Sygnatura
VI SA/Wa 1634/25
Wyrok WSA w Warszawie z 27 listopada 2025 r., VI SA/Wa 1634/25 – notariusze i aplikanci notarialni
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 27 listopada 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Mostowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
J. P. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Zdający") wniósł skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] marca 2025 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego Uchwała ta została wydana w następujących okolicznościach sprawy: W dniach 3-5 września 2024 r. Skarżący przystąpił do egzaminu notarialnego na podstawie art. 12 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1001, ze zm.), przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. (dalej: "Komisja Egzaminacyjna"), powołaną zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 marca 2023 r. (Dz.Urz. Min. Sprawiedl. poz. 89) zmienionym zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 89) oraz z dnia 31 lipca 2024 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 213). Po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminu notarialnego, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że Zdający otrzymał: a) z pierwszego projektu aktu notarialnego - ocenę niedostateczną, b) z drugiego projektu aktu notarialnego - ocenę dostateczną, c) z projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności - ocenę dobrą. W dniu [...] października 2024 r. Komisja Egzaminacyjna podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, stwierdzając, że Skarżący uzyskał negatywny wynik z egzaminu notarialnego. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 74f § 2 ustawy Prawo o notariacie. Odwołanie od powyższej uchwały wniósł Skarżący, kwestionując ją w zakresie otrzymanej oceny cząstkowej (niedostatecznej) z pracy pisemnej polegającej na opracowaniu projektu aktu notarialnego w pierwszym dniu egzaminu notarialnego, a w konsekwencji od oceny negatywnej z egzaminu notarialnego. Odwołanie zostało uzupełnione pismem z dnia 24 października 2024 r. Zarzuty odwołania zostały szeroko uzasadnione przez Stronę. W dniu [...] marca 2025 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (dalej: "Komisja II Stopnia", "Komisja odwoławcza") podjęła uchwałę, zaskarżoną w sprawie, którą utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] października 2024r. W ocenie Komisji II Stopnia odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Komisja II Stopnia wskazała, że każdy z egzaminatorów ocenił pracę Strony (pierwszy projekt aktu notarialnego) na ocenę niedostateczną, a następnie przedstawiła oceny cząstkowe dokonane przez poszczególnych egzaminatorów. Oceniając ponownie pracę Skarżącego i odnosząc się do zarzutów odwołania Komisja II Stopnia opisała zadanie, które Skarżący rozwiązał w pierwszym dniu egzaminu. Dalej Komisja odwoławcza uwzględniła 10 zarzutów odwołania, wskazując na zasadność stanowiska Strony, a następnie podniosła, że pozostałe zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Komisja przychyliła się do oceny egzaminatorów, że projekt aktu notarialnego zawiera uchybienia wymaganiom formalnym. W tym zakresie wskazano, że w pracy podano serię i numer dowodu osobistego ubezwłasnowolnionej, lecz Zdający nie dokonał w komparycji projektu aktu notarialnego weryfikacji danych osobowych na podstawie okazanego dowodu osobistego A. L. W przypadku J. N. nie opisano jej dokumentu tożsamości, mimo że z projektu wynika, że okazano ważne dowody osobiste osób stawających. W pracy błędnie wskazano także numer PESEL oraz imiona rodziców J. N., gdyż w przypadku osób reprezentujących osoby prawne, zgodnie z art. 92 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o notariacie nie wskazuje się tych danych. Podniosła, że w ramach zadania zaistniała potrzeba przedłożenia tekstu jednolitego umowy spółki komandytowej. Jednolity tekst umowy spółki zawiera wszelkie dotychczasowe zmiany umowy przeprowadzone przez jej wspólników, a zatem notariusz, strony i sąd nie mają wówczas wątpliwości co do jej aktualnego brzmienia. Nie budzi też wątpliwości, że notariusz powinien sporządzić czynność na podstawie miarodajnych i aktualnych dokumentów. Nadto w opisie komplementariusza, poza firmą spółki z o.o., brak dalszych koniecznych danych tego podmiotu. W ocenie Komisji II Stopnia egzaminatorka słusznie uznała za wadliwe sformułowanie, że zgoda dotyczy "zaciągnięcia zobowiązania w postaci poddania się egzekucji", gdyż złożenie oświadczenia o poddaniu się egzekucji stanowi sposób zabezpieczenia wykonania zobowiązania, a nie zaciągnięcie zobowiązania. Zdaniem Komisji słuszna jest także uwaga egzaminatorki, że zgodne oświadczenia stron w § 6 umowy nie zastępują ich oświadczeń o zobowiązaniu się do zapłaty ceny oraz wydania nieruchomości, więc taka redakcja oświadczeń była nieprawidłowa. Dalej Komisja odwoławcza zauważyła, że Zdający przyznał rację egzaminatorom, którzy stwierdzili w pracy następujące uchybienia: - brak wskazania numeru Repertorium A; - nieprzedłożenie aktualnych odpisów z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczących obu spółek; - błędne oznaczenie sądu w postanowieniu zezwalającym na dokonanie czynności w imieniu ubezwłasnowolnionej (okręgowy zamiast rejonowy), co świadczy o nieznajomości właściwości rzeczowej sądów w sprawach opiekuńczych; - pominięcie w zaświadczeniu starosty, że nieruchomość nie jest objęta decyzją starosty, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach; - niewłaściwe określenie dat wydania nieruchomości i zapłaty cen (terminy skrócone o jeden dzień); - brak w oświadczeniu zezwalającym na wykreślenie hipoteki zamieszczenia stwierdzenia, że nastąpiło wygaśnięcie zabezpieczonych wierzytelności, a z tego stosunku prawnego nie mogą powstać w przyszłości żadne wierzytelności; - brak wskazania jako uczestniczki postępowania wieczystoksięgowego B. B., co stanowi brak formalny wniosku o wpis, do którego usunięcia zostaną wezwani nabywcy przez referendarza pod rygorem zwrotu wniosku (art. 6264 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1568, dalej: "k.p.c.", w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.). Z tych względów Zdający naruszył obowiązek starannego działania na korzyść strony nabywającej (art. 80 § 2 ustawy Prawo o notariacie); - błędnie pobraną opłatę sądową od wniosku o odłączenie działki i założenie nowej księgi wieczystej w wysokości 2 x 100 zł, co stanowi naruszenie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; - pobranie taksy łącznej od kupujących zamiast dwóch taks, gdyż akt obejmował dwie czynności; - brak wskazania jednej z dwóch podstaw prawnych pobrania opłaty CREWAN. Oceniając ponownie pracę Komisja II Stopnia zauważyła, że Zdający nie wywiązał się prawidłowo z zadania w znacznej części, gdyż zaprojektowana czynność nabycia udziału w nieruchomości w imieniu ubezwłasnowolnionej całkowicie A. L. była bezwzględnie nieważna. Zdaniem Komisji odwoławczej słuszne jest zapatrywanie przedstawione w uzasadnieniu oceny cząstkowej, że sąd wyraził zgodę na nabycie udziału w 1/2 części w nieruchomości (działkach nr [...] i [...]) za cenę nie wyższą niż 1 800 000 zł, więc nie wyraził zgody na nabycie takiego udziału w działce nr [...] za tę samą cenę. W związku z tym zgoda sądu nie obejmowała wskazanej w pracy ceny kupna udziału w działce nr [...], a oświadczenia stron zawarte w § 2 umowy zmieniające treść zezwolenia sądu nie są skuteczne, gdyż naruszają bezwzględnie obowiązujący przepis art. 156 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2809), dalej: "k.r.o.". Zezwolenie sądu opiekuńczego powinno określać wszystkie istotne postanowienia czynności i jej przedmiot (por. postanowienie SN z 24.02.1995r. II CRN 155/94). Zdaniem Komisji II Stopnia nie ma wątpliwości, że określenie ceny zakupu należy do essentialia negotii umowy sprzedaży. Doktryna i orzecznictwo w większości przyjmują, że zezwolenie na dokonanie czynności prawnej powinno zostać uzyskane przed jej dokonaniem. Dalej Komisja II Stopnia wskazała, że według dominującego poglądu w przypadku czynności materialnoprawnych czynność prawna dokonana bez zezwolenia jest czynnością prawną bezwzględnie nieważną. Jest ona bowiem sprzeczna z przepisem prawa o charakterze bezwzględnie obowiązującym (art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061, dalej: "k.c."). W ocenie Komisji II Stopnia rozbieżność pomiędzy treścią zaprojektowanej czynności, a udzielonej przez sąd zgody prowadzi do wniosku, że czynność została dokonana bez wymaganego zezwolenia sądu opiekuńczego. Z tego względu czynność dokonana w imieniu A. L. okazała się bezwzględnie nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 156 k.r.o. W konsekwencji, zdaniem Komisji II Stopnia, nie doszło do wykonania zadania polegającego na zawarciu umowy w imieniu ubezwłasnowolnionej ze wszystkimi dalszymi konsekwencjami. Są to istotne wady pracy o charakterze dyskwalifikującym. Dalej Komisja odwoławcza wskazała na uchybienia wytknięte przez egzaminatorów, których Skarżący w ogóle nie zakwestionował. W ocenie Komisji II Stopnia przedstawione argumenty potwierdzają prawidłowość stanowisk egzaminatorów, którzy stwierdzili brak podstaw do wystawienia oceny pozytywnej. Popełnionych licznych uchybień, których odmiennej oceny Zdający nie zdołał wykazać bądź w ogóle nie zakwestionował, zdaniem Komisji nie można uznać za nieistotne czy też za oczywiste niedokładności. Oceny niedostateczne wynikają więc z braku dostatecznej wiedzy prawniczej, świadczącej o tym, że Skarżący nie jest jeszcze należycie przygotowany do wykonywania zawodu notariusza. Komisja odwoławcza wskazała także, że dyskwalifikacja pracy nie była rezultatem błędnego zastosowania art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie, lecz braku spełnienia wszystkich przesłanek oceny pozytywnej. Częściowo trafne, lecz odnoszące się do uchybień mniejszej wagi, zarzuty przedstawione w odwołaniu nie zmieniają tej oceny. We wniesionej skardze Skarżący zaskarżył uchwałę Komisji odwoławczej oraz Komisji Egzaminacyjnej w całości. Zaskarżonym uchwałom Skarżący zarzucił: 1) rażące naruszenie przepisu art. 58 k.c. w zw. z art. 156 k.r.o. i art. 175 k.r.o. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności poprzez postawienie Skarżącemu nowego zarzutu w toku postępowania odwoławczego (wbrew stanowisku Komisji Egzaminacyjnej, która nie postawiła zarzutu bezwzględnej nieważności, a jedynie stwierdziła, że zgoda sądu opiekuńczego jest nienależyta poprzez wymienienie obok działki nr [...] także działki nr [...] – zob. oceny cząstkowe), że Skarżący sporządził bezwzględnie nieważną czynność nabycia udziału w nieruchomości w imieniu ubezwłasnowolnionej całkowicie A. L. bez wymaganego zezwolenia sądu opiekuńczego (zob. strona 22, 23 zaskarżonej uchwały), w sytuacji gdy Skarżący w projekcie aktu notarialnego na stronie 5, w wersie 4 licząc od dołu, stwierdził, że P. L. działający w imieniu ubezwłasnowolnionej całkowicie żony A. L. uzyskał zezwolenie sądu opiekuńczego na nabycie w imieniu ubezwłasnowolnionej całkowicie żony A. L. udziału w wysokości w 1/2 części w przedmiotowej nieruchomości, które to zezwolenie jest obciążone jedynie przez Skarżącego oczywistą niedokładnością pisarską poprzez przyjęcie, że zezwolenie dotyczy działek o numerach [...] i [...] (prawidłowo winna być tylko działka numer [...]), którą to niedokładność potwierdza wprost: - stwierdzenie przez Skarżącego w projekcie aktu (zob.: załącznik A, § 1, strona 4, wers 8 licząc od góry), że "działka o numerze [...] o powierzchni 0,0400 ha jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako Wp- grunty pod wodami płynącymi i stanowi własność Skarbu Państwa; na podstawie art. 211 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - śródlądowe wody płynące będące wodami publicznymi nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu", - stwierdzenie przez Skarżącego w projekcie aktu (zob.: załącznik A, § 2, strona 6, wers 10 licząc od góry), że w związku z brakiem możliwości zakupu działki o numerze [...] o powierzchni 0,00400 ha, którą stanowi własność Skarbu Państwa i nie może być przedmiotem sprzedaży", - zawarcie przez Skarżącego w treści § 4 projektu umowy sprzedaży (zob.: załącznik A, § 4 projektu, strona 6, wers 8 licząc od dołu) stwierdzenia, że przedmiotem sprzedaży na rzecz P. L. i jego ubezwłasnowolnionej żony A. L. są "udziały w wysokościach po 1/2 części na rzecz każdego z nich w zabudowanej działce gruntu o numerze [...] o powierzchni 0,56 ha", 2) naruszenie przepisów postępowania poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej uchwale żadnego uzasadnienia co do zarzutu numer 1h punkt III podniesionego przez Skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, a dotyczącego rzekomego niepowołania przez Skarżącego w projekcie aktu zaświadczenia Starosty w przedmiocie nieobjęcia działki numer [...] planem urządzenia lasu w sytuacji kiedy Skarżący powołał takie zaświadczenia (por.: załącznik A, § 8 projektu aktu strona 8, wers 16 licząc od dołu, a nadto § 1, strona 5, wers 9 licząc od góry oraz załącznik numer 7); 3) rażące naruszenie prawa tj. art. 74 § 3 i art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie w z zw. z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 k.p.a. (zob.: wyrok NSA z 13.12.2011r. II GSK 1421/10), przez Komisję Egzaminacyjną oraz Komisję odwoławczą poprzez dokonanie oceny projektu umowy w zakresie podwyższenia oceny z niedostatecznej na co najmniej dostateczną z pominięciem większości pozytywów, dokonaniem wybiórczej, dowolnej oceny materiału dowodowego, bez szczegółowego odniesienia się do podniesionych zarzutów Skarżącego, w tym na braku dokonania oceny pracy w skali pięciostopniowej i przypisania obniżenia oceny do konkretnego uchybienia co powoduje, że ocena została dokonana de facto w skali dwustopniowej (zob. wyrok NSA z 22.05.2014 r. II GSK 447/13; wyrok WSA z 8.11.2017 r. VI SA/Wa 1215/17). Jednocześnie Skarżący wniósł o zadanie przez Sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w przedmiocie konstytucyjności przepisów Prawa o notariacie, a w szczególności przepisu art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie dotyczącego kryteriów oceny egzaminów notarialnych z uwagi na brak mierzalnych, obiektywnych kryteriów oceny wykluczających dowolne uznanie administracyjne. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych uchwał i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu dokonania ponownej oceny przez Komisję odwoławczą projektu aktu na płaszczyźnie stopniowalności ocen. Takiej gradacji ocen Komisja odwoławcza w sprawie nie zastosowała. W ocenie Skarżącego ocena cząstkowa projektu winna być wystawiona na stopień dostateczny. Zaś Komisja odwoławcza podniosła wobec pracy Skarżącego zarzut nieważności bezwzględnej czynności nabycia udziału przez ubezwłasnowolnioną na podstawie rzekomego braku postanowienia sądu opiekuńczego w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie udziału w nieruchomości przez ubezwłasnowolnioną. W tym kontekście Skarżący wskazał, że w projekcie aktu zostało powołane postanowienie sądu opiekuńczego wyrażające zgodę na nabycie udziału przez ubezwłasnowolnioną oraz zapłatę ceny sprzedaży udziału przez opiekuna ze wspólnego konta (które jest zgodne z punktem 14 opisu istotnych zagadnień dla Komisji Kwalifikacyjnej – zob. załącznik B). Zatem czynność prawna nabycia udziału przez ubezwłasnowolnioną jest ważna i skuteczna, bowiem została dokonana przez Skarżącego po uprzednim uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego. Komisja odwoławcza wniosła o oddalenie skargi oraz o oddalenie wniosku Strony o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W piśmie z dnia 20 listopada 2025 r. Skarżący sformułował wobec zaskarżonych uchwał następujące zarzuty: 1) naruszenia art. 139 k.p.a. poprzez postawienie nowego niezasadnego zarzutu w toku postępowania odwoławczego i oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia o ten zarzut - w postaci bezwzględnej nieważności projektu aktu notarialnego, bez przyjęcia stopniowalności oceny wg skali ocen od niedostatecznej do celującej, a w szczególności zarzutu, że Skarżący sporządził bezwzględnie nieważną czynność nabycia udziału w nieruchomości w imieniu ubezwłasnowolnionej całkowicie A. L. bez wymaganego zezwolenia sądu opiekuńczego, w sytuacji kiedy Skarżący w projekcie aktu notarialnego na stronie 5, w wersie 4 licząc od dołu, stwierdził że P. L. działający w imieniu ubezwłasnowolnionej całkowicie żony A. L. uzyskał zezwolenie sądu opiekuńczego na nabycie w jej imieniu udziału w wysokości w ½ części w przedmiotowej nieruchomości, które to zezwolenie jest obciążone jedynie oczywistą niedokładnością pisarską poprzez przyjęcie, że zezwolenie dotyczy działek o numerach [...] i [...] (prawidłowo winna być tylko działka nr [...]), którą to niedokładność potwierdzają wprost stwierdzenia zawarte w: § 1 str. 4 wers ósmy licząc od dołu, załącznik A, § 2, str. 6, wers 10 licząc od góry, załącznik A, § 4, str. 6 wers ósmy licząc od dołu), 2) niezawarcie uzasadnienia co do zarzuty numer 1h pkt III odwołania, 3) naruszenie art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie poprzez przyjęcie dwustopniowej skali ocen, 4) naruszenie art. 15 k.p.a. polegające na niezapewnieniu Skarżącemu prawa do skorzystania z dwuinstancyjnej procedury administracyjnej poprzez postawienie przez Komisję odwoławczą nowego zarzutu nieważności projektu aktu notarialnego co spowodowało brak możliwości podjęcia skutecznej polemiki z tym zarzutem. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. Komisja odwoławcza wniosła o oddalenie skargi. W dniu 27 listopada 2025 r. Sąd oddalił wniosek Strony o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego (zob. protokół rozprawy k. 123). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zauważyć przy tym należy, że sądowa kontrola uchwał ustalających wynik egzaminu polega na zbadaniu, czy organy dopuściły się uchybień procesowych, czy dysponowały niezbędnym do rozstrzygnięcia materiałem dowodowym i czy dokonano prawidłowej oceny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe elementy stanowią podstawę do oceny przez Sąd czy wybór rozwiązania mieści się w ustawowych granicach (por. wyrok NSA z 11 .04.2013 r. II GSK 107/12). Mając na uwadze powyższe kryteria, w ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu była uchwała Komisji odwoławczej z dnia [...] marca 2025 r. utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, ustalającą wynik negatywny. Zgodnie z art. 74 § 3 ustawy Prawo o notariacie celem egzaminu notarialnego jest sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza. Jak stanowi art. 74 § 4-5 ww. ustawy egzamin notarialny, składający się z trzech części pisemnych, przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 74d § 1-2 ustawy Prawo o notariacie pierwsza i druga część egzaminu notarialnego polegają na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków, zaś trzecia część tego egzaminu polega na opracowaniu projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo na opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny. W myśl art. 74e § 2-3 ustawy Prawo o notariacie oceny rozwiązania każdego z zadań z części egzaminu notarialnego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu. Każdy z członków komisji sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu notarialnego. Z kolei art. 74e § 4 ustawy Prawo o notariacie stanowi, że ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym oceny pozytywne to: celująca – jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00; bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50; dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50; dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50; zaś ocena negatywna to niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50. Przewidziana ustawą skala pozwala na wystawienie oceny w zależności od stwierdzonych pozytywnych aspektów i wad pracy egzaminacyjnej i wagi stwierdzonych uchybień – z uwzględnieniem celu egzaminu, którym jest sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza. Z kolei, stosownie do art. 74f § 1-2 ww. ustawy, pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną, przy czym komisja podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu notarialnego większością głosów obecnych członków. W rozpoznawanej sprawie Skarżący otrzymał z pierwszego projektu aktu notarialnego ocenę niedostateczną, z drugiego projektu aktu notarialnego ocenę dostateczną, a z projektu odmowy dokonania czynności albo uzasadnienia jej dopuszczalności ocenę dobrą. Stosownie do art. 74h § 1 ustawy Prawo o notariacie odwołanie przysługuje od wyniku egzaminu notarialnego. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 74h § 12 ww. ustawy). Wynik ustala się na podstawie całościowej oceny poszczególnych części egzaminu dokonanej na zasadach określonych w art. 74d-74f ww. ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że komisja odwoławcza działa w sposób merytoryczny, ponownie ustala ocenę zadania egzaminu notarialnego. Nie sposób bronić tezy, że komisja odwoławcza może ponownie ustalić ostateczną ocenę pracy, ograniczając się wyłącznie do zbadania zarzutów odwołania, nie odnosząc się do samej pracy i jej oceny dokonanej przez komisję egzaminacyjną. Popełnione błędy mogą mieć różną wagę i stąd w różny sposób wpływają na ogólną ocenę zadania. Należy także wskazać, że postępowanie przed komisją egzaminacyjną II stopnia jest postępowaniem szczególnym, którego zakres określa strona w odwołaniu. Mimo że przewidziane ustawą odwołanie przysługuje od wyniku egzaminu, celem tego postępowania nie jest jednak skontrolowanie całego przebiegu egzaminu i ponowne sprawdzenie wszystkich prac egzaminacyjnych. Komisja egzaminacyjna II stopnia kontroluje tylko tę część egzaminu, która została zakwestionowana przez zdającego (por. wyrok NSA z 13.07.2017 r. II GSK 3695/15). Przepis § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 45) stanowi, że przewodniczący lub członek komisji odwoławczej sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów poniesionych w odwołaniu, wraz z uzasadnieniem. Według ust. 4 § 5 tego rozporządzenia komisja w pierwszej kolejności głosuje nad ostateczną oceną testu lub pracy pisemnej z tej części egzaminu, która została zakwestionowana w odwołaniu, a następnie komisja odwoławcza głosuje w sprawie uchwały komisji egzaminacyjnej o wyniku egzaminu notarialnego. Skoro komisja odwoławcza nie głosuje wyłącznie o zasadności zarzutów odwołania lecz głosuje nad ostateczną oceną pracy pisemnej, to po pierwsze - musi odnieść się do całej pracy i jej oceny wystawionej przez komisję egzaminacyjną, uwzględniając zasadność lub bezzasadność zarzutów podniesionych w odwołaniu, po drugie zaś musi dać temu wyraz w uzasadnieniu swej uchwały. Zawarte w § 5 ust. 4 rozporządzenia sformułowanie "komisja odwoławcza w pierwszej kolejności głosuje nad ostateczną oceną pracy zawierającej rozwiązanie zadania z tej części egzaminu notarialnego, której dotyczy odwołanie" świadczy o tym, że komisja działa w sposób merytoryczny, ponownie ustala ocenę zadania pisemnego egzaminu notarialnego (zob. wyrok NSA z 2.09.2015 r. II GSK 1679/14). Mając na uwadze treść art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie należy zauważyć, że egzaminatorzy i komisje, dokonując oceny pracy egzaminacyjnej, muszą rozważyć zarówno ciężar gatunkowy, jak i ilość błędów popełnionych przez zdającego. W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, że popełnienie przez zdającego nawet jednego błędu, jednakże o zasadniczym, fundamentalnym znaczeniu może przekreślić jego szanse na otrzymanie oceny pozytywnej. Ocenę taką mogą powodować także inne wady, a w szczególności ich wielość i istotność uzasadniające uznanie, że projekt aktu nie spełnia podstawowych wymogów formalnych albo zastosowano w nim niewłaściwe przepisy lub niepoprawnie je zinterpretowano, albo zaproponowano nieprawidłowe rozstrzygnięcie problemu. Praca musi zatem nie tylko spełniać podstawowe wymogi formalne, ale zdający musi zastosować zasadniczo właściwe przepisy prawa i poprawnie je zinterpretować, a problem, co do istoty musi być trafnie rozstrzygnięty (por. wyrok NSA z 14.04.2021 r. II GSK 759/18, wyrok NSA z 21.03.2023 r. II GSK 2207/22). W sprawie niniejszej członkowie komisji oceniający pracę Skarżącego polegającą na rozwiązaniu zadania poprzez opracowanie pierwszego projektu aktu notarialnego w pierwszym dniu egzaminu byli jednomyślni. Wedle każdego z oceniających praca Strony zasługiwała na ocenę negatywną (niedostateczną). Stanowiska członków komisji oceniających pracę zostały uzasadnione. Zadanie polegające na opracowaniu pierwszego projektu aktu notarialnego obejmowało sporządzenie umowy sprzedaży, a przedmiotem tej czynności miała być wolna od obciążeń nieruchomość gruntowa (działka nr [...]) zabudowana budynkiem, podlegająca na nabyciu do majątków osobistych małżonków L. w udziałach po ½ części za cenę 900 000 zł, gdyż w małżeństwie małżonków L. istniała rozdzielność majątkowa z mocy prawa w związku z ubezwłasnowolnieniem A. L. (art. 53 § 1 k.r.o.). A. L. winien reprezentować opiekun prawny w osobie męża. W ramach zadania, oprócz warunków formalnych, istotna była m.in. kwestia posiadania przez opiekuna prawnego zgody właściwego sądu opiekuńczego na zakup nieruchomości w imieniu A. L. stanowiącej działkę nr [...] za cenę 900 000 zł oraz na podjęcie należącej do A. L. gotówki z rachunku bankowego, a także określenie stanu prawnego nieruchomości w sytuacji, gdy działka nr [...] nie podlegała obrotowi cywilnoprawnemu jako własność Skarbu Państwa stanowiąca użytek oznaczony jako Wp. Jak wynika z treści zaskarżonej uchwały w ocenie Komisji odwoławczej zarzuty odwołania w części, a to dotyczące użycia w pracy zwrotów potocznych, braku wskazania siedziby kancelarii, naruszenia art. 121 § 2 ustawy Kodeks spółek handlowych, zatytułowanie czynności jako umowa sprzedaży udziałów, kwestii wykluczenia prawa pierwokupu, kwestii definicji nieruchomości, kwestii wymienienia wypisu z rejestru gruntów oraz wyrysu dla działki nr [...] (brak takiej potrzeby dla działki nr [...]), a także określenia zdarzenia od którego uzależnione jest wydanie nieruchomości kupującym oraz braku zbędności przekazania sądowi wieczystoksięgowemu dokumentów wymienionych w § 8 projektu, okazały się zasadne. W ocenie Sądu prawidłowo także Komisja II Stopnia stwierdziła, że częściowe uwzględnienie podniesionych zarzutów, w świetle popełnionych błędów, w tym ich wagi, nie stanowi dostatecznej podstawy do oceny pracy Skarżącego chociaż na najniższą ocenę pozytywną. Do pozytywnej weryfikacji pracy egzaminacyjnej kandydata do zawodu notariusza konieczne jest spełnienie wszystkich kryteriów wymienionych w art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie. Natomiast w zależności od tego w jakim stopniu i na jakim poziomie są one spełnione, egzaminatorzy, specjaliści z danej dziedziny, wystawiają stosowne oceny w przewidzianej skali ocen (§ 3 art. 74d ww. ustawy). Zatem oceniana praca musi spełniać podstawowe wymogi formalne, zdający musi zastosować właściwe przepisy prawa i poprawnie je zinterpretować, a problem co do istoty musi być trafnie rozstrzygnięty. Tylko praca spełniająca powyższe kryteria może uzyskać pozytywną ocenę. Komisja odwoławcza stwierdziła, że praca Skarżącego obarczona jest następującymi przyznanymi przez Stronę uchybieniami: brak wskazania numeru Repertorium A, nieprzedłożenie aktualnych odpisów z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczących obu spółek, błędne oznaczenie sądu w postanowieniu zezwalającym na dokonanie czynności w imieniu ubezwłasnowolnionej (okręgowy zamiast rejonowy), co świadczy o nieznajomości właściwości rzeczowej sądów w sprawach opiekuńczych, pominięcie w zaświadczeniu starosty, że nieruchomość nie jest objęta decyzją starosty, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, niewłaściwe określenie dat wydania nieruchomości i zapłaty cen (terminy skrócone o jeden dzień), brak w oświadczeniu zezwalającym na wykreślenie hipoteki zamieszczenia stwierdzenia, że nastąpiło wygaśnięcie zabezpieczonych wierzytelności, a z tego stosunku prawnego nie mogą powstać w przyszłości żadne wierzytelności, brak wskazania jako uczestniczki postępowania wieczystoksięgowego B. B., co stanowi brak formalny wniosku o wpis, do którego usunięcia zostaną wezwani nabywcy przez referendarza pod rygorem zwrotu wniosku; z tych względów Zdający naruszył obowiązek starannego działania na korzyść strony nabywającej (art. 80 § 2 ustawy Prawo o notariacie), błędnie pobraną opłatę sądową od wniosku o odłączenie działki i założenie nowej księgi wieczystej w wysokości 2 x 100 zł, co stanowi naruszenie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, pobranie taksy łącznej od kupujących zamiast dwóch taks, gdyż akt obejmował dwie czynności oraz brak wskazania jednej z dwóch podstaw prawnych pobrania opłaty CREWAN. Nadto z punktu widzenia rozwiązania zadania istotnym błędem o charakterze dyskwalifikującym pracę Strony wedle oceny Komisji odwoławczej było zaprojektowanie czynności sprzedaży w sytuacji braku zgody sądu opiekuńczego na nabycie nieruchomości za określoną cenę w imieniu ubezwłasnowolnionej A. L., co czyni taką czynność obarczoną wadą nieważności. Skarżący nie zgodził się z oceną Komisji w tym zakresie podnosząc, że wskazał w projekcie iż P. L. dysponował zgodą sądu na nabycie udziału w wysokości ½ części w nieruchomości, a zgoda ta była jedynie dotknięta omyłką pisarską. Stanowiska zaprezentowanego przez Stronę Sąd nie podzielił. Zarówno Skarżący jak i Komisja odwoławcza zgodni są co do tego, że czynność prawna przewidziana w art. 156 k.r.o. w zw. z art. 175 k.r.o. dotycząca majątku osoby ubezwłasnowolnionej, dokonana bez zezwolenia, jako sprzeczna z przepisami bezwzględnie obowiązującymi, do których zalicza się przepisy o opiece, powoduje nieważność czynności (zob. uchwała całej Izby Cywilnej SN z 24.06.1961 r., 1 CO 16/61; postanowienie SN z 19.09.1967 r. III CR 177/67; wyrok SN z 27.11.2008 r. IV CSK 306/08; wyrok SN z 25.11.2009 r. II CSK 262/09). Zgodni są również co do tego, że w ramach zadania umowa sprzedaży mogła obejmować tylko działkę nr [...]. W ocenie Sądu trafnie uznała Komisja odwoławcza, że zezwolenie sądu opiekuńczego na nabycie w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionej A. L. udziału w nieruchomości za określoną cenę, do którego odwołał się Zdający w sporządzonym projekcie (str. 5) nie było prawidłowe w warunkach zadania, co spowodowało, że zaprojektowana czynność w odniesieniu do A. L. była nieważna (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 156 i art. 175 k.r.o.). Podzielić bowiem należało stanowisko Komisji, że rozbieżność pomiędzy treścią zaprojektowanej czynności sprzedaży dotyczącej działki nr [...] a udzielonej przez sąd zgody dotyczącej nieruchomości składającej się z dwóch działek nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 0,6000 ha za cenę nie wyższą niż 1 800 000 zł, prowadzi do wniosku, że czynność sprzedaży zaprojektowana przez Stronę została dokonana bez wymaganego zezwolenia sądu opiekuńczego. Podnoszona przez Stronę próba umniejszenia tego błędu poprzez sprowadzenie go do omyłki pisarskiej nie zasługiwała na aprobatę. Zdający opisując zgodę sądu wyraźnie wskazał na działki numer [...] i [...] oraz łączną ich powierzchnię 0,6000 ha, podczas gdy z zadania wynikało, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,5600 ha, a działka nr [...] – 0,0400 ha. Określił także maksymalną cenę za nieruchomość składającą się z tych dwóch działek na poziomie nie wyższym niż 1 800 000 zł. Powyższe wskazuje zatem na świadome poczynienie przez Stronę założeń w omawianym zakresie. Założenie to zostało następnie powielone na str. 8 pracy w identycznym brzmieniu. Natomiast okoliczność, że w treści projektu Skarżący wskazał, że działka nr [...] nie podlega obrotowi oraz że przedmiotem umowy jest działka nr [...] nie umniejsza istotności popełnionego błędu co do braku właściwej zgody sądu. W ocenie Sądu, dla przyjęcia, że zadanie zostało rozwiązane poprawnie nie wystarczy odwołanie się w pracy do jakiegokolwiek zezwolenia sądu opiekuńczego, ale musi to być zezwolenie merytorycznie prawidłowe. W sprawie co już wyżej wskazano takie nie było. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut, że członkowie komisji oceniający pracę nie zarzucili Stronie w ocenach cząstkowych, że dokonana czynność w stosunku do ubezwłasnowolnionej A. L. była nieważna. Przeczy temu lektura sporządzonych uzasadnień do ocen cząstkowych. Jeden z członków komisji wskazał na błąd w tym zakresie, ale drugi – wprost na nieważność czynności w stosunku do A. L. (zob. str. 3 oceny cząstkowej wystawionej przez członka komisji J. G. oraz str. 2 oceny cząstkowej sporządzonej przez członka komisji R. K.). W tym kontekście zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. w sposób opisany w piśmie z dnia 20 listopada 2025 r. również nie zasługiwał na uwzględnienie. Niewątpliwie bowiem Skarżący mógł odnieść się w odwołaniu do błędów zauważonych przez sprawdzających pracę członków komisji. Sąd nie podzielił także stanowiska Strony, że otrzymanie oceny niedostatecznej związane być musi ze stwierdzeniem czterech istotnych błędów. Zdaniem Sądu może być tak, że jeden błąd, ale o kardynalnym znaczeniu może uzasadniać ocenę o niedostatecznym przygotowaniu kandydata na notariusza do zawodu, a w konsekwencji przekreślić jego szanse na otrzymanie oceny pozytywnej (zob. wyroki NSA z: 21.03.2023 r. II GSK 2207/22; 26.04.2023 r. II GSK 200/20; 16.04.04.2024 r. II GSK 44/24). Na ocenę ciężaru gatunkowego błędów popełnionych przez zdającego nie mają wpływu ustalone (stwierdzone) przez organ walory czy zalety pracy. Nie stanowi naruszenia przewidzianych w art. 74e § 2 ustawy Prawo notarialne kryteriów oceniania pracy egzaminacyjnej okoliczność, że Komisja nie uznała, iż pozytywy pracy niejako niwelują błędy popełnione w tej pracy przez zdającego. Fakt popełnienia błędu o fundamentalnym znaczeniu, a do takich błędów należy zaliczyć błędy skutkujące nieważnością czynności, jest dowodem nieznajomości prawa w tym zakresie. Znajomość określonych instytucji prawnych, zwłaszcza instytucji ważnych w pracy notariusza oraz umiejętność ich praktycznego zastosowania jest podstawowym warunkiem dopuszczenia do wykonywania tego zawodu. W konsekwencji, zdaniem Sądu, zasadne jest stanowisko Komisji odwoławczej, zgodnie z którym dostrzeżone uchybienia dowodzą braku należytego i praktycznego przygotowania Skarżącego do wykonywania zawodu notariusza. Nadto Sąd podzielił stanowisko Komisji odwoławczej, że dostrzeżenie nowych błędów w pracy, nie narusza zakazu reformationis in peius, gdy nie dochodzi do obniżenia oceny z zaskarżonej części egzaminu. Przepisy regulujące zarówno przeprowadzenie egzaminu notarialnego, jak i rozpoznawanie odwołań należy wykładać, mając na względzie cel ich ustanowienia. Nie bez znaczenia jest przy dokonywaniu tej oceny i to, że ustawodawca organ uprawniony do rozpoznania odwołania od uchwały o wyniku egzaminu określił mianem komisji egzaminacyjnej II stopnia. Komisja rozpoznając odwołanie od uchwały o wyniku egzaminu dotyczące wskazanej w odwołaniu części tego egzaminu - nie jest związana wyłącznie podniesionymi przez zdającego zarzutami. Tym samym dostrzeżenie błędu w zadaniu - z zakresu części egzaminu objętej odwołaniem - nie może być uznane za przekroczenie granic zaskarżenia odwołania i wyjście przy rozpoznaniu sprawy poza jej granice. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2017 r. II GSK 3247/15 wskazał, że: "Wobec dokonanych w sprawie stwierdzeń, że z uwagi na cel przeprowadzenia egzaminu komisja egzaminacyjna II stopnia może dostrzec wady pracy egzaminacyjnej zdającego inne niż wskazane przez egzaminatorów, ale nie może oprzeć rozstrzygnięcia na tych błędach, trzeba zwrócić uwagę, że czym innym od przekroczenia granic sprawy przy rozpoznawaniu odwołania jest naruszenie zasady zakazu reformationis in peius, to jest zakazu pogorszenia sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza bowiem zestawienie sentencji decyzji organu I instancji z sentencją decyzji organu odwoławczego". Powyższe Sąd orzekający w sprawie podziela. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutu Skarżącego naruszenia przez Komisję odwoławczą art. 139 k.p.a. Dodatkowo zauważyć należy, że Komisja odwoławcza wytknęła Stronie trafnie zauważone przez egzaminatorów błędy dotyczące: błędnego oświadczenia sprzedającej spółki w § 1 umowy, że na podstawie umowy zamiany jest właścicielką nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...], choć w § 2 aktu strony stwierdziły, że działka nr [...] jest własnością Skarbu Państwa, przedłożenia uchwały wspólników spółki z o.o. w przedmiocie zgody na zbycie nieruchomości (również błędnie składającej się z dwóch działek) w sytuacji, gdy spółka z o.o. nie jest właścicielem nieruchomości tylko komplementariuszem spółki komandytowej. Zgoda tej spółki nie powinna zatem dotyczyć zbycia nieruchomości spółki, lecz nieruchomości, której właścicielem jest spółka komandytowa, zawarcia sprzecznego oświadczenia w § 1 aktu, że choć "dla działek o numerach [...] i [...] nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie były podejmowane żadne uchwały w sprawie rewitalizacji (...) - vide przedłożony plan zagospodarowania przestrzennego". Jeśli plan został przedłożony, to nie może z niego wynikać, że nie został uchwalony, poddanie się egzekucji w § 6 aktu co do zapłaty łącznej ceny udziałów 1 800 000 zł, nie zaś odrębnie dla każdego z nabywców co do zapłaty ceny udziału wynoszącej 900 000 zł, nieprawidłowej konstrukcji oświadczenia Spółki, w którym poddała się egzekucji, gdyż wydanie powinno nastąpić na rzecz małżonków, nieprzedłożenia zaświadczenia sądu opiekuńczego o wyznaczeniu opiekunem P. L. i o złożeniu przez opiekuna przyrzeczenia, braku pouczenia o przepisach ustawy Kodeks kamy skarbowy, o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w istotnym zakresie. W rozpoznawanej sprawie Komisja odwoławcza dokonała oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego i przyjęła, że projekt aktu z części pierwszej egzaminu sporządzony przez Skarżącego zasługuje na ocenę niedostateczną. W ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. Należy zauważyć, że w postępowaniu mającym na celu ustalenie wyniku egzaminu notarialnego sprawdzane prace egzaminacyjne stanowią pełny materiał dowodowy, który oceniany jest przez egzaminatorów według zasady swobodnej oceny dowodów, ale przy zastosowaniu ściśle określonych kryteriów oceny w celu dokonania prawidłowych ustaleń (wystawienia ocen), będących podstawą rozstrzygnięcia (ustalenia wyniku egzaminu). Materiał dowodowy, na który składają się poszczególne zadania egzaminacyjne, jak i prace zaprezentowane w wykonaniu tych zadań, z założenia jest zatem materiałem dowodowym kompletnym i po oddaniu prac nie można go już uzupełniać (por. wyrok NSA z 7.04.2016 r. II GSK 2351/14, wyrok NSA z 6.04.2017 r. II GSK 2149/15). W ocenie Sądu, Komisja odwoławcza w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zastosowała, wynikającą z treści art. 74d § 3 ustawy Prawo o notariacie, stopniowalność pozytywnej oceny i rozważyła wpływ popełnionych błędów na podjętą w sprawie uchwałę. Z treści uchwały wynika bowiem wprost, że Komisja dostrzegła nie tylko błędy pracy, ale i jej zalety. Doszła jednakże do przekonania, że zalety pracy nie kwalifikowały do podwyższenia oceny egzaminacyjnej oraz nie dały podstaw do wystawienia oceny pozytywnej, w sytuacji gdy praca zawierała również błędy, w tym o fundamentalnym znaczeniu. A zatem stanowisku Komisji odwoławczej, że Skarżący, w dacie zdawania egzaminu, nie był przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza (art. 74 § 3 ustawy Prawo o notariacie) nie można zarzucić, zdaniem Sądu, naruszenia prawa. Sąd nie znalazł także podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją RP art. 74e § 2 ww. ustawy. Zgodnie bowiem z art. 193 Konstytucji RP, sąd administracyjny może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją jedynie w sytuacji, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, przy czym ocena, czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu. W niniejszej sprawie Sąd nie miał wątpliwości interpretacyjnych co do treści powołanego przez Skarżącego art. 74e § 2 ustawy Prawo notarialne. Trzeba przy tym podkreślić, że chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie wątpliwości Skarżącego, który nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Stąd wniosek o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu Sąd uznał za bezzasadny. Końcowo wskazać należy, że istotnie Komisja odwoławcza nie odniosła się do zarzutu sformułowanego na etapie odwołania w pkt III lit. h pisma z dnia 23 października 2024 r. w sposób oczekiwany przez Skarżącego, jednakże powyższe nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej uchwały z powodu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wskazać należy, że Skarżący nie kwestionował, iż pominął w projektowanym zaświadczeniu starosty oświadczenie, że nieruchomość nie jest objęta decyzją starosty, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Nadto, Komisja odwoławcza wykazała w uzasadnieniu skarżonej uchwały szereg braków i wadliwości projektu pracy (aktu notarialnego). W szczególności chodzi o błędy istotne, które odbierają pracy charakter poprawnego rozwiązania, a więc dyskwalifikujące pracę w skali ocen pozytywnych. Taki błąd, oprócz innych wskazanych w uchwale, Strona popełniła, co już wyżej opisano. Podsumowując, w ocenie Sądu, Komisja odwoławcza nie naruszyła wskazanych przez Stronę przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Również i Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się naruszeń, które dawałyby podstawę do jej wyeliminowania z obrotu. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała odpowiada prawu. Dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 28 maja 2025
- Symbol z opisem
- 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
- Hasła tematyczne
- Inne Zawody prawnicze
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Aneta Lemiesz /przewodniczący/ Honorata Łopianowska Justyna Żurawska. /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GZ 738/25 · 20 listopada 2025
Postanowienie NSA z 20 listopada 2025 r., II GZ 738/25 – notariusze i aplikanci notarialni
Sygnatura: II GSK 861/22 · 13 listopada 2025
Wyrok NSA z 13 listopada 2025 r., II GSK 861/22 – notariusze i aplikanci notarialni
Sygnatura: II GSK 910/22 · 13 listopada 2025
Wyrok NSA z 13 listopada 2025 r., II GSK 910/22 – notariusze i aplikanci notarialni
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny