. 1 ust. 3 i ust. 7 u.t.d. Wynika z nich, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie (ust. 1), przy czym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (ust. 7). W niniejszej sprawie, w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej [...] lutego 2020 r. stwierdzono naruszenie opisane w lp. 9.2 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne – za każdy pojazd, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Należy też zauważyć, że kierowca zespołu pojazdów podpisał bez zastrzeżeń, zawierający opis stwierdzonych usterek, protokół kontroli, z którego wynika, że opona zamontowana z lewej strony pojazdu na pierwszej osi posiada widoczne ubytki oraz była nadmiernie zużyta. W dwóch miejscach widoczny był metalowy kord opony. Opona zamontowana po prawej stronie pojazdu na drugiej osi posiadała nadmiernie zużyty bieżnik wewnętrznej strony opony. Nie jest kwestionowane, że protokół kontroli drogowej sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ, w zakresie jego działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową, co z drugiej strony winno zobowiązywać kontrolowanego do dołożenia ze swojej strony starań, żeby w protokole tym znalazły odzwierciedlenie wszystkie okoliczności stanu objętego kontrolą, w tym oświadczenia/twierdzenia kontrolowanego na ten temat. W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej – brak jest podstaw do stwierdzenia naruszeń przepisów czy to prawa materialnego czy przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim zgodnie z art. 66 ust. 1 p.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (pkt 1), Podkreślenia wymaga, że kara za powyższe naruszenie została nałożona w związku ze stanem opon - ich bieżników. W ocenie Sądu za jak najbardziej uprawnione – nie wymagające wiedzy specjalnej – należy uznać twierdzenia GITD, że taki stan opon świadczył o ich nadmiernym wyeksploatowaniu, będącym wynikiem długotrwałego użytkowania, który to stan w sposób oczywisty mógł zagrażać bezpieczeństwu jazdy, nie zapewniając należytej przyczepności opon. Zresztą spółka nie kwestionowała opisanego stanu opon w skontrolowanym pojeździe. Trzeba wyjaśnić, że tego rodzaju usterka zgodnie z obowiązującym w dacie kontroli załącznikiem 1 pkt 5.2.3 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego została zakwalifikowana sama w sobie jako usterka niebezpieczna. Stosownie do § 5 ust. 7 pkt 3 tego rozporządzenia, usterki niebezpieczne to usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wynikająca z art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny/obiektywny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej powstania wystarczające jest – co do zasady – stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Z kolei zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga wykazania przez stronę, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Tak sformułowane przesłanki (które muszą być spełnione łącznie) odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Przesłanki wskazane w tym przepisie nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez przedsiębiorcę braku wpływu na powstanie naruszenia. W kontrolowanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Brak jest bowiem dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącej. Za takie, nie można uznać wyjaśnień złożonych zarówno w toku postępowania, jak i podnoszonych w skardze, że w okresie w którym miała miejsce kontrola, zatrzymany kierowca był jedyną osobą eksploatującą zespół pojazdów. Wobec tego zobowiązany był do niezwłocznego informowania skarżącej o zaistnieniu jakichkolwiek usterek w ciągniku lub naczepie, a czego nie dopełnił. Organ prawidłowo zauważył, że to spółka, jako profesjonalny przedsiębiorca zatrudniający kierowców obowiązana była przeszkolić ich i zobowiązać do kontroli stanu technicznego pojazdów, którymi w jej imieniu wykonują przewozy oraz informowania o wszelkich usterkach, a szczególnie tych które (szczególnie opony) mają wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Z akt sprawy nie wynikało, by skarżąca organizowała jakiekolwiek szkolenia kierowców dotyczące ich obowiązków, wagi przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego i konsekwencji ich naruszenia. Skarżąca nie przedstawiła także wewnętrznych uregulowań, wskazujących na wprowadzenie systemu kontroli, który miałby zapobiec naruszeniom przepisów przez kierowców. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10, LEX nr 920618). Tym samym, w kontrolowanej spawie za prawidłowe uznać należy stanowisko organów Inspekcji Transportu Drogowego co do braku podstaw do zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. GITD prawidłowo wyjaśnił również, że treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto nie znajdą również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1. Z przepisów u.t.d. wynika jedynie możliwość umorzenia postępowania sprawie nałożenia kary pieniężnej i to tylko w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 lub art. 92c. (art. 93 ust. 3 u.t.d.). Ponadto, na mocy art. 95 ust. 1 u.t.d. w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem osoba przeprowadzająca kontrolę na drodze zatrzymuje, za pokwitowaniem, dokumenty podlegające kontroli i kieruje lub usuwa pojazd, na koszt podmiotu wykonującego przewóz drogowy, na najbliższy parking strzeżony, m.in. gdy nie usunięto stwierdzonych nieprawidłowości (pkt 2). Zatem usunięcie nieprawidłowości jest ustawowo ustalonym warunkiem koniecznym do kontunuowania przewozu. Odnośnie możliwości zastosowania przepisów egzoneracyjnych – jak wskazano powyżej - GITD prawidłowo uznał również, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności stanowiące przesłanki do ich zastosowania. Wobec powyższego, zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są zdaniem Sądu bezzasadne. Postępowanie bowiem przeprowadzone zostało w sposób właściwy, a rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W żaden też sposób nie można zarzucić organom orzekającym niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym niewłaściwą ich wykładnię. Fakt, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oceniony został przez GITD w sposób inny, niż oczekiwała tego skarżąca, nie powoduje, że postępowanie wyjaśniające może być uznane za wadliwe. W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpującą podstawę pozwalającą na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.