VI SA/Wa 1458/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 października 2017 r. w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. w treści skargi kasacyjnej złożonej w dniu [...] sierpnia 2017 r. od wyroku wydanego w dniu 19 maja 2017 r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Składając następnie wniosek na urzędowym formularzu P. Sp. z o.o. wskazała, że poniosła stratę za ostatni rok obrotowy w wysokości 1.541.653,24 zł, nie posiada środków na rachunku bankowym. Oświadczyła, że na dzień [...] lipca 2017 r. stan środków w kasie wyniósł 4.670,99 zł, a zobowiązania – 21.365,21 zł. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że nie jest w stanie zapewnić stosownych środków finansowych na obronę swych praw na drodze sądowej przede wszystkim z uwagi na prowadzone przeciwko niej postępowania, które doprowadziły do zaprzestania prowadzenia działalności operacyjnej. Podkreśliła, że złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. został oddalony z uwagi na brak środków na zabezpieczenie chociażby kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Starszy referendarz sądowy odmówił P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu podniosła, że referendarz sądowy w sposób nieprawidłowy ocenił sytuację majątkową skarżącej, m.in. nie wziął pod uwagę okoliczności, iż skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, a Sąd Rejonowy [...] w [...] z siedzibą w [...] w przeprowadzonym postępowaniu wskazał, że spółka nie posiada jakichkolwiek środków i zachodzą przesłanki do jej wykreślenia z rejestru bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd stwierdził, że skarżąca wniosła w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 października 2017 r. Nie zawiera on braków skutkujących jego odrzuceniem, a zatem sprzeciw podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Rozpoznając wniesiony sprzeciw należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.") wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy wskazać, że na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Jego przyznanie ma jednak charakter wyjątkowy. Udzielenie bowiem stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w tym nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Rozpoznając wniesiony sprzeciw Sąd uznał, że referendarz sądowy słusznie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, prawidłowo oceniając, że skarżąca jest w stanie z posiadanego majątku wygospodarować środki konieczne na opłacenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Prawidłowo zostało przez referendarza wskazane, iż koszty sądowe w niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania sprowadzają się jedynie do wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Sąd nie kwestionuje przy tym, że skarżąca może znajdować się w trudnej sytuacji majątkowej, zauważa jednak, że z podanych danych oraz nadesłanego formularza PPPr wynika, że stan środków pieniężnych w kasie (na dzień 31 lipca 2017 r.) wyniósł 4.670,99 zł. Skarżąca nie dokumentowała w żaden sposób informacji o braku środków finansowych na rachunkach, jak również nie wykazała dokumentami faktycznej kondycji finansowej spółki. Nie nadesłała też choćby odpisu orzeczenia Sądu Rejonowego [...] w [...] z siedzibą w [...], potwierdzającego brak środków na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Brak nadesłania przez skarżącą jakichkolwiek dokumentów uniemożliwiał ustalenie stanu majątkowego skarżącej. W konsekwencji, zdaniem Sądu brak jest możliwości uchylenia zaskarżonego postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 5 października 2017 r. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia