VI SA/Wa 2359/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o adwokata P. R. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Wyrokiem z dnia 22 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz adwokata P. R. pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu kwotę 295,20 złotych z tytułu nieuiszczonej opłaty za udzieloną pomoc prawną w zakresie zastępstwa procesowego. Po doręczeniu adwokatowi uzasadnienia wyroku pełnomocnik poinformował Sąd o tym, że złożył opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Następnie, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, zwrócono się do adwokata P. R. o potwierdzenie stosownymi dokumentami w terminie 7 dni faktu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2013 roku sygn. akt VI SA/Wa 2359/12 – tj. samej ww. opinii oraz przekazania jej skarżącemu J. S. – np. dowód nadania przedmiotowej opinii w placówce operatora pocztowego. W odpowiedzi pełnomocnik przedstawił pismo przewodnie wraz z dowodem nadania przesyłki na adres skarżącego, informując zarazem, że treść opinii objęta jest tajemnicą adwokacką i nie jest możliwe przedłożenie jej Sądowi. Otrzymują ją bowiem skarżący i właściwa okręgowa rada adwokacka. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2359/12 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie na rzecz adwokata P. R. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podniesiono, że w przedmiotowej sprawie zapadł wyrok korzystny dla strony skarżącej, a tym samym nie wymagała rozstrzygnięcia kwestia, czy sporządzić i wnieść skargę kasacyjną albo czy odstąpić od wnoszenia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. adwokat P. R. wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że w niniejszej sprawie wykonano prawo pomocy i udzielono skarżącemu pomocy prawnej z urzędu podejmując i wykonując czynność zbadania podstaw do złożenia skargi kasacyjnej, a następnie sporządzenie opinii o braku podstaw. Zdaniem adwokata P. R. adwokat ustanowiony z urzędu zawsze jest zobligowany do zbadania wydanego przez Sąd orzeczenia i sporządzenia skargi kasacyjnej lub sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 250 p.ps.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Aby wniosek pełnomocnika w tym przedmiocie został rozstrzygnięty pozytywnie konieczne jest, po pierwsze, by pomoc ta została rzeczywiście udzielona, a po drugie, pomoc musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie Sąd wyrokiem z dnia 22 października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję a zatem zapadł wyrok korzystny dla strony. Oczywistym jest, że sam fakt uwzględnienia skargi nie wyklucza potrzeby dokonania oceny co do istnienia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej albo ich braku. Jednakże, jak to podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 marca 2011 roku sygn. akt II OZ 106/11 sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostało przeciwstawione sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej. Oznacza to, że o opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej można mówić wówczas, jeżeli realnie występuje kwestia wniesienia albo niewniesienia skargi kasacyjnej, a adwokat zgodnie z najlepsza wiedzą dochodzi do wniosku, iż nie ma podstaw do kwestionowania orzeczenia Sądu pierwszej instancji, a więc nie ma podstaw do sporządzenia i wnoszenia skargi kasacyjnej. Taka analiza sprawy oraz przyjęte w wyniku tej analizy przez adwokata stanowisko, że nie ma podstaw do wnoszenia skargi kasacyjnej pozwala adwokatowi na uchylenie się od sporządzenia i wnoszenia skargi kasacyjnej w sytuacji gdy w jego ocenie brak jest ku temu podstaw. Tak więc to rozwiązanie ma służyć także adwokatowi, który tą opinią przekonuje stronę, której jest pełnomocnikiem, iż wnoszenie skargi kasacyjnej nie ma podstaw. Na tym polega związanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W niniejszej sprawie, w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji, nic nie wskazuje, ażeby istniała realnie, wymagająca rozstrzygnięcia kwestia, czy sporządzić i wnieść skargę kasacyjną albo czy odstąpić od wnoszenia skargi kasacyjnej. W świetle obowiązujących przepisów nie znajdują uzasadnienia twierdzenia adwokata P. R., iż adwokat ustanowiony z urzędu zawsze jest zobligowany do zbadania wydanego przez Sąd orzeczenia i bądź sporządzenia skargi kasacyjnej bądź sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, niezależnie od korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Nie można przy tym podzielić argumentu pełnomocnika o niedopuszczalności przedłożenia Sądowi sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji, w sytuacji, w której pełnomocnik nie wykazał, że ujawnienie opinii Sądowi w rozpoznawanej sprawie mogło naruszać interes strony (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04). Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Tak więc wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. dotyczy tylko pomocy "udzielonej", przy czym musi to być pomoc faktycznie, realnie udzielona. Skoro zaś w sprawie niniejszej nie istniała realnie kwestia wymagająca oceny tego, czy sporządzić i wnieść skargę kasacyjną albo czy odstąpić od wnoszenia skargi kasacyjnej, nie można mówić o faktycznym udzieleniu skarżącemu pomocy prawnej. Tym samym niezasadny jest wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (p. też postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 roku sygn. akt I SA/Łd 1487/13). Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a, należało orzec jak w postanowieniu .