II GZ 236/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 171/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej postanawia: oddalić zażalenie.

B. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie nagannej opinii w związku z ubieganiem się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2017 r. zobowiązano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła wpisu, przez co postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2017 r. WSA odrzucił skargę. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 854/17 zażalenie oddalił. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd przedstawił, iż nie można uznać aby skarżąca uwiarygodniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skarżąca twierdzi bowiem, że uchybienie terminu spowodowane było brakiem informacji o wezwaniu do uiszczenia wpisu (brak awiza w skrzynce pocztowej), zaś nadto podczas wizyty w placówce pocztowej - w trakcie biegu terminu na odebranie awizowanej przesyłki – nikt z pracowników Poczty Polskiej nie poinformował jej o oczekującej dla niej przesyłce. Dalej, Sąd wskazał również na informacje zawarte w piśmie Naczelnika Komisariatu Policji [...] w Gdańsku z dnia [...] marca 2018 r., jak i w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] marca 2018 r., które to pisma, nie potwierdzają stanowiska skarżącej. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie składała ona w Komisariacie Policji [...] w Gdańsku zawiadomień dotyczących kradzieży listów i włamań do jej skrzynki pocztowej. Jedynie w 2012 r. było prowadzone postępowanie w sprawie [...] dotyczące zawiadomienia dotyczącego kradzieży z jej skrzynki pocztowej - kart płatniczych, które zostało umorzone. Nadto Sąd wskazał, iż z odpowiedzi udzielonej na reklamację skarżącej przez Pocztę Polska S.A., wynika, że sporna przesyłka została przekazana do doręczenia w dniu [...] marca 2017 r. i w tym samym dniu awizowana z powodu nieobecności adresata. Następnie przesyłkę awizowano powtórnie w dniu [...] marca 2017 r., zaś wobec niezgłoszenia się adresata po jej odbiór w dniu [...] marca 2017 r. została ona zwrócona do nadawcy. W związku z powyższym, Sąd podał, że nie można przyjąć, że skarżąca dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, zwłaszcza gdy posiadała świadomość o skierowaniu przez siebie skargi do sądu administracyjnego. Zauważyć też można, że w sytuacji kiedy do skrzynki pocztowej skarżącej zdarzyło się włamanie (2012), to powinna ona w tym zakresie poczynić odpowiednie kroki zapobiegające takim zdarzeniom na przyszłość. Skarżąca nie czyniąc tego dopuściła się swoistego niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw. Niedbalstwo jest z kolei postacią winy, wobec czego nie można uznać, by skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie, ewentualne zmianę poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz w każdym przypadku zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez odmowę przywrócenia terminu pomimo uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w dokonaniu czynności w terminie, 2. art. 87 § 2 w zw. z art. 87 § 1 w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez ustalenie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy, że okoliczności wskazane w treści wniosku przeczą takiemu stanowisku i powinny doprowadzić do przywrócenia skarżącej terminu, 3. art. 74 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę przez Sąd pierwszej, że w razie odmowy przyjęcia przez skarżącą pisma z poczty, korespondencja wróciłaby do nadawcy z odpowiednią adnotacją, a skoro nie wróciła, oznacza to, że nie została skarżącej wydana, co uzasadnia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku skarżącej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła okoliczności wskazujące na nieprawidłowości w działaniu poczty, skutkujące niezawinieniem nieodebrania przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Podkreśliła, że często udaje się na Pocztę Polską w celu dopytania czy jest dla niej jakaś korespondencją, co w jej ocenie już należy uznać w za zapobieganie sytuacji, która w przedmiotowej sprawie jednak miała miejsce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest zatem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Konieczną, a zarazem podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie dokonującej określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., podlega więc ocenie przez Sąd przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Uchybienia w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem naruszają więc miernik staranności i w efekcie nie mogą prowadzić do uwzględnienia wniosku. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370), postanowienie NSA z 4.07.2017 r. sygn. akt I OZ 1075/17, postanowienie z 8.07.2015 r. sygn. akt I GZ 589/14). Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W rozpoznawanej sprawie uznać należy, iż podnoszone przez skarżącą okoliczności trafnie zostały ocenione przez Sąd I instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Podnoszone przez skarżącą okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem terminu, gdyż to skarżąca winna należycie dbać o swoje interesy, zaś skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby na jej korzyść. Również za niewystarczające należy uznać powołane przez skarżącą okoliczności włamania do jej skrzynki pocztowej. Jak już zostało wskazane w pismach wskazanych przez Sąd I instancji - Naczelnika Komisariatu Policji [...] w Gdańsku z dnia [...] marca 2018 r., jak i pisma Poczty Polskiej S.A. z [...] marca 2018 r. - skarżąca nie składała zawiadomień dotyczących kradzieży listów i włamań do jej skrzynki pocztowej, poza jednym przypadkiem dotyczącym kradzieży kart płatniczych w roku 2012. W związku z powyższym należało uznać, że skarżąca nie wykazała, by uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku słusznie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.