VI SA/Wa 1358/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "D." Sp. z o.o. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "D." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania "D." Sp. z o. o. z siedzibą w K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

"D." Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej też jako "spółka" lub "skarżąca") wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że odnotowuje aktualnie brak płynności finansowej. Podała, że przychody za rok 2016 wyniosły 1 000 025 złotych a stan środków w kasie wynosi 2 614 złotych. Spółka podała też, że na rachunku bankowym dysponuje kwotą w wysokości 356 złotych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego wezwano pełnomocnika skarżącej spółki, do nadesłania w terminie 14 dni: a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2016 roku – (w zależności od formy opodatkowania np. odpis z księgi rachunkowej na koniec 2016 roku), b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2017 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec kwietnia 2017 roku, c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 10 czerwca 2017 r. Przy piśmie z dnia 24 czerwca 2017 roku spółka przesłała 2 polecenia księgowania z 2009 roku oraz bilans za lata 2014 i 2015. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie strona skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Nie można bowiem za wypełnienie wezwania do przedstawienia konkretnych dokumentów uznać przesłania dokumentów obrazujących nieaktualną sytuację majątkową strony skarżącej z pominięciem przedłożenia wydruków z rachunków bankowych. Tymczasem istotnym jest, że ustawodawca wprowadza, jako przesłankę przyznania prawa pomocy, właśnie wymóg braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08; postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt I GZ 62/08; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 123/12 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów, w szczególności wydruków z rachunków bankowych, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.