VI SA/Wa 2312/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz M. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") jest decyzja Ministra Sprawiedliwości (dalej: "Organ", "Minister") z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]w przedmiocie odwołania M. P. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Komornik Sądowy") ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na uporczywe lub rażące naruszanie zasad korzystania z prawa do nieobecności, usprawiedliwiania tych nieobecności oraz inne uporczywe i rażące naruszenia przepisów prawa (dalej: "zaskarżona decyzja"). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 7 i 9 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1458, dalej: "u.k.s.") w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. Prezes Sądu Rejonowego w [...] (dalej również: "Prezes SR") wniosła o odwołanie Skarżącego z zajmowanego stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na uporczywe i rażące naruszanie zasad korzystania z prawa do nieobecności oraz usprawiedliwiania tych nieobecności oraz inne uporczywe i rażące naruszenia przepisów prawa. W uzasadnieniu Prezes SR wskazała, że w dniu [...] stycznia 2024 r. została poinformowana przez Przewodniczącą Rady Izby Komorniczej w [...], że kancelaria Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] pozostaje zamknięta. Przewodnicząca Rady Izby Komorniczej w [...] wskazała również na docierające do niej informacje, że Skarżący nie dokonuje adnotacji w systemie EPU, co uniemożliwia innym komornikom wszczęcie egzekucji na podstawie nakazów zapłaty wydanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Komornicy wskazywali na brak możliwości skontaktowania się ze Skarżącym. Prezes Sądu Rejonowego w [...] wskazała również, że z informacji przekazanych przez Przewodniczącą Rady Izby Komorniczej w [...] wynikało, że jedyny pracownik kancelarii Skarżącego złożył wypowiedzenie i zakończył pracę z dniem [...] grudnia 2023 r. Były pracownik nie mógł jednak skontaktować się z Komornikiem w celu zwrotu kluczy od lokalu kancelarii i klucze te pozostają w dyspozycji byłego już pracownika. Prezes SR podniosła, że informacje o tym, iż kancelaria Skarżącego pozostaje zamknięta oraz o braku możliwości kontaktu z Komornikiem spływały już wcześniej. Prezes Sądu Rejonowego w [...] wskazała, że w innej sprawie zainicjowanej w związku z telefoniczną informacją dłużnika o braku kontaktu z Komornikiem, w dniu [...] marca 2023 r. udała się osobiście do kancelarii Skarżącego. Próba wejścia do kancelarii nie udała się - nikt nie odebrał domofonu. W rozmowie z zarządcą budynku Prezes SR ustaliła, że Skarżący był widziany ostatnio w dniu [...] marca 2023 r. Okazało się, że sytuacje, kiedy kancelaria Skarżącego jest zamknięta, nie są odosobnione. Prezes Sądu Rejonowego w [...] wyjaśniła, że w opisanych powyżej przypadkach Skarżący nie informował o niemożności wykonywania obowiązków. Działanie to miało charakter uporczywy i rażący. Nieobecności Komornika nie miały charakteru incydentalnego, o czym świadczy przede wszystkim fakt, że pracownica kancelarii po zakończonym okresie wypowiedzenia nie mogła skontaktować się z Komornikiem w sprawie zwrotu kluczy do kancelarii. W okresie od dnia [...] stycznia 2024 r. do dnia [...] stycznia 2024 r. klucze do kancelarii znajdowały się u osoby nieuprawnionej. Dopiero w dniu [...] stycznia 2024 r. zostały zdeponowane w Sądzie Rejonowym w [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2024 r. Minister zawiadomiło wszczęciu, na wniosek Prezesa Sądu Rejonowego w [...], postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania Skarżącego ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Podstawą wszczęcia postępowania było stwierdzenie uporczywego lub rażącego naruszania zasad korzystania z prawa do nieobecności, usprawiedliwiania tych nieobecności oraz innych uporczywych lub rażących naruszeń przepisów prawa. W dniu [...] maja 2024 r. Rada Izby Komorniczej w [...] podjęła uchwałę nr [...], w której wyraziła pozytywną opinię w przedmiocie odwołania Skarżącego ze stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. W dniu [...] września 2024 r. do Ministra wpłynęło pismo Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r., w którym wskazał m.in., że zawsze uzyskiwał oceny pozytywne z kontroli, a funkcję komornika sprawuje od 11 lat. Przez okres jego pracy na stanowisku komornika ze wszystkich kontroli zawsze otrzymywał oceny pozytywne. Jedyną ocenę negatywną uzyskał w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] (znak: Adm. [...]). Skarżący podkreślił, że wynika to z czysto osobistego stosunku Prezesa SR do jego osoby. Odnosząc się do twierdzeń Prezesa Sądu Rejonowego w [...], zawartych we wniosku o odwołanie, Skarżący wskazał, że w dniu [...] lutego 2023 r., kiedy Prezes SR osobiście udał się do jego kancelarii, wykonywał czynności terenowe i dlatego też był nieobecny. Skarżący potwierdził swoją nieobecność w kancelarii w marcu 2023 r., oświadczając, że taki fakt miał miejsce jeden raz. Podał, że od marca 2023 r. zatrudniony w jego kancelarii asesor udał się na długoterminowe zwolnienie lekarskie, w związku z czym kancelarię Komornik prowadził sam. Skarżący podkreślił, iż na posiedzeniu Rady Izby Komorniczej w [...], które odbyło się w kwietniu 2023 r., wyjaśnił, że zdarzają się przypadki, że kontakt z nim jest utrudniony. Zdaniem Skarżącego ma to związek z poważnymi problemami zdrowotnymi oraz faktem, że kancelarię prowadzi sam. Komornik zapewnił, że z chwilą zatrudnienia nowego pracownika wszystko wróci do normy. Komornik Sądowy wyjaśnił, że na dzień [...] stycznia 2024 r. Prezes Sądu Rejonowego w [...] wyznaczyła termin sprawozdania rocznego z działalności komornika [...]. Skarżący przyznał, że z obiektywnych przyczyn w swojej kancelarii był około godziny 10:30 i tego dnia wysłał kopię sprawozdania na serwer Ministerstwa Sprawiedliwości. Skarżący wskazał, że w 2022 r. przeszedł operację ratującą życie - w następstwie czego zaczął więcej chorować i ogólny stan jego zdrowia mocno się pogorszył. Podkreślił, że mimo to cały czas pracował oraz sprawował osobistą pieczę nad kancelarią. Komornik oświadczył, że pod koniec 2022 r. zdiagnozowano u niego depresję, zaś leczenie przez długi czas nie przynosiło oczekiwanych rezultatów. W związku zaś z leczeniem podjętym w 2023 r. pojawiły się u niego duże problemy z koncentracją. Skarżący wskazał, że problemy zdrowotne, a także podjęta decyzja o niekorzystaniu ze zwolnienia lekarskiego, wpłynęły na zaległości w księgowaniu oraz w innych czynnościach. Komornik podkreślił przy tym, że nie przywłaszczył żadnych pieniędzy oraz wszystkie środki pieniężne przesyłał stronom wraz z odsetkami za opóźnienie. Podał, że nie wpłynęła na niego żadna skarga wierzyciela. Skarżący wskazał, że po odsunięciu go od czynności komornika, przeszedł załamanie. Podkreślił także, że nigdy nie zostało mu doręczone zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w tym przedmiocie. Skarżący wskazał, że zdając sobie sprawę ze swoich zaniedbań i zaległości, zawsze jak najlepiej starał się wykonywać ciążące na nim obowiązki. Sytuacja, w której się znalazł jest wynikiem choroby, z którą nie zawsze mógł sobie poradzić. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. Organ zwrócił się do Rady Izby Komorniczej w [...] o nadesłanie protokołu ostatniej lustracji bądź wizytacji przeprowadzonej w kancelarii Komornika Sądowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Rada Izby Komorniczej w [...] przekazała odpis protokołu lustracji przeprowadzonej w dniach [...] i [...] grudnia 2023 r. oraz w dniu [...] lutego 2024 r. Po przeprowadzeniu postępowania Minister decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...]odwołał Skarżącego ze stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z uwagi na uporczywe lub rażące naruszanie zasad korzystania z prawa do nieobecności, usprawiedliwiania tych nieobecności oraz inne uporczywe i rażące naruszenia przepisów prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że stosownie do treści art. 19 ust. 2 pkt 7 u.k.s. Minister Sprawiedliwości, z urzędu lub na wniosek prezesa właściwego sądu rejonowego, prezesa właściwego sądu okręgowego lub prezesa właściwego sądu apelacyjnego, w drodze decyzji, odwołuje komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik uporczywie lub rażąco narusza zasady korzystania z prawa do nieobecności, usprawiedliwiania tych nieobecności albo korzystania z wyznaczonego zastępcy określone wart. 39-41 i art. 43 u.k.s. Zgodnie z pkt 5 tego przepisu, taki sam skutek powoduje dopuszczenie się innego uporczywego lub rażącego naruszenia przepisów prawa. Organ wskazał, że dokonane ustalenia potwierdzają, iż Skarżący dopuścił się uporczywego naruszania zasad korzystania z prawa do nieobecności oraz usprawiedliwiania tych nieobecności, bowiem wielokrotnie pozostawał nieobecny w pracy, nie informując o tym Prezesa Sądu Rejonowego w [...]. Jak wynika z materiału dowodowego w sprawie, Komornik bez usprawiedliwienia oraz wiedzy Prezesa Sądu Rejonowego w [...] pozostawał nieobecny w pracy co najmniej w dniach: [...] lutego 2023 r., od [...] marca 2023 r. do [...] marca 2023 r. oraz w dniu [...] stycznia 2024 r. Ponadto, analizując okoliczności podane przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...]Minister wskazał, że Komornik Sądowy pozostawał bez usprawiedliwienia oraz bez wiedzy Prezesa Sądu Rejonowego nieobecny w pracy co najmniej w okresie od [...] grudnia 2023 r. do [...] stycznia 2024 r., kiedy były pracownik nie miał możliwości zwrócić kluczy do kancelarii po rozwiązaniu umowy o pracę. Z Komornikiem nie było wówczas kontaktu. Zdaniem Ministra nieobecności Komornika Sądowego w kancelarii miały swoje konsekwencje. W dniu [...] lutego 2023 r. do jego kancelarii udała się Prezes Sądu Rejonowego w [...], bowiem Skarżący przez wiele dni nie wykonywał zarządzenia w przedmiocie nadesłania akt komorniczych i złożenia wyjaśnień. Z kolei w dniu [...] marca 2023 r. Prezes Sądu Rejonowego udała się do kancelarii Skarżącego w związku z informacją dłużnika o braku kontaktu z Komornikiem. Na miejscu okazało się, że Komornik jest nieobecny od kilku dni, a problemy z kontaktem z kancelarią mają również strony lub uczestnicy postępowań egzekucyjnych - świadczyły o tym informacje pozostawione w drzwiach kancelarii. W opinii Ministra, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, przypadki braku kontaktu z Komornikiem Sądowym nie były pojedyncze. Ze zgromadzonych dokumentów, zdaniem Organu, można wyciągnąć wniosek, że Skarżący potrafił być nieobecny w kancelarii przez dłuższy okres bez usprawiedliwienia oraz bez informowania Prezesa Sądu Rejonowego w [...]. Świadczą o tym m. in. okoliczności stwierdzone przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w związku z napływającymi skargami, a także w dniu [...] marca 2023 r. podczas osobistej wizyty w kancelarii. Ponadto, według Ministra okoliczności stwierdzone w toku przejęcia jego kancelarii przez Zastępcę świadczą o zmniejszonej aktywności komornika w wykonywaniu czynności służbowych. Organ wskazał, że w toku niniejszego postępowania Skarżący nie podważył powyższych okoliczności dotyczących swoich nieobecności w pracy, przede wszystkim nie wykazał, aby powyższe nieobecności były usprawiedliwione bądź aby w czasie, kiedy był nieobecny w kancelarii wykonywał czynności terenowe. Minister zauważył, że przedstawiając stanowisko na piśmie Skarżący podkreślił, że sytuacja, jaka zaistniała w jego kancelarii, jest związania z jego złym stanem zdrowia. Problemy zdrowotne spowodowały u niego niemożność pracy. Organ w pełni rozumiejąc tę sytuację, podkreślił, że w przypadku niezdolności do wykonywania obowiązków, Skarżący powinien skorzystać ze środków przewidzianych przepisami prawa. Zgodnie z art. 41 ust. 2 u.k.s., komornikowi przysługuje uprawnienie do nieobecności na analogicznych zasadach i w wymiarze jak przysługujące pracownikowi w związku z usprawiedliwioną nieobecnością w pracy. Zdaniem Ministra treść tego przepisu przesądza, że nie ma żadnych przeszkód, aby Komornik mógł skorzystać z urlopu bądź zwolnienia lekarskiego. Organ stwierdził że w niniejszej sprawie, Komornik Sądowy nie uczynił zadość swoim podstawowym obowiązkom i nie powiadomił Prezesa SR o nieobecnościach, a także nie przekazał wniosku o wyznaczenie zastępcy. Tym samym Minister uznał, że Skarżący wykazał się brakiem dbałości o interesy stron i uczestników postępowań egzekucyjnych. Zdaniem Organu odwoławczego całkowicie podważa to zaufanie do jego osoby jako do funkcjonariusza publicznego. [...] wskazująca na prośbę wierzyciela o ustalenie terminu kontaktu z Komornikiem. W ocenie Ministra nieobecności Skarżącego miały swoje konsekwencje w postaci uporczywego i rażącego naruszania przepisów prawa. Już bowiem z protokołu lustracji przeprowadzonej przez komornika wizytatora A. M. wynika, że w okresie od [...] października 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. środki pieniężne nie były księgowane i przekazywane stronom. Zostały zaksięgowane i przekazane stronom w dniu [...] grudnia 2023 r. tj. na krótko przed rozpoczęciem lustracji. W ocenie Organu, jeżeli Komornik dopuści do opóźnienia w przekazaniu wyegzekwowanych należności, jest obowiązany zapłacić uprawnionemu odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot otrzymanych i nierozliczonych w terminie, chyba że nieprzekazanie należności było spowodowane zdarzeniami przewidzianymi w ustawie, a w szczególności zawieszeniem postępowania egzekucyjnego lub wstrzymaniem wykonalności tytułu wykonawczego przez sąd. O każdym przypadku opóźnienia przekazania należności Komornik powinien powiadomić prezesa. Tymczasem Prezes Sądu Rejonowego w [...] oświadczył, że Skarżący nie zawiadamiał go o opóźnieniach w przekazaniu należności. Minister ustalił, że Komornik dopuszczał się również zwłoki w podejmowaniu czynności w postępowaniach egzekucyjnych. Przykładowo, jak wynika z protokołu lustracji jego kancelarii, wykonanej w dniu [...] lutego 2024 r. przez komornika wizytatora Damiana Skórę, Skarżący nie wykonywał czynności w postępowaniach egzekucyjnych - w tym nie podpisywał projektów pism oraz nie podejmował korespondencji. Organ odwoławczy zauważył, że Skarżący nie dokonywał właściwych adnotacji w systemach informatycznych, np. dotyczących ukończenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Ministra jego zachowanie stanowiło rażące naruszenie art. 816 § 2 k.p.c., uniemożliwiało bowiem wierzycielom wszczęcie egzekucji u innego komornika. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, jeżeli egzekucja była prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 783 § 4 k.p.c., wynik egzekucji odnotowuje się w systemie teleinformatycznym. Minister ustalił, że Komornik nie wykonywał zatem jednego z podstawowych obowiązków. W ocenie Ministra Komornik nie składał również prawidłowych wniosków o zajęcie nieruchomości, w związku z czym w księgach wieczystych nieruchomości, z których prowadzona była egzekucja brak było stosownych wniosków w dziale III. Zdaniem Organu Komornik w ten sposób rażąco naruszał jeden z podstawowych obowiązków określonych w art. 924 § 1 k.p.c., zgodnie z którym jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania, komornik składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów, wraz z odpisem wezwania do zapłaty. Organ wyjaśnił, że brak prawidłowego składania przez Komornika wniosków do właściwych sądów wieczystoksięgowych powodował, że zajęcia nieruchomości były nieskuteczne wobec osób trzecich. Jak bowiem stanowi art. 925 § 1 k.p.c., w stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jako też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów. Zdaniem Organu Komornik działał opieszale, nie realizował wniosków egzekucyjnych składanych przez wierzycieli. Jego zachowania stanowiły zaprzeczenie ogólnej zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 6 § 1 k.p.c. W ocenie Ministra Komornik rażąco naruszał również art. 760 § k.p.c. przewidujący termin na realizację wniosków składanych w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z tym przepisem, komornik niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od otrzymania wniosku, podejmuje niezbędne czynności. W opinii Ministra z uwagi na błędy i rozbieżności pomiędzy stanami spraw w systemie, a stanem rzeczywistym, niemożliwe stało się złożenie w terminie prawidłowego sprawozdania z czynności komornika [...]za rok 2023. Organ ustalił, że Komornik Sądowy dokonał bezprawnych zmian w systemie Komornik SQL, gdzie jako sprawy zakończone wskazał sprawy, w których nie wykonano czynności. W toku lustracji przeprowadzonej przez komornika wizytatora D. S. ustalono, że Skarżący w dniu [...] grudnia 2023 r. (a więc na dzień przed lustracją wykonaną przez komornika wizytatora A. M.) dokonał zmiany stanu spraw w systemie Komornik SQL na stan nieprawdziwy, niezgodny z rzeczywistością. W ocenie Ministra Skarżący niezgodnie z prawdą wskazał, że część spraw była zakończona. W wielu sprawach zostały wygenerowane czynności, które nie zostały nigdy wysłane. Zdaniem Organu bezprawne dokonanie zmian w systemie Komornik SQL poprzez wprowadzenie danych niezgodnych z rzeczywistością, uniemożliwiło złożenie w terminie sprawozdania z czynności komornika [...], a więc uniemożliwiło terminową realizację obowiązku przewidzianego przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 2022 r. w sprawie programu badań statystyki publicznej za rok 2023 r. Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, termin na złożenie sprawozdania za rok 2023 upływał z dniem 10 stycznia 2024 r. Jak zaś wskazał Zastępca Skarżącego, Komornik Sądowy R. M., złożenie sprawozdania z czynności komornika za rok 2023 nie było możliwe. Niezbędne stało się bowiem przejrzenie wszystkich akt pozostawionych przez Komornika Sądowego i ustalenie czy sprawy zostały faktycznie zakończone. Podsumowując, Minister wskazał, że jak wynika z dokumentów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu, Komornik Sądowy rażąco i uporczywie nie wykonywał swoich obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postępowania egzekucyjne często nie były prowadzone przez niego z należytą starannością, z dbałością o interesy stron postępowań egzekucyjnych, przede wszystkim wierzycieli. W ocenie Ministra Skarżący pełniąc służbę nie wykazywał się niezbędnym poziomem odpowiedzialności, narażając interesy wierzycieli. Powyższe, w opinii Organu, przesądza o całkowitej utracie zaufania do Skarżącego jako osoby pełniącej rolę funkcjonariusza publicznego, co musi skutkować jego odwołaniem z zajmowanego stanowiska. Tym samym zrealizowały się podstawy odwołania Skarżącego z zajmowanego stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], określone w art. 19 ust. 2 pkt 7 i 9 u.k.s. Z rozstrzygnięciem Ministra nie zgodził się Skarżący wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2025 r. Skarżący w petitum skargi wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, względnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu oraz o zasądzenie od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Skarżącego kosztów niniejszego postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał m.in., że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Organ w całości oparł na twierdzeniach wnioskodawcy, tj. Prezesa Sądu Rejonowego w [...], nie odnosząc się praktycznie w ogóle do wyjaśnień Strony złożonych w toku niniejszego postępowania administracyjnego. Ponadto w ocenie Skarżącego organ administracyjny całkowicie pominął wyjaśnienie jego twierdzeń dotyczących zaniechania przez wnioskodawcę doręczenia Skarżącemu zarządzenia w przedmiocie odsunięcia go od czynności służbowych oraz udzielenia informacji poprzez wskazanie jego adresu jaki - we wniosku inicjującym postępowanie w tej sprawie został wskazany przez Prezesa Sądu Rejonowego w [...]. Dodatkowo Skarżący zaznaczył, że nie otrzymał wszystkich dokumentów złożonych przez stronę wnioskującą jak i innych uczestników niniejszego postępowania w postaci wymienionych przez Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - pisma Komornika Sądowego R. M. z dnia [...] stycznia 2024 r. skierowanego do Prezesa Sądu Rejonowego w [...], protokołu lustracji kancelarii z dnia [...] lutego 2024 r. sporządzonego przez wizytatora D. S. oraz uchwały Rady Komorniczej w [...] nr [...]z dnia [...] maja 2024 r. Zdaniem Skarżącego Minister Sprawiedliwości nie odniósł się także w żaden sposób do wskazanego przez Stronę błędu w pierwotnym doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w tej sprawie na całkowicie nieprawidłowy adres pod, którym Skarżący nie przebywa od kilkunastu lat. W ocenie Skarżącego z uwagi na powyższe, a w szczególności na arbitralną dowolność w ocenie zgromadzonych dowodów w niniejszej sprawie przez Ministra Sprawiedliwości z pominięciem wskazanych w jej toku, przez Skarżącego, okoliczności, jak również z powodu rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. złożenie skargi na decyzję w sprawie [...]należy uznać za zasadne. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. Skarżący poparł skargę. Z uwagi na zawiłość sprawy Sąd odroczył na dzień 4 lutego 2026 r. termin ogłoszenia orzeczenia (vide: protokół rozprawy – k. 35 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia, zatem z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego wynikających w szczególności z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, a w konsekwencji także art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. Pogląd ten należy zestawić ze stanowiskiem, zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli do władz publicznych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 7 października 1983 r., sygn. SA/Lu 240/83, LEX nr 1688578). Zatem, wskazać należy, iż w polskiej procedurze administracyjnoprawnej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, iż organ (tu: Minister) w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, ważąc wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (tak: wyroki NSA z 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 150/96 i z 26 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 342/09,). Tym samym ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1212/11). Wynik dokonanej oceny dowodów powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ winien wskazać ustalone fakty, dowody, na których się oparł i te, którym odmówił wiary oraz powody odmowy lub uznania wiarygodności zebranych dowodów. Uznając również specyfikę niniejszej sprawy, tj. odwołanie komornika ze stanowiska, rzeczą organu powinno być również wyjaśnienie, które naruszenia nosiły znamiona rażącego lub uporczywego naruszenia przepisów prawa. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 19 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.k.s. Zgodnie z tymi przepisami Minister Sprawiedliwości, z urzędu lub na wniosek prezesa właściwego sądu rejonowego, prezesa właściwego sądu okręgowego lub prezesa właściwego sądu apelacyjnego, w drodze decyzji, odwołuje komornika z zajmowanego stanowiska, jeżeli komornik: uporczywie lub rażąco narusza zasady korzystania z prawa do nieobecności, usprawiedliwiania tych nieobecności albo korzystania z wyznaczonego zastępcy określone wart. 39-41 i art. 43 u.k.s. (pkt 7); dopuścił się innego uporczywego lub rażącego naruszenia przepisów prawa (pkt 9). W doktrynie wskazuje się, że zaistnienie przesłanek warunkujących odwołanie komornika przez Ministra Sprawiedliwości z urzędu nie pozostawia temu ostatniemu luzu decyzyjnego, co oznacza, że w przypadku wystąpienia jednego z przewidzianych ustawą zdarzeń Minister ma obowiązek podjąć decyzję usuwającą komornika z zawodu (zob. wyrok WSA w Warszawie: z 27 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 664/10; z 7 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1489/11 oraz wyrok NSA z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 391/12). Wskazać należy, że ustawodawca zdecydował się na wyróżnienie wśród przesłanek odwołania komornika z zajmowanego stanowiska, okoliczności uporczywego lub rażącego naruszania zasad korzystania z prawa do nieobecności, jak również usprawiedliwiania tych nieobecności. Przesłanką odwołania komornika z zajmowanego stanowiska jest również ustalenie, że komornik sądowy dopuścił się innego uporczywego lub rażącego naruszenia przepisów prawa. W tym miejscu należy zauważyć, że przepisy u.k.s. nie definiują istotnych warunków, których wystąpienie (ustalenie przez Ministra Sprawiedliwości), determinuje organ administracji do odwołania komornika sądowego z zajmowanego stanowiska. Owymi okolicznościami jest uporczywość oraz rażące naruszanie przepisów prawa. W związku z powyższym, poszukując wykładni tych pojęć zasadne jest odwołanie się do judykatury. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2024 r., sygn. akt II NsNc 380/23 wskazał, że ""rażące" naruszenie prawa jest czym innym niż "oczywiste" naruszenie prawa, czyli widoczne dla przeciętnego prawnika prima facie, bez konieczności wnikliwej analizy. Na tle skargi nadzwyczajnej ocena tego, czy doszło do "rażącego" naruszenia prawa jest uzależniona od: wagi naruszonej normy, tj. jej pozycji w hierarchii norm prawnych, stopnia (istotności) jej naruszenia, skutków naruszenia dla stron postępowania.". "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący (por. wyroki NSA: z 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96; z 21 października 1992 r., V SA 86/92). O "rażącym" naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy obraza prawa ma charakter wyraźny, niewątpliwy, dający się łatwo stwierdzić, ale także trzeba wziąć pod uwagę "ciężar gatunkowy" zaistniałego uchybienia. Nie chodzi zatem tylko o łatwą do stwierdzenia "na pierwszy rzut oka" obrazę prawa, ale również trzeba uwzględnić charakter tego naruszenia, jego jakość, która świadczy o poważnym uchybieniu, wręcz o randze zbliżonej do bezwzględnej przyczyny odwoławczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt IV KK 430/23 i powołane tam orzecznictwo). Za "rażące" uznać należy mianowicie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie ma tu natomiast rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony (zob. wyrok NSA w Warszawie z 6 września 1984 r., II SA 737/84, LEX nr 1687566). Odnośnie natomiast sposobu rozumienia znamienia "uporczywości", wskazać należy za przedstawicielami nauki prawa, że "Poszukując znaczenia danego słowa naturalnym odruchem jest sięgnięcie w pierwszej kolejności do słownika języka polskiego. Według jednych opracowań słowo uporczywie oznacza z uporem, z wytrwałością, nie ustępując, zawzięcie, uparcie. Według innych oznacza zarówno stan utrzymujący się długo, ciągle trwający, jak i stan powracający, powtarzający się (K. Czichy, O potrzebie karania za uporczywe niewpłacanie podatku w terminie, Prok. i Pr. 2016, nr 9, s. 18-39). Wyraz "uporczywie" oznacza trwający ciągle, nieustannie, nie przerywany (zob. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2012 r., I ACa 935/12, LEX nr 1254439). Podsumowując rozważania natury ogólnej w tym zakresie przez pryzmat przesłanek z art. 19 ust. 2 pkt 7 i 9 u.k.s., jako podstawy odwołania komornika ze stanowiska wskazać należy, że rażące naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy jest widoczne na pierwszy rzut oka, ale również należy oceniać ciężar gatunkowy tego naruszenia. Innymi słowy każde naruszenie przepisu prawa jest naganne, ale nie każde naruszenie prawa zawsze będzie rażącym naruszeniem. Natomiast uporczywość należy wiążąc ze stroną podmiotową (subiektywną) "sprawcy", w taki sposób, że stan taki charakteryzuje się ciągłością takiego zachowania. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę dopiero ustalenie tych okoliczności warunkuje możliwość wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w sprawie odwołania komornika z zajmowanego stanowiska. Zwarzywszy jednocześnie, iż decyzja Ministra pozbawia komornika sądowego pełnienia urzędu, tym samym ustalenia w tym zakresie nie powinny budzić wątpliwości. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że dokonane ustalenia przez Organ pozostawiają wątpliwości czy w sprawie ziściły się przesłanki odwołania Skarżącego z pełnionego urzędu komornika sądowego, albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji rzeczowych rozważań w tym zakresie nie zawiera. Postępowanie w sprawie dowołania Skarżącego ze stanowiska zostało zainicjowane wnioskiem Prezesa SR, który w jego uzasadnieniu przedstawił motywy przemawiające za odwołaniem Skarżącego z pełnionej funkcji. Niemniej jednak żaden przepis u.k.s. nie zwalnia Organu od dokonania własnych ustaleń. Jak wynika z ze zgromadzonego materiału dowodowego Minister przed wydaniem zaskarżonej decyzji dysponował w szczególności protokołami z lustracji przeprowadzonej w kancelarii Komornika Sądowego w dniu [...] i [...] grudnia 2023 r. oraz [...] lutego 2024 r. (k. 90 – 97 akt administracyjnych). Sąd zauważa, że protokół lustracji z dnia [...] i [...] grudnia 2023 r., tj. zanim Komornik Sądowy zarządzeniem Prezesa SR nr [...]z dnia [...] stycznia 2024 r. został odsunięty na okres 30 dni od wykonywania czynności służbowych, co do zasady nie zawiera zapisów jednoznacznie wskazujących na uporczywe lub rażące naruszanie przepisów prawa. Z protokołu wynika m.in., że "czynności egzekucyjne podejmowane są bez zbędnej zwłoki. Wnioski egzekucyjne są rejestrowane na bieżąco. Korespondencja odbierana codziennie. Telefon stacjonarny w kancelarii na bieżąco obsługiwany. W okresie od [...] października 2023 r. do [...] grudnia 2023 r. ze względu na osobiste problemy zdrowotne środki pieniężne nie były księgowane i przekazywane stronom. Dnia [...] grudnia wszystkie zaległe wpłaty zostały zaksięgowane i przekazane stronom postępowania i przekazane stronom postępowania wraz z należnymi odsetkami. Obecnie księgowanie odbywa się na bieżąco.". W zaleceniach powizytacyjnych zobowiązano Komornika do księgowania i przekazywania środków pieniężnych stronom w terminie; odprowadzanie składek w terminie oraz wysyłanie pism w sprawach egzekucyjnych (vide: k – 90 akt administracyjnych). Kolejna wizytacja kancelarii Komornika została przeprowadzona po tym, jak Prezes SR wydała zarządzenie z dnia [...] stycznia 2024 r. o odsunięciu Strony od wykonywania czynności. W protokole lustracyjnym zostały wskazane sygnatury spraw, co do których lustratorzy wskazali uchybienia. Nie może również ujść uwadze, że Komornik Sądowy pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. złożył wyjaśnienia w sprawie dotyczącej jego odwołania ze stanowiska komornika sądowego, kwestionując również zarzuty stawiane przez Prezesa SR. Na stronach 10 – 15 zaskarżonej decyzji Organ dokonał rozważań zastosowania odnoszących się do ustalonego stanu faktycznego przez pryzmat przepisów prawa, których naruszenia miał się dopuścić Skarżący. W ocenie Sądu dokonana analiza i uzasadnienie w tym zakresie nie poddaje się sądowej kontroli i jednoznacznego stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, ze Organ zasadniczo oparł się na uzasadnieniu wniosku Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o odwołanie Skarżącego, nie konfrontując tego z materiałem źródłowym, w szczególności protokołami lustracji oraz wyjaśnieniami Skarżącego. Nadto, zdaniem Sądu, stwierdzenie, iż dane zachowanie stanowiło rażące naruszenie prawa, wymaga aby Organ szerzej to uzasadnił, w kontekście przywoływanych wyżej postulatów, nie tylko w kontekście oczywistość naruszenia prawa, ale także ciężaru gatunkowe tego naruszenia lub uporczywości. Nie można również uznać za prawidłowe, aby uzasadnienie decyzji w sprawie tak ważkiej, opierało się na przypuszczeniach Organu do prawdopodobieństwa nieobecności Skarżącego w kancelarii. Sąd zauważa, że definicja językowa pojęcia "Uzasadnione przypuszczenie" to prawdopodobieństwo zajścia określonej sytuacji oparte na obiektywnych racjach, poparte zbiorem argumentów, motywów, pobudek; coś ma swoje uzasadnienie, jeśli jest oparte na pewnej podstawie, coś tłumaczy się w określony sposób (vide Słownik języka polskiego, opracowanie: L. Drabik, A. Kubiak-Sokół, E. Sobol, L. Wiśniakowska, PWN 1996). Innymi słowy organ administracji publicznej swoje rozstrzygnięcie może opierać na uzasadnionych przypuszczeniach pod warunkiem, że takie przypuszczenie da wymieść się ze zgromadzonego materiału dowodowego. Brak takich ustaleń czyni wadliwym opieranie rozstrzygnięcia, nawet w pewnym zakresie, w oparciu o przypuszczenia czy duże prawdopodobieństwo. Zdaniem Sądu nie wystarczy poprzestanie na stwierdzeniu, że w sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo. Ustawodawca wymaga solennego stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce uporczywe lub rażące naruszenie zasady korzystania z prawa do nieobecności, usprawiedliwiania tych nieobecności albo korzystania z wyznaczonego zastępcy określone w art. 39-41 i art. 43. Nawet przyjmując, że Organ mógłby poprzestać na prawdopodobieństwie zaistnienia danych okoliczności, to owo prawdopodobieństwo powinno graniczyć z pewnością. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji właśnie takie mankamenty posiada. Odnosząc powyższe do uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd zauważa, że Organ nie wziął pod uwagę (nie uczynił tego przedmiotem rozważań) nieobecności Komornika w kancelarii, w tym m.in. w dniu [...] lutego 2023 r. oraz w marcu 2023 r. Z wyjaśnień Komornika wynika, że albo był na czynnościach terenowych, albo na krótko wyszedł z kancelarii i zbiegło się to w czasie z absencją chorobowa zatrudnionego asesora. Również przyjęcie, że Komornik był nieobecny w pracy w okresie od 31 grudnia 2023 r. do 8 stycznia 2024 r., bowiem były pracownik nie mógł zwrócić kluczy do kancelarii, w ocenie Sądu jest niewystarczające. Skoro takie ustalenie ma udowodnić przesłankę z art. 19 ust. 2 pkt 7 u.k.s., to ustalenie w tym zakresie powinno być przekonujące. Między stronami istnieje również spór dotyczący złożenia sprawozdania z czynności komornika [...]. Organ w tym zakresie powtórzył informacje przekazane przez Zastępcę komornika Sądowego. Z wyjaśnień Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r. wynika natomiast, że kopię przedmiotowego sprawozdania wysłał na serwer Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] stycznia 2024 r. (k. 51 akt administracyjnych). Nie budzi również sporu między stronami, że Komornik podał w zwłokę w terminowym przekazywania kwot pieniężnych wierzycielom. Należy jednak zauważyć, co wynika z protokołów lustracji, wyjaśnień Skarżącego oraz zaskarżonej decyzji (s. 12), że należne kwoty wraz z ustawowymi odsetkami zostały przekazane stronom. Zatem, o ile nie budzi wątpliwości, że Skarżący w tym zakresie naruszył przepisy prawa, o tyle Minister nie wyjaśnił, iż mimo zwrotu wyegzekwowanych środków pieniężnych z odsetkami Komornik Sądowy naruszył przepis (uporczywie lub rażąco). Tym samym przedwczesne jest jednoznaczne stwierdzenie, że to naruszenie miało charakter rażący. Analogicznie, stawianie zarzutów naruszenia w rażący sposób innych przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji wymaga nie tylko wskazania, że do naruszenia danej normy doszło ale przede wszystkim wyjaśnienie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż owo naruszenie mało charakter kwalifikowany (uporczywy lub rażący). Skoro u.k.s. w art. 19 ust. 2 dopuszcza odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska, pod warunkiem ustalenia określonych okoliczności, to wykazanie tych okoliczności przez Ministra nie powinno budzić wątpliwości. Sąd nie przesądza, że Skarżący swoim postępowaniem, w związku z pełnieniem funkcji komornika sądowego, nie wypełnił znamion z art. 19 ust. 2 pkt 7 i 9 u.k.s. Jednak to rzeczą Organu jest takie prowadzenie postępowania i uzasadnienie decyzji, aby nie było wątpliwości w tym zakresie. W ocenie Sądu Minister naruszył w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy art. 7 k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli) oraz art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) Finalnie doszło również do naruszenia art. 11 k.p.a. (zasady przekonywania) oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę Organ uwzględni rozważania Sądu w tym zakresie, opierając swoje rozstrzygnięcie na całości zgromadzonych dowodów, a w miarę potrzeby również uzupełni materiał dowodowy. Minister odniesie się także do podnoszonych przez Skarżącego problemów zdrowotnych, tym bardziej, iż Skarżący łączy je w czasie ze stwierdzonymi nieprawidłowościami oraz powodami niekorzystania ze zwolnienia lekarskiego. Uzasadniając ponownie wydaną decyzję Organ zadba, aby spełniała ona wymagania z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a., zasadzając na rzecz Skarżącej kwotę 200 zł.