VI SA/Wa 124/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy oddala skargę

W dniu [...] kwietnia 2017r. pod numerem [...] został zgłoszony do Urzędu Patentowego, w celu uzyskania prawa ochronnego, przez: A. słowny znak towarowy panel [...] przeznaczony do sygnowania następujących towarów: - klasa 17: dźwiękoszczelne materiały; materiały izolacyjne; materiały uszczelniające; płytki akustyczne; panele do izolacji akustycznej; arkusze akustyczne; izolacje akustyczne; konstrukcje do wyciszania [izolacja akustyczna]; płyty dźwiękochłonne; panele dźwiękochłonne do budynków; pokrycia sufitów i ścian tłumiące dźwięk; płyty dźwiękochłonne do użytku w budownictwie; materiały wyściełające z gumy lub tworzyw sztucznych; tkaniny izolacyjne; tworzywa sztuczne półprzetworzone; materiały tłumiące dźwięk; artykuły i materiały dźwiękochłonne; materiały izolacyjne do izolacji dźwiękowej; materiały termoizolacyjne; materiały nieprzewodzące do zatrzymywania ciepła; artykuły i materiały ogniotrwałe i zabezpieczające przed ogniem; ognioodporne materiały izolacyjne; materiały do wypełniania; wypełnienia do złącz panelowych; materiały do pakowania [amortyzacja; wypychanie] z gumy lub tworzyw sztucznych; materiały do uszczelniania okien i drzwi; taśmy izolacyjne; taśmy samoprzylepne, inne niż do użytku biurowego, medycznego czy domowego; taśmy uszczelniające (niemetalowe - ); niemetalowe taśmy uszczelniające do drzwi i okien; folie z tworzyw sztucznych nie do pakowania; szczeliwa do połączeń; mieszanki uszczelniające do połączeń; półprzetworzone żywice syntetyczne; sztuczne żywice [półprodukty]; - klasa 19: boazeria niemetalowa; płyty budowlane niemetalowe; elementy wykończeniowe budowlane niemetalowe; profile niemetalowe dla budownictwa; listwy niemetalowe; mozaiki dla budownictwa; ścienne i sufitowe okładziny niemetalowe dla budownictwa; niemetalowe panele ścienne; niemetalowe panele sufitowe; pokrycia ścienne nie z metalu; niemetalowe pokrycia sufitów; niemetalowe okładziny do użytku w budownictwie; niemetalowe płytki ścienne i sufitowe; materiały budowlane i konstrukcyjne niemetalowe; płyty drzwiowe niemetalowe; kształtowniki niemetalowe; ogniotrwałe materiały budowlane, niemetalowe; niemetalowe okładziny do użytku w budownictwie; niemetalowe okładziny dźwiękochłonne do użytku w budownictwie; pokrycia niemetalowe dla budownictwa; sufity niemetalowe; kostka brukowa drewniana; okładziny drewniane; drewniane forniry; materiały budowlane niemetalowe o właściwościach akustycznych. W związku z dokonanym zgłoszeniem Urząd Patentowy w piśmie z dnia [...] listopada 2017r. poinformował zgłaszającego o braku bezwzględnej zdolności rejestrowej przedmiotowego oznaczenia i wezwał do wypowiedzenia się w tej sprawie. Pismem z dnia 05 marca 2018r. zgłaszający zajął stanowisko w sprawie. Nie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego, iż zgłoszone oznaczenie ma wyłącznie charakter opisowy i informujący, oraz jest oznaczeniem niedystynktywnym. W piśmie, skierowanym do Urzędu, podkreślił, że dla większości towarów wymienionych w wykazie oznaczenia nie przekazuje jakiejkolwiek informacji i powinno być traktowane jako fantazyjne i abstrakcyjne. Zdaniem strony element słowny "[...]" jest abstrakcyjny dla towarów, objętych zgłoszeniem, co więcej to określenie jest zrozumiałe jedynie dla wąskiego kręgu odbiorców kinematografii, ponieważ wiąże się z szeregiem rozwiązań technicznych, stosowanych w salach kinowych, wyposażonych w technologię [...]. Zgłaszający podkreślił, że oznaczenie ma charakter opisowy, tylko jeżeli istnieje bezpośredni i konkretny związek pomiędzy tym oznaczeniem, a towarami lub usługami objętymi zgłoszeniem, a zatem oznaczenie może być zarejestrowane jeśli nie stanowi wyłącznie nazwy rodzajowej towaru, lub informacji o jego właściwościach. W opinii strony, przedmiotowe oznaczenie dla relewantnego kręgu odbiorców, którymi są w szczególności hurtownicy, monterzy, ale także osoby w różnym wieku, potrzebujące w danym momencie określonej części lub rozwiązania, będzie miało charakter abstrakcyjny - określenie panel [...] nie jest nazwą towaru ani usługi i nie wskazuje na cechę istotną towaru, przyznanie zgłaszającemu praw wyłącznych do rozpatrywanego znaku towarowego nie ograniczy w niczym możliwości pozostałych uczestników obrotu gospodarczego do używania w handlu określenia "panel". Zgłaszający przytoczył szereg słowno-graficznych znaków towarowych, zarejestrowanych przez Urząd Patentowy, które w opinii Pełnomocnika w znacznie większym stopniu pełnią rolę informacyjną i opisową. Decyzją z dnia [...] maja 2020r. Urząd Patentowy działając na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2 i art. 1291 ust. 1 pkt 3, art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776) odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny panel [...], zgłoszony w dniu [...] kwietnia 2017r., pod numerem [...], przez: A.. W uzasadnieniu organ wskazał, że warunkiem udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy jest posiadanie przez niego zdolności rejestracyjnej, która w konkretnym przypadku oznacza, że nie występują przeszkody udzielenia prawa ochronnego. Zasadą jest nieudzielanie praw ochronnych na takie oznaczenia, które nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone (art. 1291 ust. 1 pkt 2 pwp), a także na takie, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (art. 1291ust. 1 pkt 3 pwp). Przepisy te, na mocy art. 120 ust. 3 pkt 2 pwp, odnosi się odpowiednio do usług. Organ wskazał, że pozbawione są znamion odróżniających wszelkie oznaczenia, które nie pozwalają na zindywidualizowanie danego towaru lub usługi na rynku pod względem źródła pochodzenia, np. oznaczenia informacyjne, do których należy zaliczyć przedmiotowe oznaczenie panel [...]. Urząd Patentowy RP uznał, iż oznaczenie to nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do wszystkich wskazanych towarów. Do używania takiego oznaczenia nie można przyznać wyłączności tylko jednemu podmiotowi, bez naruszania uprawnień innych podmiotów, gdyż niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak, który nie pozwala na zindywidualizowanie pochodzenia towarów lub usług nim oznaczanych, a tym samym przypisanie go określonemu przedsiębiorcy. Właściwość ta jest podstawową cechą znaku towarowego, która wynika z roli, jaką znak towarowy pełni w obrocie. Organ wskazał, że badanie zdolności odróżniającej powinno być przeprowadzone w związku ze zgłaszanymi towarami lub usługami przy uwzględnieniu sposobu percepcji oznaczenia przez relewantnych odbiorców, którzy są dobrze poinformowani, uważni i przezorni. Zdaniem Urzędu zgłoszone oznaczenie panel [...] nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do wskazanych w podaniu towarów z klasy 17 oraz klasy 19. Jest to oznaczenie składające się w całości z elementów niewyróżniających, mających wyłącznie walor informacyjny. Przedmiotowe oznaczenie w kontekście towarów, które ma sygnować nie stanowi więc określenia fantazyjnego i abstrakcyjnego. Określenie to nie jest znaczeniowo oderwane od tych towarów. Dla odbiorców tychże towarów przedmiotowe oznaczenie nie będzie stanowiło wyróżnika odróżniającego towarów danej firmy od towarów tego samego rodzaju oferowanych przez inne podmioty. Powyższa fraza jest zbyt prosta i czytelna, aby mogła pełnić funkcję znaku towarowego. Ponadto, organ zauważył, że zgłoszone oznaczenie panel [...] jest także oznaczeniem opisowym w stosunku do zgłoszonych towarów. Określenie panel [...] będzie informować przeciętnego odbiorcę o rodzaju zgłoszonych towarów i ich właściwościach. Określenie panel [...] będzie wprost wskazywać na to, iż zgłoszone towary to panele [...] czyli panele czterowymiarowe, które posiadają cztery cechy, właściwości, np. długość, wysokość, szerokość oraz dodatkową czwartą cechę, którą może być struktura powierzchni, jego właściwości przyczepne, specyficzne atrybuty itp. Należy zatem uznać, iż wyrażenie panel [...] nie jest fantazyjnym określeniem względem towarów, które ma sygnować i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego jaką jest odróżnianie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. W ocenie organu określenie panel [...] powinno pozostać do dyspozycji każdego uczestnika obrotu gospodarczego oferującego tego rodzaju usługi na rynku i nie powinien ich monopolizować jeden tylko podmiot. Zawłaszczenie zwrotu panel 4D przez jeden podmiot w sposób znaczący ograniczałoby konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej, gwarantującej m.in. możliwość nieograniczonego używania komunikatów językowych, które są rzeczywiście przydatne, użyteczne i powinny stanowić przedmiot swobodnego użycia przez społeczeństwo. Z tego powodu przeciętny nabywca nie będzie widział w oznaczeniu panel [...] oznaczenia komercyjnego pochodzenia, a jedynie ogólnoinformacyjny komunikat językowy wskazujący na rodzaj oraz właściwości towarów oferowanych przez Zgłaszającego. Pismem z dnia 28 lipca 2020r. P. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2020r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 245 ust .1 pkt 1 oraz art.1291 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 1291 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 286) - dalej pwp, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2020 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy panel [...], zgłoszony w dniu [...] kwietnia 2017r. pod numerem [...] przez A. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Organ podtrzymał stanowisko, że przedmiotowe oznaczenie nie posiada znamion odróżniających pozwalających zidentyfikować źródło pochodzenia tak oznaczonych towarów. Pismem z dnia 31 grudnia 2020r. P. K. wniósł do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie: - art. 1291 ust. 1 pkt. 3 p.w.p. - poprzez przyjęcie wbrew treści sformułowanej tu reguły prawnej, że dopuszczalne jest nieudzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, mimo, że nie składa się on wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, - art. 130 p.w.p., który wyklucza odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 3, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu, - art. 8 kpa, który ma w niniejszej sprawie zastosowanie w zw. z art. 244 ust. 1' p.w.p., a zgodnie z którym obowiązkiem organu jest pogłębianie zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, zaś zaufania tego nie pogłębia wydawanie odmiennych decyzji w analogicznych sprawach, - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 p.w.p., który zobowiązuje organy administracji publicznej do tego, aby w toku postępowania stały na straży praworządności, - art. 77 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11p.w.p., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tymczasem Urząd Patentowy nie odniósł się do pisma zgłaszającego dat. dnia [...].03.2018 r. i przedstawionych w nim argumentów, nie udzielając odpowiedzi na przedstawione w nim pytania w istocie multiplikując wątpliwości, - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 p.w.p., przedstawiając uzasadnienie, które nie zrealizowało określonego w nim obowiązku, Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji, względnie o zobowiązanie organu do udzielenia ochrony na rozpatrywany znak towarowy na zasadzie art. 145a p.p.s.a., a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty podkreślając, że Urząd Patentowy nie rozpoznał wnikliwie sprawy, naruszył szereg zasad postępowania i w konsekwencji dokonał wadliwych ustaleń skutkujących niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego powołanych w petitum skargi. Skarżący podkreślił, że ma już dwa zarejestrowane znaki słowno-graficzne ze słowem panel. Ponadto zwrócił uwagę, że Urząd nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do faktu, że zarejestrował liczne słowne znaki towarowe, w których występuje to właśnie oznaczenie "panel", które to znaki używane są do wyróżniania wprost elementów budowlanych, zaś o ich rejestracji wyraźnie przesądził dodatkowy element słowny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. 2019 poz.2325). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego RP, który utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny panel [...], zgłoszony w dniu [...] kwietnia 2017r., pod numerem [...], przez: A. z uwagi na brak bezwzględnej zdolności rejestrowej przedmiotowego oznaczenia. W ocenie sądu rozstrzygnięcie Urzędu patentowego RP jest prawidłowe. Jak słusznie wskazuje organ podstawową przesłanką do udzielania prawa ochronnego na znak towarowy jest posiadanie przez oznaczenie zgłoszone do Urzędu Patentowego, w celu uzyskania prawa ochronnego dostatecznych znamion odróżniających. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar lub usługę na rynku, wśród towarów lub usług tego samego rodzaju pochodzących od innych podmiotów gospodarczych. Ta właściwość jest warunkiem spełnienia przez znak towarowy funkcji oznaczenia pochodzenia. Istotą znaku towarowego jest bowiem zwrócenie uwagi odbiorców i identyfikacja oznaczanego nim towaru lub świadczonej usługi jako pochodzących z konkretnego źródła, od konkretnego przedsiębiorcy. Zgodnie z treścią art. 1291 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U.2021.324, dalej jak p.w.p.) nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone. Nie udziela się praw ochronnych na takie oznaczenia, które nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających, które składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności, co reguluje art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Są to oznaczenia, które oceniane w całości nie nadają się do odróżniania towarów (usług), dla których zostały przeznaczone, gdyż struktura znaku nie wykazuje wobec nich znamion odróżniających. Ponadto na co, zdaniem sądu, słusznie zwrócił uwagę organ udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia, które służy wyłącznie do przekazywania informacji o cechach towaru czy usługi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że zgłoszone oznaczenie panel [...] nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do wskazanych w podaniu towarów z klasy 17 oraz klasy 19. Jest to oznaczenie składające się w całości z elementów niewyróżniających, mających wyłącznie walor informacyjny. Przedmiotowe oznaczenie w kontekście towarów, które ma sygnować nie stanowi więc określenia fantazyjnego i abstrakcyjnego. Określenie to nie jest znaczeniowo oderwane od tych towarów. Dla odbiorców tychże towarów przedmiotowe oznaczenie nie będzie stanowiło wyróżnika odróżniającego towarów danej firmy od towarów tego samego rodzaju oferowanych przez inne podmioty. Powyższa fraza jest zbyt prosta i czytelna, aby mogła pełnić funkcję znaku towarowego. Jednocześnie, jak słusznie stwierdził organ, zgłoszone oznaczenie panel [...] jest także oznaczeniem opisowym w stosunku do zgłoszonych towarów. Określenie panel [...] będzie informować przeciętnego odbiorcę o rodzaju zgłoszonych towarów i ich właściwościach. Określenie panel [...] będzie wprost wskazywać na to, że zgłoszone towary to panele [...] czyli panele czterowymiarowe, które posiadają cztery cechy, właściwości, np. długość, wysokość, szerokość oraz dodatkową czwartą cechę, którą może być struktura powierzchni, jego właściwości przyczepne, specyficzne atrybuty itp. Należy zatem uznać, iż wyrażenie panel [...] nie jest fantazyjnym określeniem względem towarów, które ma sygnować i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego jaką jest odróżnianie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Sporne oznaczenie przekazuje jedynie informacje o nim samym, a nie wskazuje na pochodzenie sygnowanego nim towaru od konkretnego przedsiębiorcy. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy. Przedmiotowy znak składa się z wyrazów pozbawionych zdolności odróżniającej w stosunku do towarów objętych zgłoszeniem. Jednocześnie wbrew zarzutom skargi, skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność nabycia przez oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej a zatem brak było podstaw do zastosowania przez organ art. 130 p.w.p. Sąd uznał, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło więc naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.