Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Lu 1279/20

Wyrok WSA w Lublinie z 16 marca 2021 r., III SA/Lu 1279/20 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
16 marca 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego K. K., Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r., nakładającą na K. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące ustalenia stanu faktycznego sprawy. W dniu [...] lutego 2020 r. na Dworcu PKS w L. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. D., wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz K. K.. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z ul. [...] na [...] w L.. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli między innymi wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej skarżącemu K. K.. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] [...] Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej także jako "u.t.d.") nałożył na K. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, to jest za naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu kontroli drogowej D. D. wykonywał odpłatny przewóz osób w imieniu skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] K. K.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwóch pasażerów. Z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka pasażera M. Ł. wynika, że korzystał z usługi przewozu w dniu [...] lutego 2020 r. Usługa została zamówiona za pośrednictwem aplikacji ‘[...]". Przewóz pasażerów odbywał się z ul. [...] na [...] w L.. Za wykonany przejazd pasażer zapłacił 29,55 gr. Odpłatność usługi przewozu potwierdza protokół kontroli drogowej oraz zeznania świadków. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w dniu kontroli wykonywał odpłatną usługę transportową, posiadając stosowną licencję. Natomiast przewóz okazjonalny wykonywany był przez stronę samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Skontrolowany przewóz drogowy był bowiem realizowany w imieniu skarżącego pojazdem marki marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Okoliczność tę jednoznacznie potwierdza protokół kontroli i dokumentacja fotograficzna dołączona do akt sprawy. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Strona nie udowodniła, że przewóz wykonywany był przez kierowcę zatrudnionego przez przedsiębiorcę. W aktach sprawy znajduje się jedynie zawarta pomiędzy K. K., a kierowcą D. D. umowa zlecenia za stawkę godzinową. W postępowaniu administracyjnym nie udowodniono natomiast, że D. D. był zatrudniony na podstawie umowę o pracę, co potwierdziłoby wypełnienie przesłanki wykonywania przewozu okazjonalnego przez kierowcę zatrudnionego przez przedsiębiorcę świadczącego przewóz. Strona nie udowodniła również, że przewóz wykonywany był na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących niewypełnienia przez stronę w dniu kontroli znamion przewozu okazjonalnego, organ podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Natomiast definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczanym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego jest definicja z ustawy o transporcie drogowym. Ma ona zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z zarzutem nieustalenia czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz czy skarżący w dniu kontroli miał status przedsiębiorcy, organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonywanie transportu drogowego zachodzi także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne czynności w sprawie oraz zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że strona postępowania nie jest zwolniona z uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności ze składania wniosków dowodowych na okoliczność wyłączającą jej odpowiedzialność za popełnione uchybienia. Inspektor Transportu Drogowego stwierdził brak w zgromadzonym materiale dowodowym przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d., gdyż do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził zaistnienie podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy. K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając naruszenie przepisów: 1) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a b u.t.d. w zw. z 14. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie "[...]", wykonanie tego przejazdu przez kierowcę D. D., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; 2) art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...] 3) art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; 4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego; 5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] lutego 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; 6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji; 8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...] 9) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Powołując się na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.), która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego między innymi podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51). Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W myśl art. 781 kodeksu cywilnego do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym (§ 1). Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej (§ 2). Na mocy art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Stosownie do lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie [...]zł. Z prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2020 r. D. D., kierując pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] na [...] w L.. Pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji "[...]"’. Także za pośrednictwem tej aplikacji dokonana została płatność za wykonany kurs, w wysokości [...] zł. W wyniku kontroli stwierdzono, że pojazd, którym D. D. wykonywał przewóz, jest przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kierujący pojazdem okazał do kontroli między innymi wypis nr [...] z licencji nr [...] udzielonej skarżącemu K. K. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. D. D. przedstawił także umowę zlecenia zawartą w dniu [...] stycznia 2020 r. z K. K.. Skarżący nie kwestionuje powyższych okoliczności faktycznych, które jednoznacznie wynikają z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem protokołu kontroli, a także znajdują potwierdzenie w zebranych dowodach z dokumentów oraz w zeznaniach przesłuchanych w charakterze świadków kierowcy D. D. i pasażera M. Ł.. Z treści zarzutów sformułowanych w skardze wynika natomiast, że w sprawie sporne jest zaistnienie podstaw do nałożenia na skarżącego kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący twierdzi bowiem, że przewóz nie był wykonywany w jego w imieniu i na jej rzecz, a czynności stwierdzone protokołem kontroli nie miały cech wykonywania działalności gospodarczej i transportu drogowego, a także nie nosiły znamion wykonywania przewozu okazjonalnego. Zdaniem skarżącego nawet w przypadku uznania, że miał miejsce przewóz okazjonalny, to ze względu na fakt, że zapłata za przejazd była określona z góry i została uregulowania w formie bezgotówkowej – brak podstaw do nałożenia kary, gdyż organ winien był zastosować przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d. Powyższe stanowisko skarżącego nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom, organy zasadnie wywiodły w oparciu o prawidłowo zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy, że w dniu [...] lutego 2020 r. kierujący kontrolowanym pojazdem wykonywał w imieniu i na rzecz skarżącego przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. To skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za wymienione naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przede wszystkim należy podzielić stanowisko organów, że przewóz skontrolowany w dniu [...] lutego 2020 r. był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego. Taka ocena wynika jednoznacznie z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z zeznań kierowcy pojazdu oraz okazanego do kontroli wypisu nr [...] z licencji nr [...] udzielonej skarżącemu K. K., a także z umowy zlecenia za stawkę godzinową zawartej w dniu [...] stycznia 2020 r. pomiędzy K. K., jako zleceniodawcą, a D. D., jako zleceniobiorcą. Zgodnie z treścią umowy zlecenia jej przedmiotem było wykonywanie przez D. D., na zlecenie K. K., w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] marca 2020 r. czynności polegających na przewozie osó. W umowie ustalono, że zleceniobiorca (kierowca) będzie otrzymywał wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto za każdą godzinę wykonywania zlecenia, płatne do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania zlecenia. Wyżej wskazane okoliczności potwierdził przesłuchany w charakterze świadka kierowca kontrolowanego pojazdu. Z zeznań D. D. wynika, że to K. K. płacił kierowcy za wykonanie kursu, stosownie do zawartej umowy zlecenia. Także do skarżącego należał pojazd, którym przewóz był wykonywany. (protokół przesłuchania świadka – k. 14-15 akt administracyjnych). Jednocześnie kierujący pojazdem realizując przewóz posługiwał się wypisem z licencji udzielonej na rzecz skarżącego na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Treść wypisu z licencji oraz samej licencji nie budzi jakichkolwiek wątpliwości co do podmiotu, któremu licencji udzielono. W aktach sprawy znajduje się również faktura z dnia [...] lutego 2020 r. za wykonaną usługę transportową, wystawiona przez [...] w imieniu K. K. (faktura - k.10 akt administracyjnych). W konsekwencji uprawniony jest zatem wniosek, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącego. Kierujący wykonywał bowiem przewóz na podstawie zawartej ze skarżącym umowy zlecenia, w ramach której realizował przewóz osób z wykorzystaniem udzielonej skarżącemu licencji i samochodu udostępnionego w tym celu przez skarżącego, za co otrzymywał od skarżącego wynagrodzenie. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że stosunek, w oparciu o który kierujący pojazdem wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego, był stosunkiem umownym, wynikającym z umowy zlecenia. Nieuzasadniony jest zatem zarzut niewyjaśnienia przez organy, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący wykonywał przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego. Dla ustalenia, że przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego, który w związku z tym jest podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bez znaczenia pozostaje okoliczność, że zapłata za przewóz odbywa się za pośrednictwem platformy internetowej [...]. Jak wskazano wyżej, ze znajdującej się w aktach sprawy faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. za wykonaną usługę transportową bezsprzecznie wynika, że faktura ta została wystawiona przez [...] w imieniu K. K. (faktura - k. 10 akt administracyjnych). To zatem skarżący był podmiotem, na którego rzecz została zapłacona należność za wykonany przewóz. Bezzasadne są także zarzuty, że skarżący nie ma statusu przedsiębiorcy, a czynności podejmowane w imieniu skarżącego nie noszą cech wykonywania działalności gospodarczej oraz nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Zgromadzony materiał dowodowy w sposób oczywisty przeczy powyższym twierdzeniem. Na okoliczność, że skarżący ma status przedsiębiorcy, wskazują jednoznacznie wpisy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. We wskazanej Ewidencji skarżący jest ujawniony jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] K. K.. Jednocześnie przedstawiony do kontroli wypis z udzielonej skarżącemu licencji potwierdza, że skarżący jest przedsiębiorcą korzystającym z uprawnień do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (wypis z licencji oraz licencja k. 4-5 akt administracyjnych). W świetle art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 6a u.t.d. przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Skarżącemu tego rodzaju licencja została udzielona. W dacie kontroli skarżący posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Wypis nr [...] z tej licencji został okazany przez kierującego pojazdem w trakcie kontroli. Jednocześnie można zauważyć, że według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom stanowiącym konsekwencję naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17). Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego określonej w art. 4 u.t.d. (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17). Okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że czynności wykonywane przez kierującego pojazdem w imieniu i na rzecz skarżącego w ramach przewozu skontrolowanego w dniu [...] lutego 2020 r. mieszczą się w definicji transportu drogowego. W imieniu skarżącego wykonywany był bowiem odpłatny przewóz pasażerów, których kierowca D. D. przewoził na terenie L. pojazdem dopuszczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pasażer zamówił przedmiotowy kurs za pomocą zainstalowanej w telefonie aplikacji "[...]". Po zakończeniu przejazdu pasażer dokonał zapłaty za przejazd w wysokości [...] zł za pośrednictwem wskazanej aplikacji. Stwierdzić zatem należy, że działalność ta nie miała charakteru przypadkowego, ale stanowiła zorganizowany rodzaj aktywności przejawiającej się w czynnościach charakterystycznych dla przewoźnika, z zamiarem uzyskania zysku. Za takim charakterem usług świadczonych w imieniu i na rzecz skarżącego przemawia korzystanie przy ich wykonywaniu z aplikacji "[...]", co wymaga zarejestrowania na platformie internetowej. Jest faktem powszechnie znanym, że aplikacja internetowa tego typu służy wielokrotnemu korzystaniu z niej, co stanowi jej elementarną cechę. Korzystanie z tego rodzaju aplikacji sprzeciwia się zakwalifikowaniu działań skarżącego jako wyłącznie przypadkowych, incydentalnych. Taką ocenę wyłączają przede wszystkim okoliczności wynikające z zeznań świadka D. D. i znajdująca się w aktach sprawy umowa zlecenia zawarta pomiędzy skarżącym a kierowcą. Treść zeznań oraz umowy wskazuje, że świadek na podstawie zawartej ze skarżącym umowy zlecenia wykonywał od dnia [...] stycznia 2020 r. odpłatne przewozy osób pojazdem należącym do skarżącego, przy wykorzystaniu aplikacji "[...]". Przewóz skontrolowany w okolicznościach sprawy nie był zatem przewozem jednorazowym, ale był jednym z wielu przewozów, a działalność skarżącego w zakresie odpłatnego świadczenia usług przewozu osób miała charakter powtarzalny, ciągły i zorganizowany. Nie budzi także wątpliwości odpłatny charakter przewozu, co potwierdzają zeznania obu przesłuchanych w sprawie świadków. Okoliczność, że opłata została uiszczona za pośrednictwem platformy internetowej "[...]" nie wyłącza przy tym ustalenia zarobkowego charakteru usługi przewozu świadczonej w imieniu i na rzecz skarżącego. Dla stwierdzenia odpłatnego charakteru przewozu pozostaje bez znaczenia, że płatność odbywała się nie bezpośrednio pomiędzy pasażerem, a przewoźnikiem, ale za pośrednictwem podmiotu trzeciego, co jest specyficzne dla aplikacji "[...]". Analizy charakteru usługi pośrednictwa świadczonej przez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja "[...]", dokonał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., C-434/15. Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Jak wskazał Trybunał, co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (...). Powyższe jest potwierdzeniem stanowiska organów i Sądu w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że kierujący pojazdem, korzystając z aplikacji "[...]" przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Wymieniony odpłatny przewóz był realizowany w imieniu i na rzecz skarżącego. Przy tym działalność skarżącego w zakresie usług przewozu przy użyciu aplikacji "[...]" miała charakter zorganizowany i ciągły. Przemawia za tym posiadanie przez skarżącego licencji na wykonywanie krajowego transportu osób w zakresie przewozu osób, fakt zawarcia przez skarżącego umowy zlecenia z kierowcą oraz korzystanie z aplikacji internetowej. Zatem wykonywane w imieniu i na rzecz skarżącego usługi odpowiadały pojęciu krajowego transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów dla podważenia stanowiska organów o wykonywaniu przewozu w jego imieniu i na jego rzecz. Natomiast obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ dowodów, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2017 r, sygn. akt II GSK 756/16). Wymaga także podkreślenia, że zasadą jest odpowiedzialność przedsiębiorcy za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej, niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 676/19). Nieadekwatna do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy jest przedstawiona w skardze argumentacja dotycząca ustalenia wykonywania krajowego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Takiego ustalenia organy nie poczyniły, ani też nie nałożyły na skarżącego kary za brak licencji. Przeciwnie, w sprawie ustalono, że kierujący pojazdem okazał do kontroli wypis z licencji udzielonej na rzecz skarżącego. Wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał ustalenie, że przewóz wykonywany w dniu [...] lutego 2020 r. w imieniu i na rzecz skarżącego był przewozem okazjonalnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Skarżący w uzasadnieniu skargi także odwołuje się do przytoczonych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie. Jednakże w ocenie skarżącego skontrolowany w dniu [...] lutego 2020 r. przewóz nie stanowił przewozu okazjonalnego w powyższym rozumieniu. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Podniesiona w skardze okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy przewóz był możliwy dzięki skorzystaniu przez pasażera z aplikacji internetowej kojarzącej kierujących i pasażerów nie wyłącza uznania, że świadczenie usługi przewozu osób nastąpiło w okazji zainicjowanej przez pasażera, który zamówił kurs za pomocą aplikacji "[...]". Aby zamówić kurs, musiał w ramach aplikacji zarejestrować swoje dane i dane swojej karty płatniczej. Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu [...] lutego 2020 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny dwojga pasażerów, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Zdaniem Sądu, organy dokonały prawidłowej kwalifikacji skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego, jakim zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. skarżący mógł realizować przewóz okazjonalny pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, a w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. - także samochodami osobowymi niespełniającymi wyżej wymienionego kryterium konstrukcyjnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiły jednak przesłanki wymienione w art. 18 ust. 4b u.t.d., Wobec tego przewóz okazjonalny winien być wykonywany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Tymczasem skontrolowany pojazd, co nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Przewóz ten został zatem wykonany z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanym w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężną w wysokości [...] zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego w niniejszej sprawie. Nie można podzielić stanowiska skarżącego o spełnieniu wymogu przewidzianego w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c u.t.d., dotyczącego ustalenia opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu oraz regulowania zapłaty za przewóz w formie bezgotówkowej. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga bowiem spełnienia wszystkich trzech warunków, które zostały określone pod literami a, b, c. Nie budzi natomiast wątpliwości w okolicznościach sprawy już choćby ta okoliczność, że podstawy przewozu nie stanowiła umowa zawarta w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 k.c., w lokalu przedsiębiorstwa. W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy. Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Sąd ocenił jako niezasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy należycie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno faktyczne, wraz z oceną dowodów, jak i uzasadnienie prawne. Organy właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności wystąpienie opisanego w protokole kontroli naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją zaś stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie kary pieniężnej zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Bez wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność nieprzedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasad działania aplikacji "[...]". Zasady te są bowiem powszechnie znane i, jak wskazano wyżej, były także przedmiotem analizy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia [...] grudnia 2017 r., [...] Wskazać także należy, że wbrew podniesionemu w skardze zarzutowi, skarżący w odwołaniu nie wskazywał na konieczność zweryfikowania zasad działalności aplikacji "[...]". Analiza postepowania administracyjnego i jego wyników wskazuje, że organ odwoławczy miał pełne podstawy do uznania decyzji organu pierwszej instancji za zgodną z przepisami prawa. W związku z tym obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy i nie dopuścił się naruszenia ostatnio wymienionego przepisu. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga, jako bezzasadna, podlega oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 grudnia 2020
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Ewa Ibrom Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/ Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny