VI SA/Wa 1414/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Joanna Dąbrowska (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Chudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ" lub "organ"), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 oraz art. 102 ust. 7 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2561, dalej "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej "k.p.a.") orzekł, że D. K. (dalej "zainteresowany", "wykonawca" lub "uczestnik") podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: od 09.03.2017 r. do 15.03.2017 r., od 07.04.2017 r. do 12.04.2017 r., od 05.05.2017 r. do 10.05.2017 r., od 09.06.2017 r. do 14.06.2017 r., od 14.06.2017 r. do 25.06.2017 r., od 03.08.2017 r. do 07.08.2017 r., od 11.08.2017 r. do 17.08.2017 r., od 13.10.2017 r. do 18.10.2017 r., od 03.11.2017 r. do 10.11.2017 r., z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu zawartych z płatnikiem składek [...] Sp. z o.o. (dalej "Płatnik", "Spółka" lub "Skarżący"). Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej "ZUS") pismem z 13 maja 2022 r., uzupełnionym korespondencją z 17 czerwca 2022 r., wystąpił na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu zawartych z Płatnikiem w okresach od 09.03.2017 r. do 15.03.2017 r., od 07.04.2017 r. do 12.04.2017 r., od 05.05.2017 r. do 10.05.2017 r., od 09.06.2017 r. do 14.06.2017 r., od 14.06.2017 r. do 25.06.2017 r., od 03.08.2017 r. do 07.08.2017 r., od 11.08.2017 r. do 17.08.2017 r., od 13.10.2017 r. do 18.10.2017 r., od 03.11.2017 r. do 10.11.2017 r. W dniach 24 maja 2022 r. i 2 czerwca 2022 r. do organu wpłynęły pisma Płatnika w związku z ww. wnioskiem ZUS. Pismami z 5 lipca 2022 r. organ poinformował strony postępowania, tj. zainteresowanego oraz Płatnika o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz o możliwości wglądu i wypowiedzenia się, co do zgromadzonej dokumentacji, zgodnie z art. 10 oraz art. 73 § 1 k.p.a. Płatnik pismami z 19, 20 i 27 lipca 2022 r. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo. Zainteresowany pismem z 19 lipca 2022 r. zajął stanowisko w sprawie. Prezes NFZ wskazaną na wstępie decyzją orzekł, że zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach wskazanych we wniosku ZUS. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ZUS wyjaśnił, że zainteresowany w okresach wskazanych we wniosku, z uwagi na inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, spełniał warunki do wyłączenia go z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu z uwagi na posiadanie innego tytuł do ubezpieczeń. Równocześnie ZUS wskazał, że uczestnik nie wykonywał umów na rzecz własnego pracodawcy, tj. nie zachodzi tożsamość płatnika. Ponadto organ podał, że ZUS przekazał kopie umów o dzieło: - nr [...] z 09.03.2017 r., obowiązującej do 15.03.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany czterech lin nośnych w górniczym wyciągu szybowym szybu [...] przedział południowy [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z 11.04.2017 r., - nr [...] z dnia 07.04.2017 r., obowiązującej do 12.04.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany liny nośnej w górniczym wyciągu szybowym szybu [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z dnia 12.05.2017 r., - nr [...] z dnia 05.05.2017 r., obowiązującej do 10.05.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany liny nośnej w górniczym wyciągu szybowym szybu [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z dnia 08.06.2017 r., - nr [...] z dnia 09.06.2017 r., obowiązującej do 14.06.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany lin nośnych w górniczym wyciągu szybowym szybu [...] przedział wschodni [...] zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z dnia 13.07.2017 r., - nr [...] z dnia 14.06.2017 r., obowiązującej do 25.06.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany lin nośnych w górniczym wyciągu szybowym szybu [...] przedział skipowy [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z dnia 13.07.2017 r., - nr [...] z dnia 03.08.2017 r., obowiązującej do 07.08.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany zawieszeń lin wyrównawczych w górniczym wyciągu szybowym szybu [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z dnia 13.09.2017 r., - umowy o dzieło nr [...] z dnia 11.08.2017 r., obowiązującej do 17.08.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany liny nośnej szyb [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z 13.09.2017 r., - umowy o dzieło nr [...] z dnia 13.10.2017 r., obowiązującej do 18.10.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany klatki czteropiętrowej szyb [...] przedział główny [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z 14.11.2017 r., - nr [...] z dnia 03.11.2017 r., obowiązującej do 10.11.2017 r., której przedmiotem było: wykonanie usługi wymiany klatki czteropiętrowej szyb [...] przedział wschodni [...] sp. z o.o. [...], zgodnie z opracowaną dla tego dzieła "Technologią" oraz rachunku z dnia 12.12.2017 r. Prezes NFZ wyjaśnił, że o rodzaju stosunku prawnego przesądza nie sama nazwa umowy, ale faktyczna realizacja przez strony wzajemnych praw i obowiązków. Ocena jej charakteru zależy od rzeczywistej treści, celu oraz zgodnego zamiaru stron. Nie wystarczy zatem odpowiednio nazwać umowę lub wprowadzić do jej treści określone postanowienia, aby stworzyć pożądany przez strony stosunek prawny. W zawartych z zainteresowanym umowach cywilnoprawnych nazwanych przez Płatnika "umowami o dzieło" strony określiły, m.in. rodzaj czynności (np. wykonanie usługi wymiany lin nośnych), termin wykonania czy też wysokość wynagrodzenia przysługującego za ich wykonanie. Tymczasem umowa o dzieło jako umowa rezultatu powinna zawierać kryteria, tj. parametry, jednostki metryczne itp., w oparciu o które możliwa będzie weryfikacja jej wykonania. W treści zawartych umów nie było również postanowień dotyczących odbioru dzieła, czy rękojmi za wady, co jest elementem istotnym w przypadku umowy o dzieło. Zdaniem Prezesa NFZ prace wykonywane przez uczestnika nie noszą cech pozwalających na uznanie ich za "dzieło", lecz stanowiły typowe prace na kopalni. Nie zmierzały one do stworzenia unikatowego wytworu o zindywidualizowanych cechach. Miały one charakter standardowy, typowy i nie odbiegały od innych powszechnie dostępnych na rynku usług. Chodziło tylko o wykonanie określonych czynności. Brak kryteriów określających pożądany przez zamawiającego wynik (wytwór) umowy prowadzi natomiast do wniosku, że przedmiotem zainteresowania Płatnika było wykonanie określonych czynności, a nie ich rezultat. Prezes NFZ podkreślił, że w umowie o dzieło, w przeciwieństwie do umowy o świadczenie usług czy umowy zlecenia, rezultat jest istotnym elementem więzi prawnej. Umowa o dzieło dotyczy wykonania dzieła, posiadającego indywidualne cechy, które może, ale nie musi być ucieleśnione materialnie. Dzieło musi jednak spełniać cechy "autorskiego wykonania", "autorskiego wytworzenia". W ocenie organu nie spełniają tej cechy prace wykonane przez zainteresowanego. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes NFZ uznał, iż uczestnik w ramach zawartych umów z Płatnikiem wykonywał pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a w konsekwencji, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu zawartych z Płatnikiem w okresach wskazanych w sentencji wydanej w niniejszej sprawie decyzji. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie oceny treści umowy stron zgodnie z jej treścią i przepisami prawa, a nadto częściowo błędne ustalenie stanu faktycznego oraz wydanie decyzji w oparciu o wnioski niewynikające z częściowo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 2) art. 627 k.c. poprzez jego niezastosowanie do częściowo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego łącznie z naruszeniem art. 750 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie do częściowo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego; 3) art. 64 § 1 i § 2 k.c. poprzez dokonanie nieuprawnionej wykładni woli stron danej umowy o dzieło. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: a) dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez organ oraz przez ZUS, tj. z danych umów o dzieło i towarzyszących danym umowom dokumentacji, w szczególności dotyczącej wykonania przedmiotów danej umowy, na okoliczności celu oraz treści danej umowy o dzieło, w tym przedmiotu danej umowy, zgodnej woli zawarcia przez strony danej umowy o dzieło, przebiegu i zakończenia wykonania danej umowy; b) z opinii biegłego, rzeczoznawczy z zakresu górniczych urządzeń dźwigowych, na okoliczności: rodzaju działań/wykonawstwa, wykonywanych przez strony poszczególnych umów cywilnoprawnych, o których mowa w decyzji objętej skargą, ich technicznego charakteru, a także technicznej oceny efektów końcowych tych działań/wykonawstwa. Biegły jw. powinien posiadać specjalistyczną wiedzę z zakresu obsługi górniczych wyciągów szybowych, która umożliwi wyjaśnienie charakteru działań odwołujących się podejmowanych w ramach umów łączących ich z zainteresowaną. Skarżący wskazał, że jak wynika z zaskarżonej decyzji organ (a przypuszczalnie także Wysoki Sąd) nie posiada wiedzy objętej wnioskowaną opinią biegłego, dlatego też bez przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego jw. (w ocenie Skarżącego) wątpliwe jest prawidłowe rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi ustalenie, czy umowy zawarte przez Skarżącego z zainteresowanym były umowami o dzieło, czy też innymi umowami o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym uczestnik podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartych umów. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z tym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Natomiast na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Podkreślenia wymaga, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, na podstawie art. 750 k.c., stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Oznacza to, że sam fakt nazwania umowy między jej stronami "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa/stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 k.c. (por. L. Ogiegło [w:] J. Rajski (red.), System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Warszawa 2011, s. 573 i nast.). Decydująca okazuje się treść zawartej umowy. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy. Z kolei jak stanowi art. 734 § 1 k.c., przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski [w:] G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, Warszawa 2006, s. 387). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie. Natomiast zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski [w:] J. Rajski, System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391). Podkreślenia wymaga, że co do zasady, w praktyce obrotu gospodarczego uznaje się, że w odróżnieniu od umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług, umowa o dzieło wymaga, by czynności przyjmującego zamówienie (najczęściej nazywanego w umowie o dzieło – "wykonawcą") doprowadziły do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu. Istotą umowy o dzieło jest zatem osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa zlecenia jest z kolei umową starannego działania, w której co prawda rezultat może być przedmiotem starań, lecz nie daje się z góry przewidzieć, a często nie sposób określić, w jakim stopniu zostanie osiągnięty. Dlatego też w umowie zlecenia rezultat nie został objęty treścią świadczenia. Zaakcentować należy, że zasadniczo w treści umowy o dzieło istnieje konieczność opisania rezultatu, ponieważ to rezultat kreuje stosunki zobowiązaniowe między stronami tej umowy. Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł [w:] A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. 627 k.c., t. 36). Kwestia złożoności interpretacji tego rodzaju umów została wzięta pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji i poddana analizie także z punktu widzenia bogatego orzecznictwa sądowego. Analizę cech umów o dzieło i o świadczenie usług przeprowadził Sąd Najwyższy przyjmując, że umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyroki SN: z 4 lipca 2013 r. sygn. II UK 402/12, LEX nr 1350308, z 3 listopada 1999 r., sygn. akt IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, efekt, dzieło co musi przyjąć postać postrzegalną, pozwalającą nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. np. K. Zagrobelny [w:] E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, Warszawa 2004, s. 329-332 oraz A. Brzozowski [w:] K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, Warszawa 2005, s. 351-352). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, z góry indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie SN z 3 lipca 2012 r. sygn. II UK 60/12, LEX nr LEX nr 1647032). Dzieło musi mieć więc z góry przewidywalne i możliwe do osiągnięcia parametry stanowiące punkt wyjścia w procesie ustalania przesłanek odpowiedzialności z tytułu rękojmi za jego wady. Wynika z tego, że nie jest umową o dzieło umowa, w której "nie oznaczono dzieła" w wyżej przedstawionym znaczeniu (por. postanowienie SN z 22 czerwca 2022 r. III USK 403/21). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, że uczestnik podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umów o świadczenie usług zawartych ze Skarżącym. Z akt sprawy i prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że przedmiotem spornych umów był ciąg określonych czynności starannego działania. Wbrew przekonaniu Skarżącego sporne umowy nie mogą zostać zakwalifikowane jako wykonywane w ramach umowy o dzieło, gdyż polegały one na dokonywaniu czynności z należytą starannością. Uczestnik zobowiązany był wykonać zleconą mu pracę sumiennie, według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymagał zakres i charakter pracy. Prace wykonywane przez uczestnika stanowiły typowe prace fizyczne wykonywane na kopalni obejmujące wykonanie wymiany: lin nośnych lub zawieszeń lin wyrównawczych w górniczym wyciągu szybowym albo klatki czteropiętrowej szybu. Miały one charakter standardowy, nie zmierzały do powstania nowego bądź zmodyfikowanego, określonego w sposób dokładny, stanowiącego o jego indywidualnym charakterze samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy. Każda z umów przewiduje wynagrodzenie za dokonanie określonych czynności. Wprawdzie czynności wykonywane przez uczestnika prowadziły do powstania określonego skutku, jednak ten skutek był uzależniony od starannego działania wykonawcy umowy. Charakter wykonywanej pracy nie był twórczy i jednostkowy, stanowił część większej całości prac związanych z działalnością Skarżącego, nie wymagał indywidualizacji, a tylko starannego działania, czynności nie miały cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy poza umiejętnościami zawodowymi, wyuczonymi. Nie wykazano też w sprawie aby czynności wykonywane w ramach spornych umów były pracą wymagającą posiadania przez wykonawcę jakiś rzadkich cech bądź specjalnych umiejętności. Dokonanie takich czynności nie miało jakiegokolwiek twórczego charakteru, zasadnym jest zatem stwierdzenie, że skutkiem podejmowanych przez uczestnika czynności nie było wykonanie dzieła, w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c. Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że organ prawidłowo zinterpretował charakter spornych umów, a następnie właściwie zastosował w sprawie art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach uznając, że zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu ich wykonania. Praca uczestnika wykonana została bowiem nie na podstawie umowy o dzieło, ale na podstawie innej umowy, tj. o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Odmienna ocena dowodów, do której Skarżący był uprawniony, nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko Skarżącego stanowi jedynie polemikę z prawidłową oceną dokonaną przez organ, przy czym jej skutecznie nie podważa. Ocena materiału dowodowego pod kątem rzeczywistego charakteru spornych umów znajduje oparcie zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, w którym przyjmuje się, że umowy, których treścią są stosunkowo proste i powtarzalne czynności, nie są umowami o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. (por. postanowienie SN z 25 lipca 2012 r. II UK 70/12; wyroki SN: z 18 kwietnia 2012 r. II UK 187/11, OSNP 2013/9-10/115; z 26 marca 2013 r. II UK 201/12; z 28 marca 2000 r, II UK 386/99, OSNP 2001, Nr 16, poz. 522; z 6 kwietnia 2011 r. II UK 315/10, OSNP 2012 nr 9-10, poz. 127). Odnosząc się do wniosku Skarżącego o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wskazać należy, iż był on zbędny, bowiem Sąd administracyjny, kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 § 3 p.p.s.a., jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r. FSK1186/04). Ponadto podkreślenia wymaga, ze zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wynika z tego, że przed sądem administracyjnym nie jest dopuszczalne prowadzenie dowodu mającego charakter opinii biegłych. Dowód z opinii biegłego nie jest bowiem dowodem z dokumentu i w oczywisty sposób przekracza zakres dopuszczalnego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 2006/21). Z tego względu również wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie mógł zostać uwzględniony. Podkreślić zatem należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz zbadanie, czy ustalenia dokonane przez organy administracyjne, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyroki NSA z 23 stycznia 2007 r. sygn. akt II FSK 72/06 i z 6 października 2005 r. sygn. akt II GSK 164/05). Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie stwierdził także uchybień procesowych. Organ rozstrzygając o kwalifikacji prawnej spornych umów oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, uwzględniając w szczególności zapisy zawarte w tych umowach. Na podstawie ich treści oraz okoliczności sprawy organ dokonał merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a podjęte w tym zakresie rozstrzygniecie zostało uzasadnione w sposób wymagany przez normę prawa określoną w art. 107 § 3 k.p.a. W świetle powyższych wyjaśnień Sąd nie stwierdził również naruszenia przez organ art. 627 k.c. poprzez jego niezastosowanie, jak i art. 750 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie, a także art. 64 § 1 i § 2 k.c. poprzez dokonanie nieuprawnionej wykładni woli stron spornych umów. Przyjęcie w niniejszej sprawie charakteru prawnego spornych umów zgodnie z wolą stron, mogło prowadzić do ominięcia obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych związanych z ubezpieczeniem zdrowotnym, zatem konieczna była ocena charakteru prawnego tych umów przez Prezesa NFZ. Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej kwalifikacji spornych umów, co zostało wyjaśnione powyżej. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.