Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 2371/16

Wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2017 r., VI SA/Wa 2371/16 – adwokaci i aplikanci adwokaccy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
13 kwietnia 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P.F. na decyzję Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 3 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 15-18 marca 2016 r. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2016 r. z siedzibą w K. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 78f ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.), stwierdziła, że P.F. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu uchwały Komisja wyjaśniła, że w dniach od 15 do 18 marca 2016 r. P.F. przystąpił do egzaminu adwokackiego. Po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminacyjnych zainteresowany otrzymał: z prawa karnego - ocenę dostateczną, z prawa cywilnego - ocenę bardzo dobrą, z prawa gospodarczego - ocenę niedostateczną z prawa administracyjnego - ocenę dobrą i z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki – ocenę dobrą. Zgodnie z art. 78f ust. 1 ww. ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającego oceny, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że P.F. uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. P.F. powyższą uchwałę uczynił przedmiotem odwołania do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. Zaskarżonej uchwale zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, poprzez: - brak wszechstronnej analizy sporządzonej przez odwołującego się pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa gospodarczego, co skutkowało nieuprawnionym ustaleniem, że: "Apelacja czyni zadość większości wymogów formalnych pisma procesowego określonych w przepisach art. 126-1261 kpc, jak również wymogów formalnych apelacji określonych w przepisie art. 368 § 1 i 2 kpc. Apelacja nie zawiera jednak oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia" w sytuacji gdy apelacja sporządzona przez zdającego spełnia wszystkie wymogi formalne przewidziane dla pisma procesowego tego rodzaju, również zawiera oznaczenie wartości przedmiotu, a także ustalenie, że odwołujący się nie dostrzegł istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy uchybień sądu pierwszej instancji i nie odniósł się do nich formułując zarzuty apelacji, podczas gdy analiza przedmiotowej apelacji wskazuje, że uchybienia te zostały zarzucone, a jedynie nie zostały one dostrzeżone przez egzaminatorów sprawdzających pracę, - dokonanie oceny pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa gospodarczego w sposób dowolny, a to przy zastosowaniu kryteriów nie znajdujących oparcia w przepisie art. 368 § 1 pkt 2 i 3 kpc określającym wymagania konstrukcyjne apelacji w sprawach cywilnych oraz bezpodstawne dokonanie oceny pracy w oparciu o kryteria właściwe dla środków odwoławczych ograniczonych co do podstaw jak skarga kasacyjna, a w konsekwencji przyjęcie, że zastosowana konstrukcja zarzutów jest niepoprawna i nie spełnia wymogu profesjonalizmu oczekiwanego od adwokata, - bezpodstawne przypisanie sformułowaniom użytym przez zdającego w uzasadnieniu apelacji innego znaczenia niż wynika to z ich dosłownej treści, co skutkowało nieuprawnionym ustaleniem, iż popełnione w treści pracy uchybienie polegające na omyłkowym przytoczeniu przepisu art. 199 kpc nie może być traktowane jako oczywista omyłka, lecz jako uchybienie uniemożliwiające uznanie odwołującego się za osobę, której przygotowanie prawnicze pozwala na samodzielne i należyte wykonywanie zawodu adwokata, - brak wszechstronnej analizy sporządzonej przez odwołującego się pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa gospodarczego, co skutkowało uznaniem, że zdający nie dostrzegł i nie rozważył istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii, a w konsekwencji uznanie, że apelacja nie została sporządzona w sposób profesjonalny, podczas gdy kwestie te albo zostały dostrzeżone i uwzględnione, albo pominięte świadomie ze względu na brak ich istotności, 2. dokonanie oceny pracy egzaminacyjnej z zakresu prawa gospodarczego z naruszeniem art. 78d ust. 1 oraz art. 78e ust. 2 p.o.a. oraz w oparciu o nadmiernie surowe kryteria, bez uwzględnienia słusznego interesu odwołującego się, co skutkowało nieuprawnionym przyjęciem, iż wytknięte przez egzaminatorów uchybienia w pracy egzaminacyjnej uniemożliwiają uznanie odwołującego się za osobę, której przygotowanie prawnicze pozwala na samodzielne i należyte wykonywanie zawodu. W uzasadnieniu odwołania P.F. podkreślił, że wytknięte mu uchybienia zostały bezpodstawnie potraktowane jako działania intencjonalne, nie zaś oczywiste omyłki pisarskie. W konsekwencji wystawiona ocena z części trzeciej egzaminu adwokackiego nie uwzględnia rzeczywistej wartości przedmiotowej pracy. Ocena ta jest nadmiernie rygorystyczna i oderwana od zasad oceniania, które wynikają z celów egzaminu adwokackiego opisanych w art. 78d ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze. Dodatkowo istotnym jest, że na obniżenie oceny wpływ miały zarzucone braki, których sporządzona apelacja nie zawiera. Ponadto część zarzutów nie może być traktowana jako podstawa do obniżenia oceny. Wystawienie oceny niedostatecznej jest niesprawiedliwe, ponieważ praca z zakresu prawa gospodarczego oceniona w sposób obiektywny, oraz przy uwzględnieniu realiów egzaminacyjnych zasługuje na ocenę pozytywną. Podnosząc wskazane zarzuty P.F. wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały we wskazanych wyżej częściach poprzez ustalenie, że z części trzeciej egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę co najmniej dostateczną i w konsekwencji ustalenie, że uzyskał pozytywny wynik egzaminu adwokackiego. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, uchwałą z dnia [...] września 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania. Organ II instancji wyjaśnił, że w ramach zadania z zakresu prawa gospodarczego zadaniem zdających było przygotowanie projektu apelacji. Pismo powinno spełniać wszystkie wymogi formalne (ogólne oraz przewidziane dla apelacji). Formułując zarzuty apelacyjne w pierwszym rzędzie należało dostrzec problem naruszenia przez Sąd prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że żądanie uchylenia uchwały mieści się w żądaniu stwierdzenia jej nieważności. Sąd Okręgowy mylnie odczytał treść art. 252 § 1 i 249 § 1 ksh oraz łączące je relacje. W następstwie powyższego należało postawić zarzut obrazy art. 321 §1 kpc (Sąd orzekł ponad żądanie). Ta konstatacja wymagała rozważenia, czy rozstrzygnięcie dotknięte jest nieważnością. Wskazane naruszenie samodzielnie nie mogło być kwalifikowane jako powodujące nieważność postępowania (nie zostało wprost ujęte w katalogu zawartym w art. 379 kpc), a zatem rozważeniu podlegało zagadnienie, czy orzeczenie o roszczeniu niezgłoszonym przez stronę w rozpatrywanej sprawie pozbawiło którykolwiek z podmiotów uczestniczących w postępowaniu możności obrony swoich praw. Z uwagi na specyfikę sprawy polegającą na tym, że legitymowany czynnie - zarówno w przypadku żądania stwierdzenia nieważności uchwały, jak i jej uchylenia - jest wyłącznie ten wspólnik, który m.in. głosował przeciw uchwale, a po jej podjęciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu, i wątek z tym związany był przedmiotem badania Sądu, a strony w tej kwestii przedstawiły argumentację i wnioski dowodowe, należało stwierdzić brak podstaw do przyjęcia nieważności postępowania. Z tych tez względów należało stwierdzić brak podstaw do uchylenia wyroku nawet w przypadku przyjęcia poglądu, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy. Przepis art. 386 § 4 kpc nie obliguje sądu rozpoznającego apelację do uchylenia zaskarżonego wyroku z tej przyczyny o ile tylko stan sprawy nie wymaga czynienia przez sąd odwoławczy po raz pierwszy ustaleń faktycznych. W dalszej kolejności sformułować należało zarzut naruszenia przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 kpc) ze wskazaniem i umotywowaniem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie dawał podstawy do wnioskowania, że powódka zażądała zaprotokołowania sprzeciwu. W tym też miejscu należało omówić zagadnienie legitymacji czynnej. Ewentualne przedstawienie w apelacji zarzutów dotyczących przebiegu postępowania dowodowego powinna zostać powiązana z uzasadnionym stanowiskiem wskazującym, że uchybienia w tym zakresie ograniczyły sądowi dostęp do istotnego materiału dowodowego. Należało też przyjąć, że takie zarzuty wiązałyby się z oczekiwaniem autora apelacji, że na etapie odwoławczym kontynuowane będzie postępowanie dowodowe. Organ zaakcentował, że zagadnienie formułowania kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego jest problematyczne. Wskazanie bowiem wcześniejszego naruszenia przez Sąd art. 321 §1 kpc w istocie usuwa sens ponownego analizowania trafności zastosowania przez Sąd prawa materialnego (art. 249§1 ksh). Równocześnie nie sposób argumentować hipotetycznie, że gdyby Sąd odniósł się precyzyjnie do żądania pozwu, to - przy uwzględnieniu przedstawionej w uzasadnieniu orzeczenia argumentacji faktycznej - niewłaściwie zastosowałby art. 252 § 1 ksh. Przyjąć zatem należałoby, że podsumowanie materialnych podstaw rozstrzygnięciach powinno przybrać postać twierdzenia, że ustalone fakty nie dają podstaw do zastosowania przywołanego art. 252 § 1 ksh. Z uwagi na obciążenie przez Sąd Okręgowy strony pozwanej kosztami i zasądzenie od niej na rzecz powódki części opłaty, której nie uiściła ona składając pozew, należało wyodrębnić w apelacji zarzut dotyczący orzeczenia o kosztach. W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia odwołanie P.F. nie zasługuje na uwzględnienie, a przedstawione w nim zarzuty, w przeważającej części należało uznać za nieuzasadnione. Sposób argumentowania odwołującego jest nieprawidłowy bowiem nie uwzględnia przyjętej metodologii w procesie wyrokowania, pochodną której jest metoda weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięcia sądowego. Przygotowując pracę zdający zignorował profesjonalne zasady konstruowania pisma apelacyjnego. Pomieszanie zagadnień procesowych z materialnoprawnymi nie może, w ocenie organu świadczyć o dogłębnej znajomości reguł związanych z właściwym prezentowaniem interesów strony, którą się przed sądem reprezentuje. Zaniechanie zatem sformułowania apelacyjnego zarzutu naruszenia przez sąd zasady swobodnej oceny dowodów w sposób zdecydowany obniża ocenę pracy. Odnośnie wątku związanego z obrazą art. 126 kpc i wskazaniem art. 199 § 1 i 2 kpc jako podstawy zwrotu pozwu - sformułowanie zarzutu apelacyjnego dotyczącego tej kwestii jest niezrozumiałe. Z treści pracy nie wynika w sposób jasny, jakimi intencjami kierował się jej autor. Zagadnienie zwrotu pozwu nie mogło już mieć znaczenia na etapie apelacji natomiast ewentualne jego odrzucenie jak najbardziej. Przywołanie w apelacji art. 199 kpc bez jasnego wskazania oczekiwanego rezultatu uznać należy za co najmniej niewłaściwe, wywołujące wątpliwości co do intencji autora i z tej przyczyny uzasadniające krytyczne uwagi drugiego z egzaminatorów. W apelacji w ogóle nie odniesiono się do rozstrzygnięcia o kosztach, a to właśnie w tym miejscu zasygnalizować należało jednoznacznie niewłaściwe obciążenie pozwanej spółki kosztami postępowania (obejmującymi część opłaty, której wcześniej powódka nie uiściła). Mając na uwadze powyższą argumentację, Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu, stwierdziła brak podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą uchwałę P.F. zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik spraw tj. - art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa poprzez ich niezastosowanie w konsekwencji czego doszło do naruszenia obowiązku ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy oraz do sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej uchwały bez jednoznacznego wyjaśnienia, dlaczego praca skarżącego z zakresu prawa gospodarczego nie mogła zostać zakwalifikowana w przedziale ocen pozytywnych, oraz poprzez brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania; - art. 8 i 80 kpa poprzez ich niezastosowanie w konsekwencji czego doszło do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 ust. 10 pkt 1 oraz art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez niezastosowanie przez organ odwoławczy skali ocen oraz kryteriów oceny wskazanych przez ustawodawcę i nieuwzględnienie powyższych przepisów przy dokonywaniu ponownej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego z zakresu prawa gospodarczego Mając na uwadze powyższe naruszenia skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, który został przeprowadzony w dniach 15-18 marca 2016 r., wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (uchwały) i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy art. 78d - art. 78i ustawy Prawo o adwokaturze. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych (zadanie z zakresu prawa karnego; cywilnego lub rodzinnego, gospodarczego; administracyjnego oraz z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki) i polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Zadanie z zakresu prawa gospodarczego polega na przygotowaniu umowy albo sporządzeniu pozwu, wniosku lub apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu. Egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen: oceny pozytywne: celująca (6), bardzo dobra (5), dobra (4), dostateczna (3); ocena negatywna – niedostateczna (2). Oceny rozwiązania każdego z zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Oceny rozwiązania zadania z części piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu publicznego. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu przebiegu egzaminu adwokackiego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej dotyczącej danego zadania z części egzaminu adwokackiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów przy czym: oceny pozytywne to: celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna – niedostateczna – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną. Podkreślić przy tym należy, że różnicowanie ocen pozytywnych (od dostatecznej do celującej) nie oznacza, iż błędy popełnione w rozwiązaniu zadania, świadczące o niespełnieniu podstawowych kryteriów określonych w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, mogą być kwalifikowane w ramach stopniowalności oceny pozytywnej. A zatem, że wprowadzenie wielostopniowej skali ocen sprawia, iż możliwe jest uzyskanie pozytywnej oceny z części od drugiej do piątej egzaminu adwokackiego, mimo istnienia błędów w zakresie, czy to dochowania wymogów formalnych, czy materialnoprawnych, czy też nieuwzględnienia interesu strony, którą zdający zgodnie z zadaniem reprezentuje. Pogląd ten pozostaje w sprzeczności z ustawowym celem egzaminu adwokackiego, bowiem tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 225/11, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2333/11, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 195/12 www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Zdaniem Sądu, Komisja Odwoławcza właściwie oceniła pracę skarżącego z zakresu prawa gospodarczego, wskazując na uchybienia szczegółowo wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, które w jej ocenie nie kwalifikowały tego zadania na ocenę pozytywną. Sąd w składzie orzekającym uznał stanowisko Komisji Odwoławczej za prawidłowe. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje na to, że ocena rozwiązania zadania z zakresu prawa gospodarczego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji. Podkreślenia wymaga, że w art. 78e ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze zostały wyszczególnione jedynie najważniejsze kryteria oceny prac pisemnych z egzaminu: zachowanie wymogów formalnych, prawidłowe zastosowanie przepisów prawa i ich interpretacji, poprawność rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą reprezentuje. W orzecznictwie podkreśla się, że kryteria zawarte w powołanym przepisie muszą być spełnione łącznie - tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym, które jednak nie uwzględnia interesu strony, nie może świadczyć o należytym przygotowaniu do zawodu adwokata. Taka surowa regulacja ma na celu ochronę interesu społecznego i ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu adwokata osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie będzie budzić wątpliwości (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2015 r. sygn. akt II GSK 921/11, z dnia 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1854/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2965/15). Dla oceny pracy nie ma znaczenia, jakie ewentualne rozstrzygniecie procesowe podjąłby sąd, albowiem praca egzaminacyjna powinna być oceniana pod kątem, czy egzaminowany posiada umiejętności zawodowe niezbędne do świadczenia pomocy prawnej w ramach wykonywanego zawodu. Odnotować bowiem należy, że przy ocenie pracy egzaminacyjnej istotnym jest to, czy zdający prawidłowo ocenił problem oraz, czy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów właściwie skonstruował pismo procesowe, uzasadnił je i sformułował odpowiednie wnioski. Sąd wskazuje, że celem egzaminu adwokackiego jest przede wszystkim sprawdzenie umiejętności stosowania przepisów prawa w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego, stanowiącego zadanie egzaminacyjne. Podkreślić należy, że w myśl materialnej podstawy rozstrzygnięcia, podany w zadaniach z zakresu prawa gospodarczego stan faktyczny realizował cel egzaminu adwokackiego. Art. 78d ust. 1 Prawa o adwokaturze, określając zakres przedmiotowy egzaminu, kładzie nacisk na sprawdzenie przygotowania prawniczego zdającego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. W związku z tym wymagania stawiane zdającym nie przewidują odmiennego ich traktowania od takiego, jakiemu poddaje się czynnego zawodowo adwokata. W tym miejscu należy zaznaczyć, że egzamin adwokacki jest dla predestynującego do zawodu adwokata ostatnim sprawdzianem jego umiejętności. Skoro więc zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata, zatem sporządzany na tym egzaminie projekt winien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny oraz należycie chroniący interesy strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu zdający powinien w toku egzaminu wykazać się zdobytą wiedzą i nabytymi umiejętnościami w zakresie poprawnego formułowania pism procesowych i stosowania poszczególnych instytucji prawnych. Ocenie egzaminatorów muszą zatem podlegać wszystkie elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, a stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny w tym również do poziomu oceny negatywnej. W ocenie Sądu sposób sprawdzenia wiedzy skarżącego został dokonany zgodnie z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze przez ocenę rozwiązania każdego z zadań przez dwóch egzaminatorów z dziedzin prawa, których dotyczyła praca pisemna i niezależnie od siebie. Wynik egzaminu adwokackiego ustalany jest na podstawie uzyskanych wyników cząstkowych. Odnotować przy tym należy, że wśród kryteriów ocen prac z poszczególnych zadań nie znalazło się kryterium wyniku uzyskanego z rozwiązań pozostałych części egzaminu. W ocenie Sądu oznacza to, że ustawowe kryterium braku przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata może być odnoszone do określonej części egzaminu adwokackiego sprawdzającej przygotowanie w ramach jednej z dziedzin prawa i uzyskanie negatywnej oceny z tej części egzaminu zgodnie z art. 78e ust. 4 Prawa o adwokaturze wskazuje na nieprzygotowanie do wykonywania zawodu adwokata. W niniejszej sprawie organ administracji działając na podstawie przepisów prawa i stojąc na straży praworządności, podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zaskarżona uchwała zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne, wyjaśnia motywy i podstawy prawne rozstrzygnięcia. Komisja odniosła się również w sposób wystarczający do zarzutów i twierdzeń podnoszonych w odwołaniu od uchwały, uzasadniając swoją opinię co do poprawności dokonanej oceny i wykazując niezasadność podniesionych zarzutów. Tym samym za nietrafne Sąd uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcia organu zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 listopada 2016
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /przewodniczący/ Jacek Fronczyk /sprawozdawca/ Jakub Linkowski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny