II SA/Go 768/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V.L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi V.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Pismem z [...] listopada 2022 r. V.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2021 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w przewidzianym terminie o zbyciu pojazdu marki [...] oznaczonego numerem rejestracyjnym [...]. Korespondencja zawierająca decyzję SKO została doręczona skarżącemu w trybie podwójnej awizacji przesyłki w dniu 16 grudnia 2021 r. Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym skarżący wyjaśnił, że z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania nie mógł odebrać decyzji SKO z [...] listopada 2021 r. Dodał, że miał umowę z osobą, która kupiła dom i zapewnienie o bieżącym informowaniu o napływającej korespondencji. Z nieznanych jednak przyczyn nie został powiadomiony o tym fakcie. Skarżący wskazał też, że decyzję SKO otrzymał w dniu 16 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu uważa się za bezskuteczną. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywrócenie terminu albo odmowie przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 p.p.s.a.). W ocenie Sądu strona skarżąca spełniła wymóg nadesłania wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny, bowiem dokonała tego w ciągu 7 dni po odebraniu w dniu 16 listopada 2022 r. kopii zaskarżonej decyzji od organu. Jednocześnie wraz ze złożonym wnioskiem skarżący złożył skargę do sądu na wskazaną wyżej decyzję organu II instancji. Z akt sprawy wynika również, że zaskarżona decyzja została wysłana na prawidłowy adres skarżącego, tj. ul. [...]. Adres ten widnieje w prowadzonej ze skarżącym przez organ korespondencji, w tym w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Według adnotacji na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję, wobec niemożności doręczenia jej skarżącemu pod wskazanym adresem w dniu 2 grudnia 2021 r., doręczyciel pozostawił przesyłkę w placówce pocztowej, o czym umieścił zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu nie podjęcia przesyłki w terminie 7 dni, doręczyciel 10 grudnia 2021 r. ponownie awizował przesyłkę. Wobec nie podjęcia przesyłki przesyłka została zwrócona nadawcy, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. W ocenie Sądu adnotacje umieszczone na przesyłce zawierającej zaskarżoną decyzję wskazują, że spełnione zostały ww. warunki uznania jej za doręczoną w dniu 16 grudnia 2021 r. Fakt wniesienia skargi po terminie, tj. 23 listopada 2022 r., czyli po upływie prawie roku od jej skutecznego doręczenia, jest niesporny i nie budzi wątpliwości Sądu. Jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu czynności procesowej skarżący wskazał, że z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania nie mógł odebrać decyzji SKO z [...] listopada 2021 r., natomiast osoba, która zapewniła go o bieżącym informowaniu o napływającej korespondencji, nie wywiązała się z obietnicy. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). W literaturze oraz orzecznictwie dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie (por: postanowienie NSA z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I GZ 872/15, postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., FZ 93/04 niepubl, H. Knysiak - Molczyk Uchybienie i przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2006/7-8/122). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA z 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, z 4 kwietnia 2012 r., II FZ 200/12, CBOSA). Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zaznaczenia wymaga, iż o braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Sama w sobie zmiana adresu zamieszkania w przypadku prowadzenia swoich spraw, wymaga od strony postępowania dochowania należytej staranności w postaci poinformowania instytucji, organów o zmianie miejsca zamieszkania. Do takich nie dających się przezwyciężyć i przewidzieć przeszkód, niezależnych od strony, nie można również zaliczyć zaniedbań osób, którymi strona się posługuje. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie może bowiem stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż skarżący miał świadomość toczącego się w jego sprawie postępowania administracyjnego. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z [...] kwietnia 2021 r. został pouczony o obowiązku strony do powiadomienia organu o każdej zmianie swego adresu (art. 41 § 1 k.p.a.) wraz z pouczeniem, iż w sytuacji zaniedbania ww. obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem będzie miało skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.). Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż skarżący twierdzi, iż dopiero 16 listopada 2022 r., kiedy otrzymał kserokopię decyzji od organu, dowiedział się o istnieniu skarżonej decyzji, która została wydana [...] listopada 2021 r. Brak w tej sytuacji jakiegokolwiek zainteresowania ze strony skarżącego rozstrzygnięciem złożonego przez niego odwołania, również nie świadczy o zachowaniu należytej staranności skarżącego we własnej sprawie. Podsumowując, jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Mając na uwadze powyższe Sąd zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.