II GSK 814/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2654/21 w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr DZP-VI.648.17.2021 w przedmiocie odmowy przyznania tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2654/21, po rozpoznaniu skargi A. Ł. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego, w punkcie 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 1 lipca 2021 r., a w punkcie 2/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Sprawiedliwości, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto organ skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez bezzasadne uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mimo braku naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.); 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 i art. 76a § 2 k.p.a. w zw. z art. 16a ust. 1 lit. a) i art. 16a ust. 1 pkt 2 i 3, art. 16b ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 242), wobec nieuzasadnionego uznania przez sąd I instancji, że organ II instancji dokonał niepełnej i niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w świetle poczynionych przez te organy ustaleń dotyczących spełnienia przesłanek przez skarżącą do uzyskania tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego, podczas gdy zarówno materiał dowodowy, jak i czynności podjęte przez organ wskazują na bardzo dokładną i wnikliwą analizę zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 16a ust. 1 lit. a) i art. 16a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, a sąd I instancji przychylił, się do przyjętej przez organ interpretacji wskazanych przepisów materialnych dotyczących przesłanek uzyskania licencji; 3. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16a ust. 1 lit. a) i art. 16a ust. 1 pkt 2 i 3, art. 16b ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, poprzez: a) poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego polegających na uznaniu, iż organ wydał negatywne rozstrzygnięcie tylko z uwagi na brak w materiale dowodowym uwierzytelnionych dokumentów, których skarżąca złożyła tylko kserokopie podczas, gdy organ wydając decyzję powołał się na wszelkie przesłanki warunkujące przyznanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego określone w art. 16a ust. 1 lit. a) i art. 16a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego i wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że złożenie odpisów czy oryginałów dokumentów nie miałoby wpływu na treść rozstrzygnięcia, b) uznanie, że organ nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, podczas gdy organ bardzo dokładne wyjaśnił przesłanki jakimi kierował się organ wydając decyzję, wskazując na ustawową konieczność legitymowania się wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem zawodowym niezbędnym do wykonywania funkcji w skomplikowanych postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych, dających gwarancję sprawnego przeprowadzenia postępowania dotyczącego dużego, złożonego biznesowo podmiotu tak, aby w ten sposób należycie chronić interesy uczestników postępowania, których to skarżąca nie wykazała; c) w wyniku braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, z pominięciem konieczności weryfikacji oceny organu z punktu widzenia spełnienia przez skarżącą ustawowych przesłanek uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego i oparciu się przez Sąd tylko na braku uwzględnienia przy ocenie kwalifikacji kserokopii dokumentów złożonych przez skarżącą, podczas gdy organ dokonał oceny wszelkich dokumentów, które skarżąca złożyła, co miało wpływ na wynik sprawy; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 75 § 1, art. 76a § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 16b ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią zebranego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz dokonania wadliwej oceny materiału dowodowego i poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, oraz braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, polegającego na uznaniu, iż organ nie dokonał oceny stanu faktycznego, nie zgromadził i nie ocenił pełnego materiału dowodowego co mogłoby doprowadzić do innego rozstrzygnięcia, podczas gdy organ ocenił wszelkie dokumenty zgłoszone przez skarżącą, wezwał skarżącą do złożenia oryginałów lub odpisów czy uwierzytelnionych kopii załączonych kserokopii pod rygorem uznania niespełnienia przesłanek uprawniających do uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego, a także wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż złożone w oryginale lub odpisach dokumenty, a także kserokopie nie wyczerpują przesłanek przyznania licencji doradcy restrukturyzacyjnego; 5. art 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 76a § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16b ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z dnia 1 lipca 2021 r. w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się wprost na przyczyny jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia, ocenił wszystkie dokumenty złożone przez skarżącą, wezwał skarżącą do dostarczenia oryginałów, odpisów lub uwierzytelnionych kopii niezbędnych dokumentów wskazując, iż doświadczenie skarżącej nie wypełnia przesłanek uzyskania licencji doradcy restrukturyzacyjnego; 6. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez niezastosowanie normy wyrażonej w art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy skarga jako nieuzasadniona winna zostać oddalona; 7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 76a § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art.16b ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego uznając, iż organ nie dopełnił wszelkich czynności mających na celu zebranie i ocenę całego materiału dowodowego, podczas, gdy organ wezwał skarżącą do przedłożenia oryginałów, odpisów łub uwierzytelnionych kopii wskazanych dokumentów, oraz nieuwzględnienia faktu, iż zgodnie z art. 16b ustawy o licencji, to skarżąca winna wykazać spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących udzielenie licencji doradcy restrukturyzacyjnego; 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.; zwanej dalej: p.u.s.a.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd I instancji wyczerpującej kontroli zaskarżonych decyzji i brak sformułowania w uzasadnieniu wyroku niezbędnych jego elementów, tj.: wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w stopniu dostatecznym do rozpoznawanej sprawy i celów uzasadnienia orzeczenia sądowego, w szczególności wyrażające się w: a) uchyleniu się przez Sąd I instancji od wskazania z jakich przyczyn Sąd I instancji uznał, iż organ naruszył art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy całościowa wykładnia przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie wskazuje, iż ewentualne naruszenie wskazanych przez sąd przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy; b) ograniczeniu się przez Sąd do lakonicznego i autorytarnego podzielenia stanowiska prawnego zajętego w sprawie przez organy, bez jakiegokolwiek powiązania argumentów dotyczących prawa materialnego z ewentualnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, wobec których ewentualne stwierdzone przez sąd naruszenie przepisów prawa procesowego nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Uznanie, że uzasadnienie zostało sporządzone przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. dopiero umożliwia Sądowi kasacyjnemu ocenę kwestionowanego wyroku w kontekście przedstawionych zarzutów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te nie są trafne. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie powinno być zatem sporządzone w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że skarżący kasacyjnie organ nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać przyjętej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje organ skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z argumentów podniesionych w pismach procesowych sprawy, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są w wystarczającym stopniu zrozumiałe i jasne. Podobnie Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia kasator podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, to należy zauważyć, iż pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wielokrotnie powtarzanych w różnych konfiguracjach zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 76a § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16b ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego oraz art. 16a ust. 1 lit. a) i art. 16a ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o licencji doradcy, należy wskazać, iż w istocie rzeczy sprowadzają się one do kwestionowania uchylenia przez WSA zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 2021 r. w sytuacji, gdy zdaniem Autorki skargi kasacyjnej nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć również należy, że niektóre kwestie podniesione w ramach zarzutów nie zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i nie poparto ich stosowną argumentacją. Taki sposób sporządzenia skargi kasacyjnej ma wpływ na możliwość oceny zasadności tych zarzutów przez Naczelny Sąd Administracyjny, a w rezultacie na skuteczność tych zarzutów. Dodatkowo w skardze kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości znajdują się zaskakujące zarzuty i stwierdzenia o "ograniczeniu się przez Sąd do lakonicznego i autorytarnego podzielenia stanowiska prawnego zajętego w sprawie przez organy, bez jakiegokolwiek powiązania argumentów dotyczących prawa materialnego z ewentualnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej" (s. 4 skargi kasacyjnej). W tym kontekście należy zauważyć, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, iż Sąd I instancji trafnie zauważył, że w zaskarżonej decyzji wyrażono pogląd, w świetle którego "Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.l.d.r., osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego uzyskuje tytuł kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego w przypadku gdy wykaże, że spełnia warunki opisane w punktach 1-3 tego przepisu. Ustawa wymaga ich wykazania, a więc przedstawienia przy pomocy dowodów". Zasadna jest też konstatacja WSA, iż Minister Sprawiedliwości stanął na stanowisku, że "Przedłożone kserokopie (nieprawidłowo poświadczone) nie mają mocy dowodowej, gdyż nie spełniają kryteriów określonych w treści art. 76a § 2 k.p.a." (s. 8-9 zaskarżonej decyzji) i w związku z powyższym odmówił przyznania skarżącej tytułu kwalifikowanego doradcy restrukturyzacyjnego ze względu na niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek jego uzyskania. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. Odpowiedź na skargę, materiały przedstawione w toku postępowania sądowego czy też uzasadnienie skargi kasacyjnej nie są ani suplementami decyzji, ani jej uzupełnieniem i jako takie nie są brane pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji. Wobec tego argumenty podnoszone przez organ w tym zakresie nie mogą być ocenione ani przez Sąd I instancji, ani przez NSA, gdyż nie są zawarte w zaskarżonej decyzji, a co za tym idzie argumentacja organu przedstawiona odnośnie do tej kwestii jest co najmniej niewystarczająca i w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega badaniu pod kątem jej legalności. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż nawet jeżeli dane dokumenty nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez podmioty wymienione w art. 76a § 2 k.p.a. (tzn. przez notariusza, adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub doradcę podatkowego), okoliczność ta nie dyskwalifikuje nieuwierzytelnionych odpisów i kserokopii jako dowodów w sprawie, tym bardziej jeżeli dokumenty te stwierdzają okoliczności niesporne lub niebudzące wątpliwości w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podlegają ocenie organu tak jak inne dowody zgromadzone w sprawie na podstawie art. 80 k.p.a. Chybione są zatem zarzuty naruszenia art. 76a § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. Twierdząc kategorycznie w zaskarżonej decyzji, że kserokopie dokumentów nie mogą stanowić dowodu w rozumieniu k.p.a., skarżący kasacyjnie organ nie dostrzegł, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśniania sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie niejednokrotnie wskazywał, że brak w aktach sprawy oryginału lub urzędowo uwierzytelnionego odpisu dokumentu nie oznacza, że taki dokument nie istnieje, zaś brak właściwego uwierzytelnienia dokumentu urzędowego nie pozbawia nieuwierzytelnionej kopii charakteru dowodu w postępowaniu administracyjnym, a jedynie wpływa na jego moc dowodową. O ile bowiem kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, to brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. I OSK 2842/15; wyrok NSA z 24 maja 2019 r. sygn. II GSK 1646/17; wyrok NSA z 4 marca 2021 r., sygn. II GSK 744/20 i powołane w nim orzecznictwo; dostępne w CBOSA ). Stanowisko to Sąd w obecnym składzie aprobuje. Dodać też trzeba, że rygorystyczne przyjęcie zasady, iż zebrany przez organ materiał dowodowy musi być bezwzględnie, niezależnie od okoliczności, które występują w każdej indywidualnej sprawie, w całości nadsyłany organowi wyłącznie w oryginale, nie znajduje w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia w treści art. 76a k.p.a. Istotna jest możliwość dokonania przez organ orzekający oceny całości zgromadzonego w sprawie przez organy administracji materiału dowodowego. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy organ będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy zawierającymi cały zebrany materiał dowodowy. Natomiast to, czy dany dokument jest przedstawiony organowi w postaci oryginału czy potwierdzonej za zgodność kopii tego dokumentu, może mieć znaczenie wyłącznie w sytuacji, jeśli organ (sam lub np. na wniosek uczestnika postępowania) poweźmie wątpliwości co do zgodności kopii nadesłanego dokumentu z jego oryginałem lub autentyczności przedstawionego dokumentu. Jeśli organ uzna za konieczne zapoznanie się z oryginałem dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie przez stronę. Zauważyć należy, że celem rozwiązań przyjętych w art. 76a k.p.a. nie jest wyeliminowanie z postępowania dowodowego kopii dokumentów urzędowych, ale zmniejszenie formalizmu procedury poprzez ograniczenie obowiązku posługiwania się w toku czynności procesowych oryginałami dokumentów dołączanych do akt sprawy, co wiązało się z uciążliwością dla stron postępowania polegającą na konieczności wyzbycia się dokumentów oryginalnych lub poniesienia kosztów uzyskania ich urzędowych odpisów lub notarialnego uwierzytelniania (por. Komentarz do art. 76a k.p.a. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. H. Knysiak- Molczyk, Wolters Kluwer 2015). Z omówionych względów to, że kopie dokumentów nie stanowią dokumentu urzędowego i zostały w taki, a nie inny sposób uwierzytelnione, nie pozbawia ich mocy dowodowej. W tym miejscu należy zauważyć, iż według art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym – t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2117 ze zm. - (podobnie jak np. art. 6 ust. 3 ustawy o radcach prawnych), doradca podatkowy ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis doradcy podatkowego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) doradca podatkowy stwierdza to w poświadczeniu. Z kolei zgodnie z art. 76a § 2 k.p.a., zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Nie ma podstaw aksjologicznych ani systemowych, aby użyte w powołanym przepisie sformułowanie "pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym" interpretować aż tak restrykcyjnie, jak uczynił to Minister Sprawiedliwości. Zawód adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego są zawodami zaufania publicznego. Uznać zatem należy, że nie ma przeszkód, aby adwokat, radca prawny i doradca podatkowy poświadczył zgodność z oryginałem dokumentu we własnej sprawie. Występowanie adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego we własnej sprawie nie zwalnia go bowiem z obowiązku działania etycznego i zgodnego z prawem (wyrok NSA z 3 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 938/21, LEX nr 3331039). Należy jednak uznać, iż Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że uwierzytelnienie kserokopii dokumentów nie zostało prawidłowo wykonane przez skarżącą. Na wielu pismach złożonych przez stronę brak jest jej czytelnego podpisu, a we wszystkich przypadkach brak jest daty i miejsca poświadczenia za zgodność kserokopii z oryginałem. Nie doszło więc do spełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, przez co poświadczenie nie mogłoby spełnić ustawowo wymaganych cech, aby mogło zostać uznane za wierzytelne. Rację ma także Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, że "nie są to jednak okoliczności uprawniające organ do wydania negatywnego rozstrzygnięcia co do istoty, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (strona 7 i 8) jednoznacznie wynika, że ze wszystkich złożonych przez skarżącą ogólnie ujmując - pism i zaświadczeń, tylko jedno zaświadczenie zostało uznane za dowód w sprawie (...)". W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, bowiem za usprawiedliwiony uznać należy pogląd o istnieniu podstaw do przyjęcia, że organ naruszył zasady zawarte w art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieusprawiedliwione są zatem wszystkie zarzuty kasacyjne. WSA, uwzględniając rozpatrywaną skargę strony, nie złamał zatem wytykanych mu przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.