VI SA/Wa 2452/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w "(...)" z dnia "(...)" września 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika "(...)"Urzędu Celno-Skarbowego w "(...)"z dnia "(...)" marca 2020 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w "(...)"na rzecz "(...)"Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] września 2020r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – zwanej dalej "o.p.", art. 24 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 poz.859) – zwanej dalej "ustawą o SENT" utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2020r w przedmiocie nałożenia na O. sp. z o.o. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o SENT. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach: w dniu [...] marca 2019r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości C., funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. przeprowadzili kontrolę środka transportu o nr rej. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem była firma O. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Natomiast odbiorcą towaru była firma P. z siedzibą w M.. Ustalono również, że pojazdem przewożono towar w postaci oleju napędowego w ilości 11.000 litrów klasyfikowany do kodu CN 2710. Kierowca wezwany przez funkcjonariuszy do okazania dokumentów przedłożył m.in.:, prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, dokument przewozowy nr [...], wypis nr [...] z zaświadczenia [...] oraz numer referencyjny [...]. Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że przewoźnik w zgłoszeniu SENT podał dane dotyczące lokalizatora GPS niezgodne ze stanem faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] marca 2020r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. na podstawie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. i ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku ze zgłoszeniem niezgodnie ze stanem faktycznym, danych dotyczących numeru lokalizatora w zgłoszeniu przewozu towarów [...]. Pismem z dnia 12 października 2020r. O. spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy-art. 165b§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji spowodowało podjęcie prowadzenie przez organ I Instancji postępowania i wydania w dniu [...] marca 2020 r. decyzji w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez nieumorzenie postępowania mimo zaistnienia przesłanek do jego umorzenia tj. wadliwie wszczętego przez organ I Instancji postępowania z naruszeniem art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej; 3. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 121, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na tym, że zarówno organ I Instancji wydając decyzję z dnia [...] marca 2020r., jak i organ wydając zaskarżoną decyzję, niewyczerpująco zebrali materiał dowodowy, jak również nie rozpatrzyli całości materiału dowodowego, dodatkowo nie zostały podjęte wszelkie kroki prawne niezbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy - sytuacji finansowej Skarżącej co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego w zakresie nieistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego: 4. naruszenie art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 12 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo Przedsiębiorców poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę proporcjonalności, co skutkowało nie tylko brakiem przeprowadzenia dowodów, które wskazywałyby na sytuację materialną skarżącej uzasadniającą odstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika, ale również ukaranie skarżącej karą niewspółmierną do naruszenia, przez co została naruszona zasada proporcjonalności. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, decyzji organu pierwszej instancji i o umorzenie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 8 stycznia 2021r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Oddział Terenowy w B. zawiadomił o wstąpieniu do postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna. Zdaniem sądu wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, było niedopuszczalne, bowiem przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania upłynął wyznaczony przez ustawodawcę termin na dokonanie tej czynności. Do takiego wniosku prowadzi analiza przepisów ustawy o SENT, ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 505) – zwanej dalej "ustawą o KAS" oraz Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią art. 54 ust. 2 pkt 13 ustawy o KAS zakresem kontroli celno-skarbowej objęto m. in. wykonywanie innych obowiązków wynikających z przepisów odrębnych, których kontrola przestrzegania należy do zadań KAS. Do tych ostatnich z kolei zaliczono, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16b ustawy o KAS, wykonywanie zadań wynikających z ustawy o SENT. Na podstawie art. 13 ust. 3 i ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy o SENT czynności uregulowanej kontroli przewozu towarów powierzono funkcjonariuszom służby celno-skarbowej. Kontrolę przewozu towarów, prowadzoną przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej należy zatem utożsamiać z kontrolą celno-skarbową, o której mowa w przepisach rozdziału 1 Działu V ustawy o KAS. Jest to w istocie jedna z postaci kontroli celno-skarbowej. Można zatem powiedzieć, że każda kontrola przewozu towarów jest kontrolą celno-skarbową, lecz nie odwrotnie. Implikacją tej konstatacji jest z kolei to, że w zakresie nieuregulowanym do tej kontroli stosować należy odpowiednio art. 165b o.p., o czym wprost stanowi art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy o KAS. Trafność tego rozumowania potwierdza zawarte w art. 26 ust. 5 ustawy o SENT odesłanie zwrotne do przepisów Ordynacji podatkowej. Przepisy tego aktu znajdować mają odpowiednie zastosowanie do kar pieniężnych w zakresie nieuregulowanym przez przepisy ustawy o SENT. W art. 165b § 1 o.p. ustanowiono termin końcowy, do którego upływu dopuszczalne jest wszczęcie postępowania w sprawie, która była przedmiotem kontroli, na 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Wprawdzie przepis odnosi się do kontroli podatkowej i postępowania podatkowego, jednak formuła stosowania odpowiedniego, którą spójnie posłużył się ustawodawca w art. 94 ust. 1 in fine ustawy o KAS i art. 26 ust. 5 ustawy o SENT obliguje w tym przypadku do stosowania art. 165b § 1 o.p. z modyfikacjami. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia żadnego z pozostałych mechanizmów stosowania tego przepisu, a mieszczących się w klauzuli stosowania odpowiedniego. Zastrzeżenie "odpowiedniości" zakłada bowiem trzy warianty stosowania danej regulacji – wprost albo z modyfikacjami, bądź brak zastosowania. W odniesieniu do kontroli celno-skarbowej prowadzonej pod względem przestrzegania przepisów ustawy o SENT przepis art. 165b § 1 o.p. doznawać musi modyfikacji, wynikających z tego że mamy tu do czynienia z inną niż kontrola podatkowa kontrolą i inną niż podatkowa sprawą rozstrzyganą następnie przez właściwe organy. Natomiast ustanowiony w analizowanym przepisie termin należy uznać za w pełni wiążący, a to dlatego że jego przestrzeganiu nie sprzeciwia się charakter sprawy ani metoda regulacji. W odróżnieniu od kontroli podatkowej, w tym przypadku nie dochodzi do jej przekształcenia w postępowanie, a wszczęcie postępowania administracyjnego następuje zawsze w drodze odrębnego postanowienia. W myśl art. 84 ust. 1 pkt 4 ustawy o KAS w związku z art. 62 ust. 5 pkt 1a ustawy o KAS kontrolę wieńczy sporządzenie protokołu, który stanowić może podstawę wszczęcia takiego postępowania. Przyjąć zatem należy, że ustawodawca zdecydował o tym, by ograniczyć termin, w którym uruchomione być może postępowanie administracyjne w sprawie stanowiącej rezultat kontroli funkcjonariuszy KAS w przedmiocie przestrzegania przepisów ustawy o SENT. Na marginesie sąd zauważa, że unormowanie to wpisuje się w pewną tendencję unormowań odnoszących się do kontroli przedsiębiorcy poprzedzających postępowania w sprawach ustalenia odpowiedzialności z tytułu naruszeń wykrytych w toku takiej kontroli. Przykład stanowić może choćby rozwiązanie przyjęte w art. 13n ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2020.470). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, skoro kontrola w tej sprawie miała miejsce i zakończyła się [...] marca 2019 r. to najpóźniej 16 września 2019r. można było wszcząć postępowanie administracyjne w tej sprawie. Natomiast postanowienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie wydano dopiero [...] listopada 2019r. (doręczono w dniu 23 listopada 2019r.) a więc po upływie sześciomiesięcznego terminu. Naruszenie tego terminu stało na przeszkodzie wszczęciu, a w konsekwencji zakończeniu postępowania w formie decyzji merytorycznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. W tej sprawie nie było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego i nałożenia kary pieniężnej. Wobec tego, Sąd na podstawie art. 135 wspomnianej ustawy uchylił również decyzję organu pierwszej instancji, zaś na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy umorzył postępowanie administracyjne. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018 poz.265), na które złożyły się: 400 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika będącego radca prawnym w wysokości 1800 złotych oraz 17 złotych tytułem opłaty od pełnomocnictwa.