VI SA/Wa 1439/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] na akt nadzoru Wojewody [...] z dnia 21 listopada 2022 r. nr WI-III.8170.22.2022.ML w przedmiocie zmiany organizacji ruchu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] z siedzibą w [...], zwana dalej: "skarżącą", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt nadzoru Wojewody [...] z 21 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zmiany organizacji ruchu wprowadzonej na ul. [...] i ul. [...] w [...], nakazujący wdrożenie organizacji ruchu drogowego zgodnej z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, podnosząc brak interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", oraz wskazując, że skarżąca nie była stroną wyżej wymienionego postępowania nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przedmiot zaskarżenia w sprawie stanowi bowiem wyżej wymieniony akt nadzoru Wojewody [...], który został wydany na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 5 i ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.), dalej: "Prawo o ruchu drogowym", w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r., poz. 784). Procedura wydawania i zaskarżania aktu nadzoru nie została jednak uregulowana w przepisach Prawa o ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w postanowieniu z 21 kwietnia 2022 r. II GZ 99/22 wskazał, że do powyższego aktu nadzoru stosuje się przepis art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 40), dalej też: "u.s.g.", zgodnie z którym do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Z przepisów przywołanej ustawy o samorządzie gminnym wynika zatem, że samo rozstrzygnięcie organu nadzoru dotyczące gminy podlega wprawdzie zaskarżeniu do sądu administracyjnego, ale do złożenia takiej skargi uprawniona jest tylko gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone (art. 98 ust. 1 i 3 u.s.g.). Takie uregulowanie ustawowe wyłącza możliwość wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem międzygminnym (por. postanowienie NSA z 10 kwietnia 2019 r. II OSK 926/19). Jedynie na zasadzie wyjątku w art. 98a ust. 3 u.s.g. (który to przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie) przewidziano, że uprawniona do złożenia skargi (na zarządzenie zastępcze, o którym mowa w art. 98a ust. 1) jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Skoro stroną postępowania nadzorczego może być jedynie organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał akt objęty tym postępowaniem i organ nadzoru, a legitymacja do wniesienia skargi na akt nadzoru przysługuje wyłącznie tej jednostce, to za stronę postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być uznana inna osoba fizyczna lub prawna. Podmiot, który nie może być uczestnikiem postępowania nadzorczego, nie może również wnieść skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze (lub zarządzenie zastępcze). Przy rozpatrywaniu skargi na akt nadzoru Sąd nie bada bowiem kwestii ochrony interesu prawnego, ale poddaje ocenie zasadność inicjatywy organu nadzoru i prawidłowość jego rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem wolą strony skarżącej jest zaskarżenie organizacji ruchu wprowadzonej wyżej wymienionym aktem nadzoru, w ocenie Sądu skarżąca może to uczynić w drodze skargi na zmianę organizacji ruchu na ul. [...] i ul. [...] w [...], która nastąpi po zastosowaniu się zarządcy drogi do nakazu Wojewody [...] (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 26 czerwca 2014 r. I OPS 14/13). W niniejszej sprawie legitymacja skargowa przysługuje bowiem wyłączenie temu zarządcy. Reasumując, w świetle dyspozycji przepisu art. 98 ust. 3 u.s.g. nie jest dopuszczalne, aby skargę na akt nadzoru (rozstrzygnięcie nadzorcze), o której mowa w art. 98 ust. 1 u.s.g., mógł wnieść inny podmiot niż gmina lub związek międzygminny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji. Ponadto, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd z urzędu zwraca skarżącej wpis sądowy od skargi, jako pisma odrzuconego, o czym postanowił w punkcie II sentencji.