Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 27/24

VI SA/Wa 27/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
25 kwietnia 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. T. na uchwałę Komisji Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia 23 października 2023 r. nr DZP-II.604.43.2023 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga z dnia [...] listopada 2023 r. M. T., zwanej dalej w skrócie Stroną lub Skarżącą, na uchwałę z dnia [...] października 2023 r., nr [...] Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zwanej dalej skrócie Organem lub Komisją, utrzymującą w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr 2 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2023 r. z siedzibą w Warszawie w sprawie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego, Podstawą wydania uchwały przez Komisję były art. 78h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184, z późn. zm.), dalej skrócie Prawem o adwokaturze lub p.o.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r, poz. 775, z późn. zm.), dalej w skrócie k.p.a. Zaskarżona uchwała zapadała w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca przystąpiła w dniach [...] - [...] kwietnia 2023 r. do egzaminu adwokackiego przed Komisją Egzaminacyjną Nr 2 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2023 r. z siedzibą w Warszawie. Podczas tego egzaminu uzyskała następujące oceny cząstkowe: z zakresu prawa karnego - ocenę dobrą; z zakresu prawa cywilnego - ocenę niedostateczną; z zakresu prawa gospodarczego - ocenę bardzo dobrą; z zakresu prawa administracyjnego - ocenę dostateczną; z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki - ocenę dostateczną. Zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego z prawa cywilnego Skarżąca, jako symulowany pełnomocnik wnioskodawczyni adwokat I. P., miała przygotować apelację od wydanego w sprawie postanowienia wstępnego, albo w wypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia, powinna sporządzić opinię prawną, z uwzględnieniem interesu reprezentowanej przez siebie strony. Z treści zadania egzaminacyjnego wynikało, że postępowanie toczyło się w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności. Z kolei przedmiotowe postanowienie wstępne dotyczyło stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie przez uczestnika 1/6 części w prawie własności nieruchomości, wchodzącej w skład spadku podlegającego podziałowi. Skarżąca sporządziła apelację. Apelacja sporządzona została łącznie na 11 stronach. Strona pierwsza i częściowo druga ma charakter tytułowy, zawiera oznaczenie stron, sądu, określenie pisma procesowego, sygnaturę akt, odniesienie się do wartości przedmiotu zaskarżenia. Zarzuty i wnioski apelacji są na stronach od drugiej do połowy ósmej. W dalszej części pracy jest zwarte uzasadnienie (dwie i pół strony). Praca z zakresu prawa cywilnego była oceniana przez dwoje egzaminatorów. Egzaminator E. S. w uzasadnieniu swojej oceny pracy wskazała, że apelacja Skarżącej co do zasady czyni zadość wymogom formalnym, pomimo że nieprawidłowo wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia. Egzaminator szczegółowo omówiła poszczególne elementy apelacji Skarżącej, wskazując które zarzuty były ujęte prawidłowo – naruszenia 233 § 1 k.p.c., 172 k.c., 339 k.c., a które nieprawidłowo – naruszenia art. 618 § 1 k.p.c., 2352 § k.p.c., 206 k.c., z uwagi na połączenie go z zarzutem naruszenia art. 5 k.c., 140 w zw. z art. 196 § 1 k.c., zbędnie nawiązując do zasad współżycie społecznego, 1035 w zw. z art. 212 i 211 k.c. Zdaniem egzaminator uzasadnienie apelacji jest zdawkowe i łącznie omówione są w nim zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego. Egzaminator wskazała, że zakres zaskarżenia jest prawidłowy, jednak we wnioskach zdająca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, powołując się na nierozpoznanie istoty sprawy, które miało polegać na braku orzeczenia o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, co jest błędne. Jej zdaniem język pracy jest nieprecyzyjny, Z kolei druga egzaminator, A. C. wskazała, że apelacja jest jedynie częściowo formalnie poprawna. Nieprawidłowo podano wartość przedmiotu zaskarżenia. Zbędnie wskazana została wartość przedmiotu działu. Poprawny zakres zaskarżenia. Podstawowym błędem Skarżącej było potraktowanie postanowienia wstępnego jak postanowienia kończącego sprawę, czego skutkiem był błędny wniosek o dokonanie działu spadku, brak przedmiotu zaskarżenia. Nieprawidłowy był także jej zdaniem drugi wniosek - o dopuszczenie opinii biegłego, bowiem po pierwsze opinia była zbędna na tym etapie postępowania, a po drugie sąd nie rozpoznawał wniosku dowodowego w tej kwestii. Egzaminator analizowała kolejno sformułowane przez zdającą zarzuty, wyjaśniając które z nich były nieprawidłowe i dlaczego. Zdaniem egzaminator praca miała także pozytywne strony - dostrzeżono że wnioskodawczyni w 2015 r. nie utraciła posiadania oraz zasadne podniesienie, że domniemanie z art. 339 k.c. nie ma zastosowania w sprawie o zasiedzenie udziału. Uznała jednak, że błędna koncepcja polegająca na sformułowaniu apelacji tak, jak gdyby dotyczyła działu spadku poskutkowała całkowicie błędnymi wnioskami oraz w większości błędnymi zarzutami. Rażąco błędne było podniesienie kwestii, jakoby art. 5 k.c. mógł stanowić obronę przed zasiedzeniem nieruchomości. Egzaminator dodała, że uzasadnienie jest skrótowe i nie omawia należycie postawionych zarzutów, w szczególności w ogóle nie omówiono zarzutu naruszenia prawa procesowego, co skutkuje brakiem wykazania zasadności tego zarzutu. Z uwagi na uzyskanie przez Skarżącą oceny niedostatecznej z zakresu prawa cywilnego, Komisja Egzaminacyjna nr 2 uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. stwierdziła, że Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu powołała się na treść art. 78f ust. 1 p.o.a., który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną. Od uchwały Komisji I stopnia zdająca złożyła odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej uchwale, w odniesieniu do z drugiej części egzaminu, zdająca zarzuciła: naruszenie art. 78d ust. 1 i 6 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez dokonanie oceny rozwiązania zadania z zakresu prawa cywilnego z naruszeniem wskazanych w ustawie zasad oceny prac egzaminacyjnych i przyjęcie własnych, niewynikających z przepisów prawa, zasad oceniania prac, a w tym naruszenie art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 p.o.a., poprzez brak uwzględnienia gradacji ocen wskazanej w ustawie służącej odzwierciedleniu stopnia wypełnienia wymogów formalnych i poprawności zaproponowanego rozwiązania a tym samym i określeniem wagi i znaczenia popełnionych przez zdającą błędów, naruszenie art. 78e ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez brak wskazania w uzasadnieniach recenzji rozwiązania zadania z zakresu prawa cywilnego podstaw i przyczyn wystawienia oceny niedostatecznej w odniesieniu do stopnia wypełnienia wymogów formalnych i poprawności merytorycznej zaproponowanego rozwiązania, co skutkowało niezasadnym ustaleniem negatywnego wyniku z adwokackiego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały, zmianę oceny rozwiązania z zakresu prawa cywilnego i podjęcie uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu adwokackiego. Rozpatrując złożone odwołanie Komisja II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości (dalej zwana w skrócie Komisją lub Organem), podkreśliła, że postępowanie odwoławcze przed komisją odwoławczą jest postępowaniem szczególnym, którego zakres strona określa w odwołaniu. Komisja kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez stronę. Nie jest to zatem drugoinstancyjne postępowanie administracyjne w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, tylko szczególne postępowanie odwoławcze, które ma na celu przede wszystkim rozpatrzenie zasadności zarzutów odwołania, nie zaś skontrolowanie całego przebiegu egzaminu ani też ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych. Mając tę okoliczność na uwadze, Komisja powtórnie oceniła pracę z zakresu prawa cywilnego Skarżącej, odnosząc się przy tym do zarzutów Skarżącej, podniesionych w odwołaniu. W ocenie Komisji praca Skarżącej nie zasługiwała na ocenę pozytywną. Komisja wskazała, że Skarżąca mogła oczywiście rozwiązać zadanie w inny sposób niż wzorcowy, o ile sporządzona przez nią apelacja znajdowałaby oparcie w przepisach prawa i świadczyłaby o umiejętności ich interpretacji, a zaproponowany sposób rozstrzygnięcia problemu uwzględniałby interes strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Apelacja Skarżącej wymogów tych jednak nie spełniała. Błędna jest wartość przedmiotu zaskarżenia oraz zbędne przywołanie wartości przedmiotu działu. Przede wszystkim jednak rażąco błędne są wnioski apelacji, co zostało wytknięte w obu ocenach. Zdająca wniosła wprawdzie (w formie wniosku ewentualnego) o zmianę postanowienia i oddalenie wniosku uczestnika o zasiedzenie, przede wszystkim jednak domaga się zmiany postanowienia wstępnego poprzez uwzględnienie wniosku o dział spadku. Tym samym, zdająca Skarżąca wnosiła o rozpoznanie przez sąd odwoławczy kwestii, która w ogóle nie była przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Zbędny był także wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, bowiem nie była ona potrzebna, a ponadto sąd nie orzekał jeszcze w przedmiocie tego wniosku dowodowego, nie ma więc zastosowania przyjęty przez zdającą tryb zaskarżania postanowień dowodowych. Dowód uiszczenia opłaty sądowej od apelacji nie został wymieniony w załącznikach, odpisy apelacji, zbędnie powołano się w spisie załączników na pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy. Uchwała ta zaskarżona została przez Skarżącą skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono następujące zarzuty naruszenia: -art. 77 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 par. 3 k.p.a. w związku z art. 78e ust. 2 i 3 w zw. z art. 78d ust. 1,6 i 10 prawa o adwokaturze (p.o.a.) poprzez niezastosowanie i niewyjaśnienie w treści skarżonej uchwały przez Komisję II Stopnia skali ocen oraz kryteriów oceny wskazanych przez ustawodawcę i nieuwzględnienie powyższych przepisów przy dokonywaniu ponownej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej z zakresu prawa cywilnego oraz nieuwzględnienie faktu zasadniczej zgodności pracy skarżącej z opisem istotnych zagadnień ("Zakres kontroli sądu administracyjnego w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego"; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego -art 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 78h ust. 12 p.o.a. poprzez brak wyrażenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały -art. 7 k.p.a., art. 77 par. 1 k.p.a., art 80 k.p.a. w zw. z art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 p.o.a. w zw. z art. 78d ust. 1, 6 i 10 p.o.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji czego doszło do naruszenia obowiązku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, -art. 7, 77 par. 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 78h ust 12 Prawa o adwokaturze art. 78d ust 1,6 i 10 Prawa o adwokaturze w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji czego doszło do przekroczenia stopnia granic uznania i dopuszczenia się istotnych uchybień w procesie oceny pracy egzaminacyjnej Skarżącej -art. 138 par 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art 78h ust 12 Prawo o adwokaturze, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia Komisji Egzaminacyjnej I stopnia, -art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 oraz art. 107 par 2 k.p.a. z zw. z art.78h ust. 12 p.o.a. poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji czego doszło do naruszenia obowiązku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, -art. 7, 77 par. 1, art. 80 i 107 par. 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 KPA i 9 KPA tj. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej, -art. 7, 77 par. 1, art. 80 i 107 par. 3 w zw. z art. 11, w zw. z art. 8 i art. 9 zd. 1 k.p.a. tj. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej poprzez w zupełności dowolną, nie zaś swobodną ocenę materiału dowodowego, -art. 7 , art. 80 oraz art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 Prawa o adwokaturze poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia uchwały Komisji z uzasadnieniem ocen cząstkowych przez egzaminatorów, -art 7, art. 7 par. I, art. 80 oraz art. 107 par. 3 i 4 k.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 Prawa o adwokaturze,, -art. 139 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zakazu reformationis in peius w zakresie w jakim Komisja zaczęła poprawiać braki egzaminatorów w formularzu ocen na niekorzyść skarżącej poprzez ich uzasadnienie na jej niekorzyść podczas gdy brak jakiegokolwiek komentarza przy zarzucie art. 339 k.c. oraz art. 172 k.c. przywołanym na formularzu ocen przez egzaminator, -art. 12 w zw. z art. 8 k.p.a. tj. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak niezwłocznego załatwienia sprawy, - art 7 w zw. art. 7 par. 3 i 4 k.p.a.. w zw. z art. 36(8) ust. 2a Prawa o Adwokaturze w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niewyłączenie się Komisji od rozpatrzenia odwołania skarżącej i nieprzekazanie tego odwołania od drugiej Komisji powołane) celem rozpatrywania odwołań od wyników egzaminu adwokackiego pomimo uzasadnionych wątpliwości co do jej bezstronności (również biorąc pod uwagę samą treść uzasadnienia jej uchwały), w szczególności, pomimo iż Komisja (in gremium) jest stroną postępowania administracyjnego zainicjowanego przez Skarżącą już w ubiegłym roku a skutek złożonej przez nią, skargi na uchwale tejże Komisji (akt. DZP - 11.604.38.2022 - sygn. akt przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym: VI SA/Wa 1521/23), -art. 7 w zw. art. 7 par. 3 i 4 k.p.a. w zw. z art. 75g ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Komisje, i nieuwzględnienie tej okoliczności przez Komisje przy rozpatrywaniu odwołania skarżącej z urzędu, iż jedna z egzaminatorek, która wystawiła Skarżącej ocenę niedostateczną - adw. C., będąca skarbnikiem Okręgowej Rady Adwokackiej w W. podlegała wyłączeniu od wystawienia oceny Skarżącej z egzaminu z prawa cywilnego z uwagi na pozostawanie ze Skarżącą w stosunku budzącym uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności (wezwanie skarżącej jako dłużnika do zapłaty zaległych składek w wys. 700 zł, -art. 7, 7 par. I i art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z. art. 78h ust. 12 POA, a to naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy miedzy innymi w poprzez zupełne pominiecie w uzasadnieniu faktów, którym organ odmówił wiarygodności oraz niepodanie faktów, na których organ się oparł ograniczając uzasadnienie jedynie do polemicznych stwierdzeń, - art 78e ust. 2 i 3 w zw. z art. 78d ust. 1, 6 i 10 Prawa o adwokaturze poprzez niezastosowanie przez Komisje II Stopnia skali ocen oraz kryteriów oceny wskazanych przez ustawodawcę i nieuwzględnienie powyższych przepisów przy dokonywaniu ponownej oceny pracy egzaminacyjnej Skarżącej, - art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78€ ust. 2 Prawa o adwokaturze poprzez brak wykorzystania, przez Komisje II Stopnia, w toku dokonywania oceny rozwiązania zadania z zakresu prawa cywilnego gradacji ocen cząstkowych,, -art 78e ust. 2 i 3 Prawa o adwokaturze poprzez brak wskazania przez Komisje II Stopnia, w uzasadnieniu oceny zadania z zakresu prawa cywilnego podstaw i przyczyn wystawienia oceny niedostatecznej. W związku z tak postawionymi zarzutami, Skarżąca wniosła o zobowiązanie Organu przez Sąd do uchylenia zaskarżonej uchwały oraz zobowiązanie Organu przez Sąd do zmiany oceny rozwiązania z zakresu prawa cywilnego i podjęcia przez Organ uchwały decydującej o wystawieniu Skarżącej z egzaminu z prawa cywilnego oceny dostatecznej, oraz tym samym o zobowiązanie Sądu do podjęcia przez Organ uchwały o pozytywnym wyniku egzaminu adwokackiego. Ewentualnie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej Uchwały w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2023 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr 2 do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2023 r. z siedzibą w Warszawie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, w przedmiocie uzyskania negatywnego wyniku z egzaminu adwokackiego i zobowiązanie tego organu do podjęcia uchwały o uzyskaniu przez Skarżącą oceny dostatecznej z egzaminu z prawa cywilnego, a tym samym do podjęcia przez Organ uchwały o uzyskaniu przez Skarżącą pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego. Skarżąca złożyła również szereg wniosków dowodowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik z urzędu Skarżącej złożył w dniu [...] kwietnia 2024 r. do tut. Sądu pismo, popierające skargę z wnioskiem o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. Strony na rozprawie podtrzymały swoje stanowiska. Na rozprawie Sąd oddalił wnioski skarżącej zawarte w piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ww. ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (uchwałę) administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami. Wysoka jakość świadczonej pomocy prawnej jest wartością, która ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto korzysta z tej pomocy. Nie ma wątpliwości, że od kandydata do zawodu adwokata należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te powinny - co do zasady - gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata, a więc realizację ustawowego zobowiązania gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 10 lutego 2022 r. sygn. II GSK 1738/18, z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. II GSK 83/11; z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3111/15, te i pozostałe powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wiedza i umiejętności niezbędne do wykonywania zawodu adwokata podlegają weryfikacji w trakcie egzaminu adwokackiego. Zgodnie z art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Stosownie do art. 78d ust. 7 ustawy Prawo o adwokaturze druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego, polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Jak wynika z art. 78d ust. 10 ustawy Prawo o adwokaturze, egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen: oceny pozytywne: celująca (6), bardzo dobra (5), dobra (4), dostateczna (3) (pkt 1); ocena negatywna - niedostateczna (pkt 2). Zgodnie z art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną (art. 78f ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). W ocenie Sądu, w tym właśnie kontekście normatywnym, kształtującym systemowo zasady dostępu do zawodu adwokata, rozstrzygać należy prawidłowość podejmowanych przez komisje egzaminacyjne uchwał stwierdzających wynik egzaminu adwokackiego. W świetle przywołanego art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze praca egzaminacyjna musi spełniać wymogi formalne, przepisy prawa mają być zastosowane właściwie i umiejętnie zinterpretowane, sposób rozstrzygnięcia problemu ma być poprawny i uwzględniać interes strony. Praca, która spełnia wszystkie te wymagania, powinna zostać oceniona pozytywnie. Natomiast, w zależności od tego, w jakim stopniu praca egzaminacyjna spełnia wymagania, egzaminatorzy wystawiają oceny korzystając ze skali ocen zawartych w ustawie. Z kolei praca, która nie spełnia jednego z wymagań ustawowych w zasadzie musi być oceniona negatywnie, bowiem świadczy o tym, że zdający nie jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Te oceny są realizacją zasady swobodnej oceny dowodów i przejawem indywidualnego podejścia wysokiej klasy specjalistów (egzaminatorów), którzy z jednej strony gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań, a z drugiej zawierają element własnej "eksperckiej" oceny poziomu pracy (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. II GSK 3111/15). Ustawodawca, mając na uwadze cel i charakter egzaminu zawodowego, przy ocenie prac z poszczególnych części egzaminu dopuszcza możliwość różnego, acz prawidłowego rozwiązania tych samych zadań. Dlatego też w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, jedynie wyszczególnił najważniejsze kryteria oceny prac egzaminacyjnych. Przesłanki te mają charakter pojęć niedookreślonych (szacunkowych), których indywidualizacja dokonywana jest przez egzaminatorów i komisje podejmujące uchwały w odniesieniu do konkretnego przypadku (por.: M. Jaśkowska, Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej, System Prawa administracyjnego, Tom 1, Warszawa 2010, s. 256). W pojęciach niedookreślonych zakodowana jest swoboda oceny stanu faktycznego z punktu widzenia danej wartości (zob. Z. Cieślak, [w:] Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne, s. 83-87), którą na gruncie regulacji egzaminu jest sprawdzenie przygotowania prawniczego zdających do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego (art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze). Jak wskazano, określone w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 11 lipca 2012 r. sygn. II GSK 921/11, z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. II GSK 1037/12, z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. II GSK 1854/11). Taka regulacja, mająca na celu ochronę interesu społecznego, ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie może budzić wątpliwości (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 19 marca 2013 r. sygn. II GSK 2333/11, z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. II GSK 195/12). Dokonując więc oceny prac z poszczególnych części egzaminu należy kierować się wskazówkami w tym przepisie zawartymi, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy. W rozpoznawanej sprawie negatywny wynik egzaminu adwokackiego był konsekwencją otrzymania przez Skarżącą oceny niedostatecznej za rozwiązanie zadania z prawa cywilnego. Skarżąca zarówno na etapie postępowania odwoławczego, jak w skardze do tutejszego Sądu, zarzuciła organom obu instancji naruszenie szeregu przepisów tak prawa materialnego, jak i procesowego, jak i podniosła zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego. Wszystkie te zarzuty w ocenie Sądu są niezasadne. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, właściwie przeprowadziły postępowanie i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącą, w ocenie Sądu zarzuty te są ze sobą ściśle powiązane, gdyż dotyczą one w istocie nieusprawiedliwionej, zdaniem Skarżącej, oceny jej pracy pisemnej z prawa cywilnego na ocenę negatywną, podczas gdy zasługiwała ona na ocenę pozytywną. Z tego też względu Sąd omówi te zarzuty problemowo. Skarżąca podniosła szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego, tak konkretnych przepisów i przepisów ogólnych k.p.a., naruszenie art. 7, 8, 9, 12, 77, 80, 107, 137, 138, 139 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, w szczególności nieuzasadnione pominięcie i nierozpatrzenie wniosków oraz stanowisk przedkładanych przez Skarżącą w toku postępowania, a mających decydujący wpływ na jego rozstrzygnięcie. Zarzuty te są niesłuszne. Wbrew wywodom Skarżącej Komisja w toku postępowania dokonała wnikliwej i wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wszystkie zgłoszone przez strony i przeprowadzone w toku postępowania dowody zostały przez organ szczegółowo przeanalizowane i wzięte pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Organ zasadnie przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym w niniejszej sprawie. I prawidłowo odniósł się do wszelkich kwestii podniesionych w odwolaniu Niesłuszne są zarzuty dotyczące wyłączenia tak egzaminator C., jak i Komisji od rozpoznawania sprawy. Skarżąca nie wskazała okoliczności wymienionych w art. 24 k.p.a. W ocenie Sądu okoliczność, że egzaminator – skarbnik Rady Adwokackiej – kierowała do Skarżącej pismo w zakresie swojego urzędowania nie odbiera jej atrybutu bezstronności, szczególnie, że prace oceniane są anonimowo, podobnie jak Komisji nie odbiera jej fakt, że rok wcześniej także rozpoznawała odwołanie Skarżącej. W ocenie Sądu postępowanie II instancyjne było prowadzone sprawnie, uwzględniając znaczną ilość odwołujących się i wielość zarzutów podnoszonych przez Skarżącą. Sąd nie podziela poglądu Skarżącej, że Komisja naruszyła zakazu reformatio in peius, poprzez zarzucenie dalszych uchybień apelacji Skarżącej. W ocenie Sądu jest to dodatkowe ustalenie faktyczne, dopuszczalne w postępowaniu odwoławczym, wynikające z powtórnej oceny pracy przez Komisję II stopnia, które nie zmieniło sytuacji Skarżącej, a jedynie dodatkowo uzasadniło negatywną ocenę jej pracy egzaminacyjnej. Skarżąca zarzuciła także uzasadnieniu decyzji schematyzm. W ocenie Sądu schematyzm taki jest uzasadniony w zakresie spraw powtarzalnych i typowych zagadnień, albowiem zapewnia jednolitość orzecznictwa. W ocenie Sądu jednak, w przedmiotowej sprawie organ właściwie wyważył proporcje pomiędzy przytoczeniem ogólnych zagadnień związanych z problematyką zarzutów względem decyzji ustalającej wynik egzaminu, a odniesieniem ich do realiów przedmiotowej sprawy. Niewątpliwe jest, że organ wnikliwie i wszechstronnie przeanalizował zarzuty Skarżącej, odnosząc je do konkretnej pracy Skarżącej i popełnionych przez nią konkretnych błędów. Uzasadnienie jest tu wyczerpujące i zgodne z obowiązującymi standardami postępowania administracyjnego. Nie są także zasadne przywoływane w skardze zarzuty prawa materialnego, albowiem organ przepisy prawa materialnego zastosował właściwie i jego ocena prawna jest zbieżna z przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, oceną prawną Sądu. Odnosząc się zaś do merytorycznej oceny pracy pisemnej Skarżącej z prawa cywilnego, podnieść należy co następuje. Jak wspomniano wyżej, praca egzaminacyjna która nie spełnia jednego z wymagań ustawowych w zasadzie musi być oceniona negatywnie, bowiem świadczy o tym, że zdający nie jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zarówno egzaminatorzy pierwszoinstancyjni, jak i uchwała Komisji II stopnia, wskazały szereg uchybień apelacji, które zdaniem komisji zdecydowały o negatywnej ocenie pracy. Uchybienia te rzeczywiście występują w sporządzonej pracy. Najważniejszymi z nich, w ocenie Sądu, było potraktowanie postanowienia wstępnego jak postanowienia kończącego sprawę, czego skutkiem był błędny wniosek o dokonanie działu spadku, brak prawidłowego wskazania przedmiotu zaskarżenia. Błędny był także zdaniem Sądu wniosek o dopuszczenie opinii biegłego, gdyż opinia była zbędna na tym etapie postępowania, a po drugie sąd nie rozpoznawał wniosku dowodowego w tej kwestii. Zarzuty są najzupełniej zasadne i znajdują odzwierciedlenie w pracy. Zasadna jest także uwaga egzaminatorów, że praca jest skrótowa, uzasadnienie lakoniczne i schematyczne, a zarzuty naruszenia prawa procesowego w istocie nieuzasadnione. Sąd podziela tu pogląd egzaminatorów, że nie jest to właściwe wypełnienie wymogów stawianych kandydatowi do zawodu adwokata. Praca liczy sobie 11 stron, z czego pierwsza jest tytułowa i częściowo druga, na ostatniej zaś są jedynie wymienione załączniki. Zarzuty i wnioski apelacji zajmują 6,5 strony, a uzasadnienie apelacji 2,5 strony. Świadczy to o całkowitym zachwianiu proporcji prawidłowego sporządzenia pisma i powierzchownym uzasadnieniu zarzutów i wniosków apelacyjnych. Przy czym wiele miejsca w uzasadnieniu zajmują cytaty z orzeczeń Sądu Najwyższego, ale przytoczone bez ich głębszej analizy i wykazaniu związku ze sprawą. W uzasadnieniu poświęcono jedynie 4 linijki tekstu zarzutom naruszenia przepisów procesowych i nie uzasadniono zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. – który obszernie sformułowano w petitum apelacji. Pozostałe zarzuty zostały omówione w sposób niezwykle lakoniczny i chaotyczny. W załącznikach do apelacji jest zbędna informacja, że pełnomocnictwo jest w aktach sprawy, a nie ma niezbędnej, dowodu uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. W tej sytuacji apelacja Skarżącej została zasadnie oceniona na ocenę negatywną, gdyż wskazane wyżej uchybienia nie pozwalają na przyjęcie, że Skarżąca opanowała na tyle warsztat zawodowy adwokata i posiadła umiejętność pisania prawidłowej apelacji, że samodzielnie może wykonywać zawód adwokata. Z uwagi na to, nie mają w sprawie znaczenia dywagacje Skarżącej co do gradacji ocen i zasady oceniania prac, gdyż niewątpliwie jej praca zasługiwała na ocenę niedostateczną. Podkreślić należy, że istotnie art. 78d ust. 10 ustawy Prawo o adwokaturze wprowadza skalę ocen. W tym kontekście nie można się jednak zgodzić z wywodami skargi, że w rozpoznawanej sprawie ową skalę pominięto. Stopniowalność ocen wymaga wszechstronnego zbadania i rozważenia wpływu błędów popełnionych przez zdającego na ocenę pracy. Jak już o tym była mowa, celem egzaminu jest sprawdzenie wiedzy egzaminowanego i jego przydatności do zawodu. W myśl art. 78e ust. 2 ww. ustawy praca egzaminacyjna musi spełniać wymogi formalne, przepisy prawa mają być zastosowane właściwie i umiejętnie zinterpretowane, sposób rozstrzygnięcia problemu ma być poprawny i uwzględniać interes strony. Praca, która spełnia powyższe wymagania musi być oceniona pozytywnie. Natomiast, w zależności od tego, w jakim stopniu praca egzaminacyjna spełnia wymagania, egzaminatorzy wystawiają oceny korzystając ze skali ocen zawartych w ustawie. Te oceny są realizacją zasady swobodnej oceny dowodów i przejawem indywidualnego podejścia wysokiej klasy specjalistów (egzaminatorów), którzy z jednej strony gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań, a z drugiej zawierają element własnej "eksperckiej" oceny poziomu pracy. Wszelkie egzaminy przeprowadzane przez specjalistów zawierają element subiektywny, jednak samodzielna ocena pracy dokonywana przez dwóch egzaminatorów oddzielnie (niezależnie od siebie) i sposób wystawiania oceny końcowej uregulowany ustawą, zapewnia ocenę pozbawioną arbitralności zdeterminowanej wyborem kryterium. Każda praca oceniana jest indywidualnie, a jej walory i wady oceniane są przez ekspertów (egzaminatorów), aby następnie wedle ich najlepszej wiedzy, w ramach prawem określonych, ustalić, czy kandydat na adwokata posiada odpowiednie przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Członkami komisji są bowiem osoby, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przeprowadzenia egzaminu. Sprawdzenia wszystkich prac z danego przedmiotu dokonują nie losowo wybrani członkowie wieloosobowej komisji egzaminacyjnej, ale dwaj egzaminatorzy z danej specjalności, której dotyczy egzamin. Gwarantuje to z jednej strony jednakową miarę dla oceny wszystkich zakodowanych prac z danego przedmiotu przez dwójkę tych samych egzaminatorów, z drugiej zaś zapewnia, że para egzaminatorów, która sprawdza prace z danego przedmiotu specjalizuje się właśnie w jego zakresie. W podobny sposób działa również Komisja, która ocenia zarzuty odwołania w świetle przepisów prawa, a nie kryteriów uznaniowych. Obowiązek Komisji Egzaminacyjnej II stopnia ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie polega zatem na ponownej, ostatecznej ocenie propozycji rozwiązania zadania egzaminacyjnego z zakwestionowanej przez zdającego części egzaminu w kontekście zarzutów i argumentacji odwołania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie II GSK 392/11 oraz z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie II GSK 2333/11). Przedmiotem kontroli Sądu jest sprawa dotycząca konkretnego zdającego. Jednocześnie kryteria, które musi spełniać każda praca, aby uzyskać wynik pozytywny są jednakowe dla wszystkich kandydatów. Tym samym wszyscy kandydaci do wykonywania zawodu adwokata, przystępujący do egzaminu są oceniani według tych samych kryteriów, których spełnienia dla uzyskania oceny pozytywnej oczekuje się od wszystkich zdających. Tych wymogów, w świetle wszechstronnego wyjaśnienia organu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, nie spełniła strona w zadaniu z zakresu prawa cywilnego. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż kryterium oceny pracy przez egzaminatorów jest obiektywne, bowiem stanowi je przepis prawa; zatem w zakresie odnoszącym się do kwestii ustalenia, czy przyjęte przez zdającego rozwiązania są prawidłowe, nie ma żadnej uznaniowości/luzu decyzyjnego. Poczynienie tych uwag jest konieczne dla wykazania bezzasadności argumentacji skargi zarzucającej organowi przekroczenie w sprawie zasady uznania administracyjnego przez oparcie się na negatywnych aspektach pracy egzaminacyjnej z pominięciem rozważenia ciężaru gatunkowego popełnionych błędów, które – według Skarżącej – mogły jedynie wpłynąć na obniżenie oceny w ramach jej gradacji, a nie stanowiły błędów dyskwalifikujących pracę. Według strony ocena niedostateczna powinna dotyczyć tych prac egzaminacyjnych, które zawierają rażące uchybienia, a w tym takie, których nie można skorygować czy uzupełnić w toku postępowania apelacyjnego, mając na uwadze praktykę pracy adwokata. Podkreślenia wymaga, że uchwały Komisji egzaminacyjnych nie są podejmowane na zasadzie uznania administracyjnego, a ponadto – odnosząc się do argumentacji wskazującej na przekroczenie granic uznania organu – poprawne rozwiązanie każdego zadania egzaminacyjnego (w tym przedmiotowego) zawiera w sobie szereg obiektywnie powtarzalnych problemów, które każdy profesjonalny pełnomocnik (w tym wypadku zdający, rozwiązując zadanie egzaminacyjne, stanowiące na spreparowanych w tym celu aktach swego rodzaju symulację rzeczywistości zawodowej), zachowując poziom oczekiwanej od niego fachowości, powinien dostrzec i należycie uzasadniając podnieść w treści rozwiązania. Zauważenie i odpowiednia interpretacja prawna tych problemów, wynikająca z założeń zadania egzaminacyjnego, jest zasadniczym kryterium oceny egzaminacyjnej. Jeżeli zdający tego nie uczyni, nie może uzyskać z egzaminu oceny w skali ocen pozytywnych, nawet gdy praca spełnia szereg innych wymogów rozwiązania zadania egzaminacyjnego. Tym samym nie wystarczy zatem, że zdający obierze właściwą ścieżkę reprezentacji spraw klienta (w tym wypadku dokona wyboru apelacji jako instrumentu realizacji tego interesu, a nie opinię o niecelowości apelacji), opracuje jako rozwiązanie zadania egzaminacyjnego projekt apelacji spełniający wymogi formalne, z zachowaniem ustawowego terminu, ze wskazaniem właściwego sądu oraz zawrze w niej zarzuty, które spowodowałyby zmianę na korzyść reprezentowanej przez niego strony, nie czyni wykonania zadania egzaminacyjnego prawidłowym. Przypomnienia wymaga, że egzamin stanowi symulację rzeczywistości zawodowej pełnomocnika, przygotowanego należycie do zawodu. Rzeczą tego egzaminu jest zbadanie przygotowania do profesjonalnego wykonywania zawodu, nie zaś sprawdzenie, czy podejmowane czynności nie zagrażałyby interesowi zastępowanej strony i czy ewentualnie dałyby się naprawić na dalszym etapie postępowania. Przedmiotem zadania nie był bowiem dobór właściwego środka realizacji interesów klienta, ale opracowanie poprawnej, realizującej interesy klienta apelacji. Zdaniem Sądu, Komisja oparła swoje ustalenia w sprawie na podstawie prawidłowo i kompletnie zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania materiału dowodowego, wyprowadzając z niego wnioski, pozostające w zgodzie z obowiązującymi normami prawnymi. Komisja podjęła w toku postępowania wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego analizowanej sprawy objęte zasadami określonymi w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. W zaskarżonej uchwale szczegółowo wyjaśniła powody, które determinowały wniosek o braku podstaw do zmiany skarżącemu oceny za zadanie z prawa cywilnego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Komisja odniosła się w sposób wystarczający i wyczerpujący do zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały Komisji, uzasadniając swoje stanowisko co do jej poprawności i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Analiza apelacji opracowanej jako wykonanie zadania egzaminacyjnego, wskazująca na popełnione w niej błędy oraz niedostatki zarzutów, jakie należało przedstawić w ramach zadania egzaminacyjnego tłumaczy dokonane rozstrzygnięcie. W zaskarżonej uchwale Komisja opisała pracę skarżącej wskazując na uchybienia, które w jej ocenie nie kwalifikowały rozwiązania zadania egzaminacyjnego na ocenę pozytywną. Komisja zasadnie przyjęła wystawienie oceny niedostatecznej jako konsekwencję wszystkich stwierdzonych błędów w pracy zdającego, w tym braku postawienia wszystkich zarzutów, jakie w przedstawionym jako zadanie stanie faktycznym można było postawić w celu realizacji interesu reprezentowanego klienta. Prawidłowym rozwiązaniem było sporządzenie apelacji zawierającej zarzuty wskazujące uchybienia sądu oraz korespondujące z tymi zarzutami wnioski. Determinantą doboru środka oraz jego uzasadnienia miała być realizacja interesu reprezentowanej strony. Innymi słowy, zadaniem zdającego było takie postawienie zarzutów i korespondujących z nimi wniosków apelacji oraz takie uzasadnienie apelacji, które w najpełniejszy sposób zapewni realizację interesu zastępowanej strony – czyli bohatera zadania egzaminacyjnego w osobie wnioskodawczyni. Lektura pracy stanowiącej wykonanie zadania egzaminacyjnego potwierdza dostrzeżone i omówione w zaskarżonej uchwale Komisji błędy i braki zdającej. Skarżąca przy tym postuluje uwzględnienie jego przyjętej strategii działania na zabezpieczenie interesów reprezentowanego klienta wskazując, że zaproponowanie pewnego rozwiązania dostrzeżonego problemu zależy od indywidualnego podejścia, osoby przygotowującej, w tym przypadku apelację cywilną. Skarżąca podkreśliła, że Komisja nie należycie rozważyła jej propozycję rozwiązania zadania. Powyższe zapatrywanie strony pomija, że zadanie egzaminacyjne zostało spreparowane w taki sposób, by dawało możliwość postawienia szerszego spektrum zarzutów, tak by możliwe było zbadanie wiedzy osoby zdającej, sprawdzić przygotowanie prawnicze do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W konsekwencji zasadna jest ocena, że wskazane uchybienia w sporządzonej przez Skarżącą jako rozwiązanie zadania egzaminacyjnego apelacji uzasadniały ocenę niedostateczną z części egzaminu z zakresu prawa cywilnego. Reasumując, w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcie organu zostało uzasadnione w sposób odpowiadający prawu (art. 107 § 3 k.p.a.). W zaskarżonej uchwale zostały wskazane prawidłowe elementy pracy Skarżącą, jak również zawarte w niej błędy, których charakter i ilość przesądziły o niedostatecznej ocenie zadania z prawa cywilnego w efekcie o negatywnym wyniku egzaminu adwokackiego. Wykazane błędy pracy świadczą o braku przygotowania zdającego w czasie egzaminu do wykonywania zawodu adwokata. Analiza pracy egzaminacyjnej Skarżącej i uzasadnienia zaskarżonej uchwały potwierdza zastrzeżenia do sporządzonej w czasie egzaminu apelacji, a waga i liczba uchybień wyklucza zarzuty o braku obiektywizmu i dowolności. Wystawienie noty niedostatecznej z prawa cywilnego stanowiło wypadkową wszystkich stwierdzonych uchybień w pracy z tej części egzaminu, związanych z nieprawidłowym wypełnieniem niektórych założeń objętych zadaniem, brakiem rozwiązań realnie chroniących interesy reprezentowanego klienta, na rzecz której zdający miał działać. Te niedostatki okazują się poważniejsze, aniżeli te aspekty apelacji, które sporządzono prawidłowo. Skarżąca nie rozumie motywów zaskarżonej oceny, wskazuje, że Komisja nie uzasadniła dlaczego jego praca egzaminacyjna nie dała podstaw do przyjęcia pozytywnej oceny w światle zarzutów odwołania i 5 stopniowej skali ocen. Otóż, Komisja wywiodła, że sporządzona przez Skarżącą apelacja zawiera mankamenty, których ilość i waga stanowi o nieprawidłowym rozwiązaniu tego zadania i świadczy o niewystarczającym przygotowaniu zdającego do wykonywania zawodu adwokata. W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez Skarżącą apelacji uzasadniała otrzymanie przez niego oceny nie zaliczającej tej części egzaminu adwokackiego. W tym miejscu godzi się przypomnieć, że dla oceny pracy nie ma znaczenia, jakie ewentualne decyzje podjąłby sąd, który miałby orzekać na skutek wniesionego środka zaskarżenia. Przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował środek zaskarżenia z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony. W takim stanie rzeczy, zaskarżona uchwałę w należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, stanowiące jedynie polemikę ze stanowiskiem organu. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z powyższych względów zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, w całości nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd oddalił wnioski zgłoszone w skardze, uznając, że są one zbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Organ rozstrzygający sprawę działał na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia ogólnych zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia (art. 77 i art. 80 k.p.a). Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 stycznia 2024
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Aplikacje prawnicze
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Agnieszka Dauter-Kozłowska. Agnieszka Łąpieś-Rosińska Andrzej Nogal /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny