VI SA/Wa 1297/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: odmówić przyznania D. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W dniu 18 grudnia 2017 r. wpłynął do Sądu sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i dwiema córkami , w tym jedną małoletnią. Skarżący wskazał, że z tytułu umowy o pracę pobiera wynagrodzenie w wysokości 2600 zł netto miesięcznie. Ponadto skarżący z tytułu pełnienia funkcji radnego pobiera dietę w wysokości 1291 zł netto miesięcznie. Żona skarżącego pobiera wynagrodzenie w wysokości 2100 zł netto miesięcznie. Reasumując skarżący oświadczył, że łączne dochody jego i żony to kwota 5991 zł netto miesięcznie. Z uwagi, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, skarżący został wezwany, stosownie do treści przepisu 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), do złożenia: a) zeznania podatkowego skarżącego i żony skarżącego za rok 2016, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) zaświadczeń pracodawców skarżącego i żony skarżącego potwierdzającego wysokość wynagrodzenia miesięcznego określonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, c) udokumentowania sytuacji finansowej pełnoletniej córki skarżącego M. S.: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienia zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia lub zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, natomiast w przypadku pobierania nauki - przedstawienia odpowiedniego zaświadczenia szkoły/uczelni, d) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i żonę skarżącego oraz córkę skarżącego M. S. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (w przypadku, jeśli takie rachunki posiadają, jeżeli ani skarżący ani jego żona i córka nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia), W odpowiedzi na powyższe skarżący przy piśmie z dnia 4 kwietnia 2018 r. nadesłał: a) zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącego, b) zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę skarżącego, c) zaświadczenia, że pełnoletnia córka skarżącego M. S. pobiera naukę w szkole średniej d) PIT-37 oraz PIT/O skarżącego i żony skarżącego za rok 2016, e) wyciąg z rachunku bankowego skarżącego i żony skarżącego wskazujący jedynie na transakcje w dniu 22 marca 2018 r. Pismem z dnia 7 maja 2018 r. ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i żonę skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. za okres styczeń - marzec 2018 r.), obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Przy piśmie z dnia 28 maja 2018 r. skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego nr [...] za okres 1 stycznia – 31 marca 2015 r. oraz PIT-37 oraz PIT/O skarżącego i żony skarżącego za rok 2016. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2). W art. 252 § 1 p.p.s.a. zostało wskazane, że wniosek osoby fizycznej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, jak również dane o stanie rodzinnym. Natomiast jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego – art. 255 p.p.s.a. Wobec powyższego, nie ulega wątpliwości, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy, tym bardziej, że w art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zostało przez ustawodawcę użyte sformułowanie "gdy wykaże". W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie określenie to rozumiane jest jako obowiązek wnioskodawcy udowodnienia, przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji określonej w ww. przepisach (postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OZ 770/17, z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 242/17, z dnia 9 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 713/09). Tak więc, w niniejszej sprawie, to na skarżącym spoczywał ciężar dowodu – wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warto w tym miejscu podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2123/16, z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OZ 873/16). W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykonał w pełni wezwania, wystosowanego w trybie art. 255 p.p.s.a. a dotyczącego wyciągów z posiadanych przez skarżącego i żonę skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. za okres styczeń - marzec 2018 r.), obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego nr [...] należącego do skarżącego oraz żony skarżącego. Jednakże z analizy przelewów, które miały miejsce w ramach powyższego rachunku wynika, iż na ten rachunek dokonana została w dniu 19 marca 2018 r. wpłata z innego rachunku bankowego, nr [...], należącego do K. S., żony skarżącego. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż odpowiedź skarżącego na wystosowane do niego wezwanie na podstawie art. 255, była niepełna. Pozostająca ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym żona dysponuje bowiem, jak wynika z tytułu dokonanego przez nią przelewu, jeszcze innym rachunkiem bankowym. Skarżący nie przedstawi przy tym wyciągu z tego rachunku bankowego. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie referendarza sądowego żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii wszystkich posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.