VI SA/Wa 2147/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" maja 2021 r. nr "(...)"w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" stycznia 2021 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.; dalej: u.d.p.) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 32; dalej: rozporządzenie z 22 marca 2011 r.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919; dalej: u.t.d.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez S. Z. (dalej: strona, skarżący, przedsiębiorca) od swojej wcześniejszej decyzji z [...] stycznia 2021 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia: Powołaną decyzją z [...] stycznia 2021 r. GITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1.500 zł w oparciu o art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie w dniu [...] listopada 2020 r. przejazdu po drodze ekspresowej [...] R. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł W., który został wyszczególniony w zał. 1 pkt 13 lit. f do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. W czasie kontroli mobilnej w dniu [...] listopada 2020 r. inspektorzy ITD ustalili za pomocą urządzenia DSRC (skanera) zainstalowanego w pojeździe służbowym, że zatrzymany do kontroli pojazd – ciągnik samochodowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], wyposażony w urządzenie viabox o nr [...] przeznaczone do uiszczania opłaty elektronicznej, w dniu [...] listopada 2020 r. o godz. 07:21:23 naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, nie płacąc jej z powodu braku odpowiednich środków na koncie przedsiębiorcy. Potwierdziło ten fakt urządzenie kontrolne o nr identyfikacyjnym [...] nr ewidencyjny [...], z którego wygenerowano zapis ewidencyjny: "Brak środków na koncie". Według informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t, a właścicielem pojazdu w dniu popełnienia naruszenia była strona. Pismem z 15 grudnia 2020 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas ww. przejazdu, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że w momencie przejazdu viabox sygnalizował kierowcy kończenie się limitu środków na koncie. Kierowca zjechał do najbliższej stacji paliw [...] i doładował konto kwotą 300 zł. Ponadto dzień wcześniej, tj. [...] listopada 2020 r. przedsiębiorca wykonał przelew w systemie Elixir w celu doładowania konta kwotą 1.000 zł. Jako dowód przeprowadzenia operacji strona dołączyła kopie dokonania obu wpłat. Ponownie rozpoznając sprawę GITD, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. z pisma z 22 marca 2021 r. Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów, na podstawie którego ustalono, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] listopada 2020 r. po drodze krajowej nr [...] o godzinie 07:21:23 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Umowa z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu, gdyż zawarta była umowa do konta w trybie przedpłaconym. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox. W dniu naruszenia nie odnotowano nieprawidłowości w działaniu systemu oraz działaniu bramownic. Ponadto na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. z 9 czerwca 2021 r. organ ustalił, że ww. dniu odcinek drogi krajowej nr [...] był oznakowany tabliczkami T-34. Znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej były umieszczone prawidłowo. Przeprowadzone kontrole ustawienia tabliczek T-34 na ww. drodze nie wykazały nieprawidłowości. Organ wyjaśnił, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 1087) od dnia 1 lipca 2020 r. zgodnie z art. 13hb ust. 1ba u.d.p. opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: Szef KAS). Na mocy art. 13hb ust. 1bb u.d.p. opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego (dalej: System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS). Organ zauważył, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.; dalej: p.r.d.), czyli pojazdów samochodowych i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. Według art. 13k ust. 1 u.d.p. wysokość kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej uzależniona jest od rodzaju pojazdu, za przejazd którego nie została uiszczona opłata elektroniczna, tj. 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1) i 1.500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). Zatem wysokość kary pieniężnej przepis określa w sposób sztywny i nie ma możliwości kształtowania jej wysokości. Dlatego, zdaniem GITD, regulacja art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania. Mając na uwadze art. 13k ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 6, ust. 7 oraz ust. 9 u.d.p., nałożono na stronę jako właściciela ciągnika samochodowego karę 1.500 zł. Odwołując się do zasad: art. 7, 77, 80 k.p.a. zobowiązujących organ do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy oraz jego rozpatrzenia, GITD zauważył, że znaczenia nie miały fakty dotyczące przyczyn nieuiszczenia opłaty elektronicznej, a decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Organ uznał, że wywiązał się z powyższych obowiązków. Wyjaśnił, że procedura wnoszenia i rozliczania opłaty elektronicznej została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. poz. 1406; dalej: rozporządzenie o opłatach elektronicznych). Rozporządzenie to wyróżnia dwie formy wnoszenia opłaty elektronicznej: przedpłatę i płatność okresową z zabezpieczeniem (§ 6 ust. 1 pkt 1 i 2), określa też warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej, jak: zawrzeć umowę, odebrać urządzenie od pobierającego opłatę i zainstalować je w pojeździe, jaki wskazano w umowie, a w przypadku przedpłaty- wnieść ją w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości (§ 7 ust. 1). Z kolei według § 7 ust. 3 ww. aktu w przypadku opłaty elektronicznej uiszczanej w trybie przedpłaty, przez wniesienie opłaty elektronicznej rozumie się: wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w ust. 2- gdy wpłata jest dokonywana w drodze przelewu albo wniesienie opłaty przez użytkownika - gdy wpłata jest dokonywana zgodnie z postanowieniami umowy określającymi dostępne sposoby wnoszenia tejże opłaty. Zdaniem GITD, z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynikało, że przedsiębiorca zawarł umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną, przy czym wniesiona przez stronę przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów. Opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] listopada 2020 r. po drodze krajowej nr [...] o godz. 07:21:23 nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Kierujący pojazdami zarejestrowanymi na umowie użytkownika byli informowani o niskim stanie salda od [...] listopada 2020 r. od godz. 05:51:38 za pośrednictwem sygnalizacji urządzeń pokładowych viabox zainstalowanych w pojazdach. Konto użytkownika zostało zasilone środkami pieniężnymi w dniu [...] listopada 2020 r. o godz. 07:40:38 gotówką w punkcie dystrybucji kwotą 300 zł. Następnie umowa użytkownika została zasilona kwotą 1.000 zł w dniu [...] listopada 2020 r. o godz. 12:16:49. Organ podkreślił, że w świetle powyższego wniesienie przedpłaty (doładowanie konta) po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadziło do jego konwalidacji. Korzystający z dróg publicznych winien wnieść przedpłatę w wysokości zapewniającej uiszczenie opłaty elektronicznej na całej przestrzeni dokonywanego przejazdu. Odnosząc się do stanowiska strony, w tym potwierdzenia przelewu z 22 listopada 2020 r. na kwotę 1.000 zł, GITD wskazał, że z ww. dokumentu wynika zlecenie przelewu i przyjęcie go przez [...], i skierowanie do realizacji w dniu 22 listopada 2020 r. Realizacja Przelewu nie oznacza automatycznego uznania środków przez wierzyciela. Operacje bankowe odbywają się w określonych przedziałach czasowych w danej dobie w tzw. sesjach. Zauważył, że przy dokonywaniu płatności przelewem za pośrednictwem banków należy odróżnić trzy etapy: złożenie dyspozycji przelania środków na rachunek wierzyciela (złożenie polecenia przelewu), obciążenie rachunku dłużnika kwotą wskazaną w poleceniu przelewu (moment "zejścia" środków z konta dłużnika), uznanie rachunku bankowego wierzyciela kwotą wskazaną w poleceniu przelewu (moment w którym wierzyciel może dysponować środkami pieniężnymi). Zdaniem GITD samo przyjęcie polecenia przelewu jest jedynie przyjęciem dyspozycji przelania środków pieniężnych i nie oznacza obciążenia rachunku dłużnika, bowiem na rachunku dłużnika może nie być wystarczających środków pieniężnych. W sprawie [...] w dniu 22 listopada 2020 r. dokonał obciążenia rachunku skarżącego, co jednak nie było równoznaczne z doładowaniem konta użytkownika systemu elektronicznego poboru opłat. Doładowanie bowiem nastąpiło 23 listopada 2020 r. o godz. 12:16:49 czyli już po powstaniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Nie miał organ wątpliwości, że przelew przedpłaty nie jest dokonywany w czasie rzeczywistym, czyli środki pieniężne nie znajdą się na rachunku odbiorcy (tutaj - na koncie użytkownika) natychmiast po zleceniu przelewu. Organ przyjął, że w rozpoznawanej sprawie spółka rozpoczęła korzystanie z dróg krajowych zanim środki pieniężne zostały rozksięgowane na koncie użytkownika systemu Viatoll. Użytkownik systemu decydując się na dokonywanie doładowania konta przelewem winien mieć świadomość, że wpłacane środki pieniężne nie będą widoczne na jego koncie w systemie Viatoll od razu, albowiem proces księgowania tychże środków może trwać do trzech dni roboczych, o czym informuje operator systemu w druku zawierającym numer indywidualnego rachunku bankowego dedykowanego konkretnemu użytkownikowi systemu. Natomiast w dniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej użytkownik rozpoczął wykonywanie przejazdów ze stanem konta niepozwalającym na pokrycie opłat za przejazdy. Ponadto do konta użytkownika były zgłoszone również inne pojazdy, które poruszając się po drogach płatnych wpływały na wyczerpanie się środków. Organ zaznaczył, że gdyby na koncie znajdowały się środki w ilości wystarczającej na pokrycie przejazdów, to system pobrałby je i nie odnotowałby naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Podsumowując, GITD podkreślił, ze strona wnosząc przedpłatę przelewem, winna zdawać sobie sprawę, że środki te nie zasilą jej konta w systemie Viatoll od razu, w tak zwanym czasie rzeczywistym. Dodatkowo strona dokonywała wpłat zasilających konto w systemie Viatoll mających skutek natychmiastowy (gotówką w punkcie dystrybucji) w dniu [...] listopada 2020 r. o godz. 07:40:38, a więc korzystała z innych możliwych sposobów doładowania konta. Według organu przedsiębiorca opisanym zachowaniem nie dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw. Środki pieniężne w celu zasilenia konta powinny zostać wpłacone przed przejazdem. Organ podkreślił, że nie ustalono, aby opłata za sporny przejazd została uiszczona, a strona dowodu przeciwnego nie przedstawiła. Przyczyną naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków pieniężnych na koncie strony, która korzystała z sieci dróg publicznych objętych tą opłatą. Z materiału nie wynikało, aby ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat. Zatem według GITD, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, a wymierzona kara pieniężna odpowiada prawu, gdyż spółka naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ uznał także, że postępowanie było prowadzone zgodnie z dyrektywą art. 8 k.p.a. czyli w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Co do wymiaru kary, GITD przyjął, że dyrektywy wymiaru kar administracyjnych z art. 189d k.p.a. nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi. Natomiast co do przesłanki z art. 189e k.p.a. nakazującej odstąpienie od ukarania w przypadku wystąpienia siły wyższej, zdefiniowanej przez organ jako zdarzenie o charakterze przypadkowym lub naturalnym (żywiołowym), nie do uniknięcia, takie, nad którym człowiek nie panuje, GITD podniósł, że siła wyższa wyłączy odpowiedzialność jedynie wówczas, gdy naruszenie prawa, które stanowi powód wymierzenia sankcji, pozostawało w bezpośrednim związku z wystąpieniem siły wyższej. W sprawie nie wystąpiły okoliczności określone w art. 189e k.p.a. Odnosząc się do uregulowania art. 189f k.p.a., GITD podkreślił, że nie mógł zastosować instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, przewidzianej przez art., 189f § 1 pkt 1 k.p.a.. Jeżeli strona uchybiła podstawowemu obowiązkowi w zakresie uiszczania opłaty elektronicznej – doładowaniu środkami pieniężnymi konta w systemie Viatoll przed przejazdem, a obowiązek ten dotyczy wszystkich użytkowników systemu, to w żadnym razie nie można mówić o znikomej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a. Odnosząc się do wniosku dowodowego spółki, GITD uważał, że z wykazu opłat załączonego do pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów, wynika bezpośrednio, że urządzenie viabox zainstalowane w pojeździe łączyło się z punktem poboru opłat w trakcie przejazdu drogą płatną, ale opłata elektroniczna nie została uiszczona z uwagi na brak środków pieniężnych na koncie umowy użytkownika w systemie Viatoll. Organ przypomniał, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej na GITD spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od motywów, jakimi kierował się korzystający z drogi publicznej wjeżdżając na drogę płatną, jego sytuacji osobistej i materialnej, jak i od tego, czy miał on świadomość, że narusza prawo. Odpowiedzialność uregulowana w u.d.p. ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Odpowiedzialność ta jest niezależna od winy sprawcy naruszenia oraz od przyczyn, z powodu których do naruszenia tego doszło. Z analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że naruszenie spowodowane było brakiem odpowiednich środków na koncie. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany do wnoszenia opłaty elektronicznej nie powinien był korzystać z dróg krajowych, za które pobierana jest opłata elektroniczna, bowiem świadomie narażał się na odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Organ dodał, że decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do zasadności kontroli, wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1859; dalej: rozporządzenie z 27 października 2016 r.) kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej jest przeprowadzana jako kontrola stacjonarna lub kontrola mobilna i polega na sprawdzeniu czy kontrolowany nie naruszył obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola mobilna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej dokonywanej bezpośrednio przez kontrolującego (por. 2 ust. 2 pkt 3 ww. aktu). Co do umocowania do sporządzenia protokołu kontroli przez inspektora ITD., organ przywołał art. 13l ust. 2 u.d.p. w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia z 27 października 2016 r. Zaznaczył też, że protokół kontroli na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dokument urzędowy. Przedsiębiorca nie zgadzając się z powyższą decyzją, zaskarżyła ją w całości do Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: a) art. 6, 7, 8, 9,10, 68, 77 k.p.a. poprzez: - niedokładne rozpatrzenie sprawy; - ustalenie przez organy administracji publicznej stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji; - niepodjęcie kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie przesłuchano w charakterze świadka kierowcy i przedsiębiorcy co było niezbędne w niniejszej sprawie; - niezebranie wystarczającego dla wyjaśnień sprawy materiału dowodowego, nadto nieuwzględnienie przedłożonego materiału dowodowego, - nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez nie poinformowanie jej o zakończeniu postępowania w sprawie przed wydaniem decyzji; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: a) art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b u.t.d. w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach u.t.d. oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy: zgodności wykonywania działalności gospodarczej w zakresie u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia z 22 marca 2011 r. Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji i wnosił o oddalenie skargi oraz wnosił o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym., co potraktowano jako wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący powiadomiony o wniosku GITD wskutek doręczenia odpisu odpowiedzi na skargę z pouczeniem Sądu, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W tej sytuacji sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021, poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. Dlatego, aby wyeliminować decyzję z obrotu prawnego konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), a także gdy decyzja dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Kierując się powyższymi kryteriami, zdaniem Sądu, skarga strony zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty podlegały uwzględnieniu. Jak już zaznaczono granice rozpoznania sprawy zakreśla art. 134 § 1 p.p.s.a. Należy zauważyć, że GITD ustalił, że [...] listopada 2020 r. o godz. 07:21:23 urządzenie kontrolne o nr identyfikacyjnym [...] nr ewidencyjny [...] na odcinku drogi krajowej [...] R. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł W.odnotowało przejazd pojazdu samochodowego o nr rej. [...] (ciągnik samochodowy wraz z naczepą), należącego do skarżącego i za ten przejazd w chwili jego realizacji nie została uiszczona/ściągnięta opłata elektroniczna, gdyż na koncie użytkownika pojazdu, tj. skarżącego nie znajdowały się dostępne środki na pokrycie tejże opłaty. Podczas kontroli wygenerowano zapis ewidencyjny odnoszący się do ww. przejazdu– "Brak środków na koncie". Bezsporne było, że strona miała zawartą umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną w trybie przedpłaty. Sporne zaś było, czy w sytuacji dokonania przez skarżącego w dniu 22 listopada 2020 r. przelewu kwoty 1.000 zł w trybie Elixir - on line z jego rachunku w Santander Consumer Banku na rachunek Viatoll i zasilenia tą kwotą umowy użytkownika, traktowanego przez GITD od chwili zaksięgowania tej kwoty na rachunku użytkownika, [...] listopada 2020 r. o godz. 12:16:49, w sytuacji gdy kierujący pojazdami skarżącego, zarejestrowanymi na umowie użytkownika byli informowani o niskim stanie salda od [...] listopada 2020 r. od godz. 05:51:38 i niezwłocznie po zasygnalizowaniu przez urządzenie braku środków na koncie, wpłacono o godz. 07:40:38 300 zł gotówkę w wysokości 300 zł w punkcie dystrybucji, oznaczało, że rzeczywiście przejazd odbywał się bez uiszczenia opłaty elektronicznej, ewentualni bądź nie wystąpiły okoliczności określone w art. 189f § 1 k.p.a. pozwalające na zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Sądu stanowisko GITD było co najmniej przedwczesne. Organ bowiem nie rozważył wszechstronnie zebranych przezeń, jak i przedstawionych przez skarżącego dowodów, a w konsekwencji czy była konieczność przeprowadzenia dalszych czynności wyjaśniających. Należy zauważyć, że tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych w dacie incydentu regulowało rozporządzenie o opłatach elektronicznych (§ 1 pkt 1), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 40a ust. 5 u.d.p. i obowiązujące na podstawie art. 22 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1084), mówiące, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 13hb ust. 1n, art. 131 ust. 2 i art. 40a ust. 5 u.d.p. zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie13hb ust. 1n, art. 131 ust. 2 i art. 40a ust. 5 u.d.p. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i mogą być zmieniane w tym okresie na podstawie 13hb ust. 1n, art. 131 ust. 2 i art. 40a ust. 5 u.d.p. w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 1 lipca 2020 r. na mocy art. 23. W myśl art. 40a ust. 5 u.d.p., zwłaszcza pkt 1, minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określić miał, w drodze rozporządzenia: tryb, sposób i termin wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania, w tym tryb dokonywania zwrotu nienależnie pobranych opłat elektronicznych (pkt 2), mając na uwadze sprawny pobór opłat elektronicznych od użytkowników, efektywną obsługę i zabezpieczenie wpływów do Krajowego Funduszu Drogowego, o którym mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, oraz technologię wykorzystaną w systemie elektronicznego poboru opłat elektronicznych, a także uwzględniając koszty urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3. Jak wyjaśniał GITD, na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia o opłatach elektronicznych przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, użytkownik miał obowiązek zawarcia umowy z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącej korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, zwaną dalej "umową" (pkt 1); odebrać urządzenie od pobierającego opłatę elektroniczną (pkt 2); zainstalować urządzenie w pojeździe, do użytkowania w którym zostało ono przeznaczone zgodnie z umową (pkt 3) wnieść przedpłatę - w przypadku wybrania trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 czyli w trybie przedpłaty (pkt 4); oraz ustanowić zabezpieczenie oraz przekazać pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika trybu wnoszenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2. Wspomniana umowa, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia o opłatach elektronicznych powinna była zawierać w szczególności: dane użytkownika (pkt 1); dane pojazdu, dla którego urządzenie zostało wydane, obejmujące w szczególności numer rejestracyjny, dopuszczalną masę całkowitą oraz oznaczenie klasy EURO (pkt 2); wskazanie trybu wnoszenia opłaty elektronicznej zgodnie z § 6 ust. 1 (pkt 3); określenie dostępnych sposobów wnoszenia opłaty elektronicznej (pkt 4). Opłatę elektroniczną można było wnosić w sposób gotówkowy lub bezgotówkowy (§ 5 rozporządzenia o opłatach elektronicznych). Na mocy § 6 ust. 1 ww. aktu wnoszono opłatę, jak już sygnalizowano w trybie: przedpłaty (pkt 1) albo płatności okresowej z zabezpieczeniem (pkt 2). Opłatę elektroniczną w trybie, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 (czyli przedpłaty), na podstawie § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia, należało wnieść przed rozpoczęciem korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobierano opłatę elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Pobierający opłatę elektroniczną, w oparciu o § 7 ust. 2 ww. aktu, przekazywał, na wniosek użytkownika, numer rachunku bankowego w celu wnoszenia opłaty elektronicznej w trybie przedpłaty w drodze przelewu. Przez wniesienie opłaty elektronicznej uiszczanej w trybie przedpłaty, na mocy § 7 ust. 3 rozporządzenia o opłatach elektronicznych należało rozumieć: wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w ust. 2, gdy wpłaty dokonywano w drodze przelewu (pkt 1) lub wniesienie opłaty przez użytkownika - gdy wpłaty dokonywano zgodnie z postanowieniami umowy określonymi na podstawie § 3 ust. 3 pkt 4, w sposób inny niż przelew. W niniejszej sprawie, według ustaleń GITD użytkownik (skarżący) doładował umowę gotówką 300 zł w punkcie dystrybucji w dniu [..] listopada 2020 r. o godz. 07:40:38, a następnie umowa użytkownika w tym samym dniu o godz. 12:16:49 została zasilona kwotą 1.000 zł. Skarżący przedstawił dowód, że 22 listopada 2020 r. dokonał przelewu ELIXIR-ON LINE ww. kwoty 1.000 zł i przelew ten został wykonany na rachunek Viatoll i zaksięgowany na rachunku w [...] również 22 listopada 2020r. (wydruk komputerowy [...], k. – 27 akt adm.). W piśmie z 22 marca 2021 r. Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów stwierdzono także, że konto użytkownika zostało zasilone kwotą 1.000 zł w dniu [...] listopada 2020 r. o godz. 10:18:32 (pismo KAS, k. – 42 akt adm.), a o 12:16:49 umowa użytkownika w systemie Viatoll została zasilona tą kwotą. Ponadto skarżący przelał kwotę 1.000 zł, zanim urządzenie pokładowe viaBOX zaczęło informować o niskim stanie salda, co nastąpiło 23 listopada 2020 r. od godz. 05:51:38 (pismo Ministerstwa Finansów, k. – 42 akt adm.). Już chociażby w opisanej sytuacji trudno skarżącemu zarzucać brak starannego działania i dbałości w prowadzeniu działalności. Sąd podziela stanowisko, że opłata elektroniczna jest pobierana automatycznie z konta użytkownika ze środków na nim dostępnych i dlatego w chwili przejazdu powinny być środki na koncie pozwalające na pobranie/wniesienie opłaty (tak § 7 ust. 1 rozporządzenia o opłatach elektronicznych). Dlatego istotny jest fakt wpłynięcia środków na konto użytkownika oraz ich dostępność dla użytkownika drogi w momencie rozpoczęcia przejazdu. Z drugiej strony uznanie wpłynięcia środków na konto nie może być oderwane od wydania przez użytkownika dyspozycji przelewu i obciążenia jego konta przelaną kwotą (co oznaczało, że były środki na koncie umożliwiające przelew), zważywszy że czynności te odbywają za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W niniejszej sprawie dodatkowo zlecenie przelewu miało charakter ELIXIR-ON LINE czyli płatności natychmiastowej. Organ nie wyjaśnił kwestii, dlaczego przez co najmniej kilkanaście godzin środki nie zasiliły konta użytkownika Viatoll, skoro skutecznie zostały przelane z konta bankowego, przy tym - przelane ELIXIR-ON LINE, a po wtóre-zanim urządzenia zaczęły sygnalizować niski stan salda. Samo tłumaczenie organu, że strona była powiadomiona, że księgowanie środków może trwać do trzech dni od złożenia zlecenia przelewu, nie jest wystarczające w niniejszej sprawie, zwłaszcza że organ przyjmuje opisane zasady działania systemu wnoszenia przelewów do Viatoll bezkrytycznie. W niniejszej sprawie wpływ środków na konto użytkownika wpłaconych gotówką nastąpił właściwie natychmiast, a operacja przelewu trwała kilkanaście godzin. Przecież chodzi o zasilenie konta użytkownika w obu przypadkach. Dla potwierdzenia nieprawidłowości stanowiska GITD znaczenie ma też to, wziął pod uwagę fakt zasilenia umowy użytkownika [...] listopada 2020 r. o godz. 12:16:49. Natomiast pominął kwestię, że konto użytkownika miało zostać zasilone kwotą 1.000 zł o godz. 10:18:32 czyli też po co najmniej kilkunastu godzinach od przelewu środków z banku, co tylko potwierdza dużą rozbieżność czasową między poszczególnymi czynnościami, mimo prowadzenia ich w formie elektronicznej. Czynności te zmierzają do szybkiego zasilenie konta, aby był sprawny pobór opłat elektronicznych i efektywna obsługa przy jego poborze, jaki to cel przepisom rozporządzenia o opłatach elektronicznych stawia delegacja ustawowa do ich wydania, zawarta w art. 40a ust. 5 u.d.p. Gdyby środki z przelewu zostały przekazane na konto użytkownika co najmniej z taką prędkością jak, te z wpłaty gotówkowej, nie byłoby sytuacji braku środków na koncie w czasie omawianego przejazdu w dniu [...] listopada 2020 r. Opisane zachowanie organu stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., gdyż nie poczyniono znajdujących oparcie w materiale dowodowym takich jednoznacznych ustaleń, które świadczyłyby o uchybieniu spoczywających na właścicielu pojazdu powinności, a jeżeli organ uznał ustalenia te za wystarczające, to nie dokonano wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza że organ na etapie odwoławczym sam go uzupełniał. Tego rodzaju niepełna i nieoparta na całym materiale dowodowym ocena nie może zyskać aprobaty Sądu. Przeczy ona wynikającej ze skodyfikowanej w art. 7 k.p.a. zasadzie ciężaru dowodu, która w postępowaniach, których przedmiotem jest nałożenie obowiązku spoczywa, co do zasady, na organie administracji. Opisane stanowisko organu skutkowało, że uzasadnienie decyzji nie spełniło wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., skoro uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. czyli zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ po zakończeniu postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym poinformował stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zawarto pouczenie wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. W tym etapie postępowania oparto się na dowodach zebranych podczas kontroli mobilnej, nie przeprowadzano innych dowodów. Skarżący swoje stanowisko przedstawił dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast niezrozumiały jest zarzut sformułowany w pkt 2 petitum skargi, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego. Przepis art. 50 pkt 1 lit. j) u.t.d. daje organom ITD do kontrolowania prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, a art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b) u.t.d. wskazuje GITD jako organ rozpoznający sprawy związane z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w u.d.p. Skarżący przy tym nie przedstawił, na czym miałoby polegać naruszenie z pkt 2 petitum skargi. Organ rozpatrując sprawę uwzględni powyższe wytyczne co do koniecznych ustaleń, czy wniesienie opłaty za przejazd w dniu [...] listopada 2020 r. o godz. 07:21:23 nastąpiło rzeczywiście po jego zrealizowaniu, jak dotąd twierdził organ, a wówczas czy nie należałoby zastosować uregulowań działu IVa k.p.a., czy też należało przyjąć, że w czasie przejazdu były środki na rachunku bankowym skarżącego, ale z jakichś przyczyn nie zostały pobrane. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Mając na uwadze, że wykryte w zaskarżonej decyzji naruszenia tkwią także w akcie wydanym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu także tej decyzji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 210 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis.