Sygnatura
VI SA/Wa 2527/21
Wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2022 r., VI SA/Wa 2527/21 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 16 lutego 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" lipca 2021 r. nr "(...)"w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej też jako "organ" lub "GITD") decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm., dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 32), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku H. R. (dalej także jako "strona" lub "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2020 roku nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przez skarżącego w dniu 10 czerwca 2020 roku przejazdu, po drodze krajowej nr [...] (wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku), na odcinku pomiędzy skrzyżowaniem z drogą gminną nr [...] a węzłem K., zarejestrowanego przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] o godzinie 06:42:31. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 4250 kg, w tym samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] - 3 500 kg i przyczepy lekkiej o numerze rejestracyjnym [...] - 750 kg. W związku z powyższymi ustaleniami, poczynionymi przez GITD, w ramach kontroli stacjonarnej realizowania obowiązku uiszczania opłat elektronicznych, pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ wyjaśnił również, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu 10 czerwca 2020 r., został wyszczególniony załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2020 roku. Mając na względzie powyższe okoliczności, GITD, stwierdzając, że skarżący, korzystając z drogi publicznej w dniu 10 czerwca 2020 r., naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nałożył na niego decyzją z dnia [...] grudnia 2020 roku karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Organ podkreślił, że poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłat. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności, czy wjazd na odcinek drogi krajowej [...] C. D. - węzeł K., jest oznaczony znakiem T-34, w sposób umożliwiający uiszczenie opłaty jeszcze przed wjazdem na ten węzeł. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. organ, na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 77 k.p.a., dopuścił dowód z pisma informacyjnego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. Z powyższego pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 16 lutego 2020 roku, wynika, że projekt stałej organizacji ruchu uwzględniający ustawienie tabliczek T-34 został zatwierdzony w dniu 6 grudnia 2018 roku a kontrole bieżące, w tym ostatnia przeprowadzona w dniu 27 listopada 2020 roku, nie wykazały nieprawidłowości w oznakowaniu systemu poboru opłat tabliczkami T-34. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2021 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2020 roku, nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych. Na wstępie GITD wyraźnie zaznaczył, że z dniem 1 lipca 2020 r. nastąpiła zmiana podmiotu realizującego zadania publiczne związane z poborem opłaty elektronicznej za przejazd po płatnych odcinkach dróg krajowych i opłat za przejazd płatnymi odcinkami autostrad. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13hb ust. 1ba u.d.p. opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990, dalej "prd"), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając sprawę, stwierdził że w prawidłowo ustalono stan faktyczny, gdyż na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. W ocenie organu z całokształtu zebranego materiału dowodowego, a także wyjaśnień strony w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w dniu zarejestrowania przedmiotowego naruszenia kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Organ wskazał ponadto, że nieznajomość prawa nie może być podstawą do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia obowiązku opłaty elektronicznej za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej zawiera dwa załączniki, które przedstawiają zamknięty katalog dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi należy uiścić opłatę elektroniczną, co wiąże się z obowiązkiem posiadania w pojeździe wymaganego urządzenia viabox umożliwiającego prawidłowy pobór opłaty. W załączniku nr 1 pkt 2 lit. B tego rozporządzenia wymieniony jest odcinek autostrady [...] C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K., po której poruszał się w dniu 10 czerwca 2020 roku skarżący. Ww. odcinek został wyraźnie wskazany w ww. rozporządzeniu, zatem za przejazd nim powinna zostać uiszczona opłata elektroniczna. Strona, która korzysta z płatnych odcinków dróg, powinna mieć świadomość obowiązków, jakie na niej ciążą. Nadto dowód na prawidłowe oznakowanie ww. odcinka autostrady [...], w postaci pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, został stronie przekazany w dniu 26 lutego 2021 r. przy postanowieniu o dopuszczeniu dowodu. Reasumując, w ocenie GITD, skarżący w dniu 10 czerwca 2020 r. wykonywał przejazd, prawidłowo oznakowanym, płatnym odcinkiem autostrady bez uiszczenia opłaty. Zdaniem organu, na tle unormowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z dróg publicznych. Dodatkowo obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w ww. przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza dmc pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 tony). W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, nie zaszły także okoliczności przewidziane w art. 189e k.p.a. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a dotyczących braku ustalenia przez organ, czy wjazd na odcinek drogi krajowej nr [...] C. - węzeł K., jest oznaczony znakiem T-34, w sposób umożliwiający uiszczenie opłaty jeszcze przed wjazdem na ten węzeł i tym samym dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, - art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, a tym samym danie nieuzasadnionego prymatu interesowi społecznemu, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2020 roku, II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drodze płatnej w sytuacji braku oznakowania drogi płatnej w taki sposób, aby umożliwić kierowcy realną możliwość wyboru pomiędzy wjazdem na drogę płatną, a kontynuowaniem jazdy drogą bezpłatną. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący podkreślił, że nie kwestionuje, iż w rzeczywistości nie uiścił wymaganej opłaty za przedmiotowy przejazd. Jednakże, zdaniem skarżącego, nie może on ponosić odpowiedzialności z tego tytułu w postaci obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, albowiem przed wjazdem na ww. płatny odcinek drogi, brak jest odpowiedniego oznaczenia. Skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1256/17, w którym wskazano, że niedopełnienie obowiązku prawidłowego oznakowania drogi, nie może skutkować wymogiem od obywateli odpowiedniego zachowania, skoro organy same nie realizują nałożonych na nie obowiązków. W ocenie skarżącego przeprowadzony przez organ dowód w postaci pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nie wyjaśnia, czy oznakowanie istotnie umożliwiało kierowcy realny wybór pomiędzy drogą płatną lub bezpłatną. Nadto skarżący zaznaczył, że w analogicznej sprawie, dotyczącej tych samych stron i tego samego odcinka drogi krajowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 maja 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 301/21 w całości uwzględnił jego argumentację. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Otóż na skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości tysiąca pięciuset złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy drogach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy, o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Wysokość tej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13 ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ustawy u.d.p., obowiązany jest do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 u.d.p. (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1 500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zgodnie natomiast z art. 13l ust. 1a u.d.p., Główny Inspektor Transportu Drogowego może wykorzystywać przy kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS. Zasady dotyczące wykorzystywania Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS określa porozumienie zawarte pomiędzy Szefem KAS a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że dopuszczalna masa całkowita (dmc) skontrolowanego zespołu pojazdów, składającego się z samochodu ciężarowego oraz przyczepy przekraczała 3,5 t. Na podstawie danych znajdujących się w CEPiK organ ustalił, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 4 250 kilogramów, w tym pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] zarejestrowanego jako samochód ciężarowy 3 500 kg, zaś przyczepy lekkiej o numerze rejestracyjnym [...] - 750 kg. Zespół pojazdów nie podlegał też zwolnieniom, o których mowa w art. 13 ust. 3a u.d.p. Ponadto nałożona kara pieniężna dotyczyła przejazdu odcinkiem drogi krajowej ujętym w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W punkcie 2 lit. b) załącznika numer 1 zatytułowanego "DROGI KRAJOWE LUB ICH ODCINKI KLASY A I S, NA KTÓRYCH POBIERA SIĘ OPŁATĘ ELEKTRONICZNĄ" wymieniono bowiem autostradę [...] na odcinku C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K. Z informacji zarejestrowanych w trakcie kontroli wynika przy tym, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym. Tymczasem obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej. Dowodem potwierdzającym wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest zapis ewidencyjny utworzony w Systemie Elektronicznego Poboru Opłat po zarejestrowaniu przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zapis ewidencyjny zawiera m.in. informacje o: czasie zarejestrowania naruszenia, lokalizacji urządzenia, które zarejestrowało naruszenie, opis zarejestrowanego naruszenia, dane identyfikacyjne pojazdu, a także informacje na temat właściciela pojazdu, którym popełniono naruszenie. Integralną częścią zapisu ewidencyjnego jest dokumentacja fotograficzna. W tak ustalonym stanie faktycznym GITD prawidłowo uznał, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1 500 złotych, w oparciu o przepis art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., zgodnie z którym za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1 500 zł - w pozostałych przypadkach (nie ujętych w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.). W przedmiotowej sprawie pojazd samochodowy marki [...], którym dokonano przejazdu w dniu 10 czerwca 2020 roku, zarejestrowany jest jako samochód ciężarowy (zgodnie z informacją uzyskaną przez organ z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców), co wyklucza zastosowanie sankcji w wysokości wskazanej w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. W istocie skarżący nie podważa prawidłowości ustaleń organu, zarówno co do tego, że przejazd miał miejsce po płatnym odcinku drogi krajowej w dniu 10 czerwca 2020 roku, jak również tego, że odbywał się on bez uiszczenia wymaganej przepisami opłaty. Zarzuty skargi zmierzały w swej istocie do podważenia ustalonego przez GITD stanu faktycznego, z uwagi na pominięcie kwestii zbadania prawidłowości umieszczenia tabliczki T-34, informującej o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, w kontekście zapewnienia kierowcy realnej możliwości zjazdu na drogę bezpłatną. W ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Pomimo, że w swej konstrukcji odnoszą się do nieustalenia przez organ stanu faktycznego, to w istocie sprowadzają się one do próby zakwestionowania prawidłowości umieszczenia znaków drogowych, na odcinku, na którym doszło do sankcjonowanego karą pieniężną naruszenia. Jednakże skarżący kwestionuje sposób oznakowania omawianego odcinka drogi - nie w świetle sprzeczności z przepisami prawnymi regulującymi przedmiotową materię - lecz z uwagi na swoje przekonanie o konieczności umieszczenia znaku drogowego w postaci tabliczki informującej o płatnym odcinku drogi krajowej, w sposób zapewniający kierowcom lepszą możliwość zapoznania się z nim a także ewentualny wybór alternatywnej, bezpłatnej drogi przejazdu. Tymczasem, zarówno wygląd oraz rozmiar poszczególnych znaków drogowych, w tym także tabliczki T-34 informującej o płatnym odcinku drogi, jak i sposób ich umieszczania na drogach, zostały szczegółowo uregulowane w przepisach prawa. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2021 roku, poz. 450 ze zm., dalej też jako "p.r.d.") Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a także warunki ich umieszczania na drogach. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2311 ze zm.). Z kolei w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia zatytułowanym "SZCZEGÓŁOWE WARUNKI TECHNICZNE DLA ZNAKÓW DROGOWYCH PIONOWYCH I WARUNKI ICH UMIESZCZANIA NA DROGACH" w punkcie 6.3.7. uregulowano kwestię "Znaków z numerem drogi", gdzie w podpunkcie 6.3.7.9. wymieniono "Tabliczkę T-34". I tak Tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a albo E-15f albo E-15g, występującym samodzielnie. Tabliczka T-34 wskazująca pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną posiada przy tym tło barwy pomarańczowej z białą ramką tarczy tabliczki i symbol urządzenia instalowanego w pojeździe samochodowym na potrzeby systemu poboru opłat barwy czarnej. Lico tabliczki powinno być wykonane z folii odblaskowej typu 2. Z kolei grafika przedstawiająca szczegółowy wygląd tabliczki T – 34 wskazana jest w ramach rysunku 6.3.7.14, gdzie podano wyraźnie jej wymiary, w tym szerokość 320 milimetrów i wysokość – 240 milimetrów. Zatem, nie ma możliwości umieszczania znaków drogowych, w tym także tabliczki T – 34, w jakikolwiek inny sposób, niż przewidziany przywołanymi powyżej przepisami, jak również zmiany ich gabarytów. Tym samym, obowiązkiem organów Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania dotyczącego prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, jest upewnienie się, czy droga na odcinku, na którym stwierdzono naruszenie, była oznakowana w sposób prawidłowy, czyli odpowiadający wymaganiom ujętym w ww. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. I powyższy obowiązek organ w ramach niniejszego postępowania wypełnił. Na taki też obowiązek po stronie organu wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym w skardze wyroku 18 kwietnia 2019 roku sygn. akt II GSK 1256/17, gdzie, zdaniem NSA, Główny Inspektor Transportu Drogowego winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy odcinek drogi był w dacie wjazdu skarżącego prawidłowo oznaczony tabliczką informacyjną T-34. NSA wyraźnie podkreślił przy tym, że stosowne informacje organ powinien uzyskać od zarządcy drogi. W realiach przedmiotowej sprawy organ pismem z dnia 22 stycznia 2021 roku zwrócił się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z zapytaniem o daty zatwierdzenia projektów stałych organizacji ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej oraz daty kontroli prawidłowości ustawienia na niej tabliczek informacyjnych T-34 oraz znaków informacyjnych D-39a (ewentualnie wskazania dat ich usunięcia). Był to właściwy organ do wyjaśnienia powyższego zagadnienia, skoro zgodnie z art. 10 ust. 3 p.r.d., to właśnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarządza ruchem na drogach krajowych. W swym piśmie z dnia 16 lutego 2021 roku, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad poinformował, że kontrole bieżące na omawianym odcinku drogi krajowej, na którym doszło do naruszenia, nie wykazały nieprawidłowości w oznakowaniu systemu poboru opłat tabliczkami T-34. W konsekwencji, zdaniem Sądu, informacje zawarte w piśmie urzędowym GDDKiA potwierdzają fakt prawidłowego oznakowania autostrady [...], informującym o konieczności ponoszenia opłaty elektronicznej, na spornym odcinku. Postulowana w skardze konieczność dokonania przez GITD, swej własnej oceny prawidłowości oznakowania danej drogi krajowej znakami informującymi o płatnym jej odcinku, w sposób pomijający odpowiednie wymogi, wprowadzone właściwym rozporządzeniem, prowadziłaby wprost do działania organów administracji publicznej w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Pamiętać tymczasem należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W odniesieniu do organów administracji publicznej nie obowiązuje zasada, że mogą one podejmować każde działanie, które nie jest zabronione przez przepisy prawa. Działanie organu administracji zostanie zatem zakwalifikowane jako niezgodne z prawem, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania. Przez przepisy prawa należy rozumieć przepisy powszechnie obowiązującego prawa. Źródła powszechnie obowiązującego prawa zostały wskazane w art. 87 Konstytucji RP. Tak więc należą do nich: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego (p. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019). Organy Inspekcji Transportu Drogowego zobligowane są więc do respektowania obowiązujących przepisów prawa, w tym także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. W przedmiotowej sprawie, kompetentny w zakresie zarządzania ruchem na drogach krajowych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, potwierdził zgodność umieszczenia tabliczki T-34 na odcinku, na którym skarżący dopuścił się naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty drogowej, z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku a skarżący w żaden sposób nie wykazał, że oznakowanie drogi było sprzeczne z wymogami prawnymi statuowanymi w cyt. rozporządzeniu. Skarżący otrzymał w dniu 4 marca 2021 roku stosowne postanowienie o dopuszczeniu dowodu z pisma informacyjnego GDDKiA z 16 lutego 2021 roku. Zatem skarżący mógł w toku postępowania przed organem, do czasu wydania zaskarżonej decyzji, przedstawiać własne wnioski dowodowe zmierzające do podważenia wyjaśnień Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, czego nie uczynił. Skarżący jednakże w żaden sposób nie wykazał, że umiejscowienie znaku informującego o drodze płatnej, jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 roku. Warto zwrócić uwagę na szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 12 czerwca 2018 roku sygn. akt II GSK 2322/16 oraz z dnia z 13 lutego 2019 roku sygn. akt II GSK 5409/16), w których podkreśla się konieczność, uwzględnienia przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, właśnie stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w kwestii prawidłowości oznakowania danej drogi krajowej znakami informującymi o płatnym charakterze. Warto także zauważyć, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, jeżeli organizacja ruchu ma charakter stały, organ zarządzający ruchem, w terminie do 14 dni od dnia wprowadzenia organizacji ruchu, przeprowadza kontrolę wykonania zadań technicznych wynikających z realizacji projektu. Co istotne, niezależnie od kontroli, o której mowa w ust. 3, organ zarządzający ruchem przeprowadza co najmniej raz na 6 miesięcy kontrolę prawidłowości zastosowania, wykonania, funkcjonowania i utrzymania wszystkich znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego umieszczonych na drogach jemu podległych (ust. 5). Wobec powyższego Sąd stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego, przeprowadził postępowanie dowodowe, potwierdzające w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności prawidłowego oznakowania autostrady [...], którą poruszał się skarżący, tabliczką T-34, informującą o konieczności uiszczenia za przejazd opłaty elektronicznej, określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. W ocenie Sądu, okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona przez organ administracji i w związku z tym nie wymagała dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Zatem, wbrew stanowisku skarżącego, GITD wyjaśnił stan faktyczny, prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i ocenę tę przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy, Sąd nie widzi zatem konieczności, odmiennie niż przywołanej w skardze sprawie o sygn. VI SA/Wa 301/21, do przeprowadzenia przez GITD dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Finalnie podkreślić należy, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych, bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy u.d.p., ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia, przepis art. 189e k.p.a. Przepis ten jedynie wyłącza możliwość ukarania strony w bardzo szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Z kolei art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są, w toku postępowania administracyjnego, zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W tej sprawie obowiązek ten został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznoprawnego organ miał podstawy do konstatacji, że w sprawie nie zaistniała zarówno szczególna sytuacja z art. 189e, jak również z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu waga nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd nie może zostać uznana za znikomą, skoro obwiązek ten należy do podstawowych obowiązków korzystającego z drogi publicznej. Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po takiej drodze winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. Reasumując, Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. - w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. W takim stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził przy tym takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 września 2021
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Transport Drogi publiczne
- Skarżony organ
- Inspektor Transportu Drogowego
- Sędziowie
- Danuta Szydłowska /przewodniczący/ Grażyna Śliwińska Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 123 § 1, art. 189 f § 1 pkt 1, art. 75 § 1 , art. 138 § 1 pkt 1, art. 6, art. 107 § 1, art. 107 § 3, art. 189 f § 1 pkt 1 i pkt 2 , · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 k ust. 1 pkt 2, art. 13 k ust. 4, 13 hb ust. 1 ba , 13 l ust. 1 , art. 13 i ust. 3, art. 16 l ust. 1, art. 13 l ust. 1 a, art. 13 ust. 3 a, art. 13 k ust. 1 pkt 1, · Dz.U. 2021 poz. 1376
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
art. 2 pkt 33, art. 7 ust. 3 · Dz.U. 2018 poz. 1990
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
art. 87 · Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
- B Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej
załącznik nr 1 pkt 2 lit. · Dz.U. 2011 nr 80 poz. 433
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych.
art. 40 a ust. 5 · Dz.U. 2015 poz. 1406
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Go 1027/21 · 16 lutego 2022
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 16 lutego 2022 r., II SA/Go 1027/21 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 2597/21 · 16 lutego 2022
Wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2022 r., VI SA/Wa 2597/21 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II SA/Sz 1219/21 · 16 lutego 2022
Postanowienie WSA w Szczecinie z 16 lutego 2022 r., II SA/Sz 1219/21 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny