VI SA/Wa 1133/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

[...] zwana dalej: "skarżącą", wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, zwanego dalej też: "Prezesem UKE", z[..] września 2017 r. nr [...] w odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej (za rok 2007 do kosztów świadczonych przez OPL). Postanowieniem z 28 czerwca 2018 r., sygn. VI SA/Wa 2401/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił tę skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej, postanowieniem z 20 marca 2019 r., sygn. II GSK 1925/18, uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 lutego 2020 r., sygn. VI SA/Wa 1133/19, zawiesił postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), uznając, że jej rozstrzygnięcie zależy od prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2366/17. Wyrokiem z 6 października 2022 r. sygn. II GSK 796/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. VI SA/Wa 2366/17, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...]. Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. sygn. VI SA/Wa 1133/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął postępowanie sądowe na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cytowanym przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Umorzenie postępowania powoduje więc jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej, lecz w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe z uwagi na to, że skargi na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] września 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły, poza skarżącą, również inne podmioty i kontrola sądowa tej decyzji przeprowadzona została w postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 2366/17. W jego toku została dokonana żądana przez skarżącą ocena, pozwalająca na ustalenie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym, procesowym oraz czy przed jej wydaniem nie doszło do uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jej treść. Wyrokiem z 19 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 2366/17 oddalił skargi na decyzję Prezesa UKE z [...] września 2017 r. nr [...], tj. decyzję skarżoną w niniejszym postępowaniu. Sąd nie dopatrzył się wad tego aktu, które zgodnie z art. 145 p.p.s.a. stwarzałyby podstawę do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając w sprawie o sygn. II GSK 796/19 skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wskazał, że podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, jak również zarzuty naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, okazały się niezasadne. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a prawomocny wyrok, wydany w wyniku rozpoznania skargi na tę decyzję, jest skuteczny erga omnes, o czym stanowi art. 170 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że prawomocne osądzenie sprawy (res iudicata) oznacza, że dana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny, w następstwie którego zapadło prawomocne orzeczenie, wywierające ten skutek, że sprawa ta nie może już być przedmiotem ponownego postępowania sądowego, gdyż toczyłoby się ono w tej samej sprawie. Wymaga przy tym podkreślenia, że tożsamość sprawy osądzonej z inną sprawą zawisłą przed sądem administracyjnym będzie mieć miejsce dopiero wówczas, gdy w sprawach tych zaistnieje tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. gdy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego ukształtowanego na tle tego samego, co uprzednio, stanu faktycznego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1195/12, LEX nr 1263647). Granice stanu res iudicata wyroku sądu administracyjnego reguluje wspomniany wyżej art. 171 p.p.s.a., zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Kończy zatem spór między stronami postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest rozbieżność co do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza zatem możliwość ponownego rozpoznania tej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powodów, które zostały przedstawione, Sąd dostrzegł trwałą przeszkodę uniemożliwiająca prowadzenie postępowania w tym samym przedmiocie. Zaskarżona decyzja była poddana kontroli sądowej, w której wyniku nie stwierdzono naruszenia prawa przez organ, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest prawomocne. Postępowanie w niniejszej sprawie ma na celu dokonanie oceny zgodności z prawem tej samej decyzji. Uwzględniając treść decyzji oraz zbieżny zakres zaskarżenia, nie ma podstaw do kontynuowania tego postępowania, gdyż stało się ono w istocie bezprzedmiotowe. Co więcej, rozstrzygając merytorycznie niniejszą sprawę, Sąd naraziłby się na zarzut nieważności postępowania. Zgodnie bowiem z art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.: "Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona". Jeżeli zaś skarżąca uważa, że została niewłaściwie pominięta w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję Prezesa UKE z [...] września 2017 r., to może złożyć wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z 6 października 2022 r. sygn. II GSK 796/19 na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.