VI SA/Wa 1092/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia kary upomnienia oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z "(...)" stycznia 2021 r., Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej orzekł o zastosowaniu wobec architekta J. W. kary upomnienia uznając go za winnego tego, że niedbale wypełnił swoje obowiązki zawodowe – projektanta przy projekcie budowlanym docieplenia ścian szczytowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. "(...)"w W.. Architektowi przypisano naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) poprzez opracowanie i sprawdzenie projektu budowlanego w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez niedostosowanie zakresu i treści projektu do charakteru obiektu i nieuwzględnienie zakresu niezbędnych robót koniecznych do demontażu z elewacji ścian szczytowych budynku przy ul. "(...)"cienkościennych płyt osłonowych oraz art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego i § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 r. w sprawi informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 120, poz. 1126). Podstawę nałożenia kary stanowiły art. 95 pkt 4, art. 96 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1, art. 98 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 6, art. 20 ust. 1 pkt 1 i 1b, art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 45 ust. 2 i art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1725 ze zm.). Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy. W wyniku przeprowadzonej w czerwcu 2019 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. kontroli nieruchomości przy ul. "(...)" w W. stwierdzono, że na szczycie znajdującego się tam budynku nr "(...)" prowadzono roboty budowlane polegające na demontażu płyt włóknisto-cementowych. Prace te wykonywano na podstawie decyzji Prezydenta Miasta "(...)"z "(...)" marca 2018 r. udzielającej Spółdzielni "(...)"pozwolenia na budowę na docieplenie ścian we wspomnianym budynku. Ustalono, że budynek został pierwotnie ocieplony w okresie, w którym do wykorzystywano do tego płyty azbestowo-cementowe (eternit), ale w sporządzonym przez skarżącego projekcie nie wskazano, z jakiego materiału wykonano pokrywające elewację cienkościenne płyty osłonowe, choć zadeklarowano szczegółowe oględziny tej elewacji. Laboratoryjne badanie pobranych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego próbek wykazało obecność azbestu. Okoliczność ta powinna – zdaniem organu – powodować podjęcie niezbędnych kroków bezpieczeństwa. Jednakże w wyniku niedbałego wykonania obowiązków przez skarżącego i wywołane tym nierozpoznanie materiału elewacji tego nie uczyniono. Nie zawarto też w projekcie żadnej wzmianki o sposobie wykonania demontażu istniejącego ocieplenia ścian budynku. Ustalenia powyższe legły u podstaw złożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, a następnie wydania przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny decyzji z "(...)"września 2020 r., nakładającej na skarżącego karę upomnienia. W tej sprawie właściwość Krajowego Sądu Dyscyplinarnego wynikała z art. 37 pkt 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, bo skarżący pełnił wówczas funkcję w organie samorządu zawodowego Izby Architektów. Zaskarżona do sądu decyzja wydana została przez Krajowy Sąd Dyscyplinarny w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący dopuścił się zachowania wyczerpującego naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 i 1b Prawa budowlanego. Zaniechanie polegające na niezbadaniu materiału przeznaczonej do demontażu elewacji stanowiło bowiem niedbałe wykonanie obowiązków projektanta. W skardze na tę decyzje zarzucono naruszenie art. 7 Konstytucji, art. 97 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez naruszenie zasady skargowości i rozpoznanie sprawy o czyn nieobjęty wnioskiem organu nadzoru budowlanego, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez zaniechanie ustalenia zakresu współpracy skarżącego ze Spółdzielnią "(...)"w W. i pochopne założenie, że projekt docieplania ścian dotyczył również prac rozbiórkowych istniejącego ocieplenia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia braków projektu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani przepisów prawa materialnego, które to uchybienie miałoby wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Nie była decyzja także dotknięta wadami kwalifikowanymi, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ani art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy. Istota sporu w tej sprawie sprowadzała się do tego, czy w świetle obowiązującego prawa były podstawy do nałożenia na skarżącego kary z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 95 pkt 4 Prawa budowlanego, odpowiedzialności tej podlega ten, kto wykonując samodzielną funkcję w budownictwie czyni to m. in. niedbale. Postępowanie w takiej sprawie wszczyna się, zgodnie z art. 97 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego wyłącznie na wniosek, który powinien zawierać określenie zarzucanego czynu, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazanie dowodów. Skargowości tego postępowania nie można jednak rozumieć w taki sposób, jaki wynika z zarzutów skargi. Dla skutecznego wszczęcia postępowania wystarczy to, by opis zarzucanego architektowi czynu był dostatecznie precyzyjny na tyle, by określić przedmiot postępowania, to jest zachowania, w którym wnioskodawca upatruje naruszenia spoczywających na architekcie obowiązków. Ustawodawca natomiast nie wymaga tego, by wnioskodawca dokonywał samodzielnej kwalifikacji prawnej; to pozostawiono organowi orzekającemu. Nie stanowi także naruszenia, a wręcz bywa pożądane doprecyzowanie przez organ stosujący prawo przypisanego ostatecznie architektowi bezprawnego działania bądź zaniechania. Ewentualna modyfikacja opisu zarzuconego architektowi czynu nie skutkuje tym, że w decyzji uznano go odpowiedzialnym za inne zachowanie niż to, które wskazano we wniosku. We wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jednoznacznie wskazał, że zachodzi podejrzenie naruszenia przez architekta obowiązków projektowych, związanych z pracami ocieplenia elewacji budynku i demontażu istniejącego. Wskazane w zaskarżonej decyzji naruszenia, których popełnienie przypisano skarżącemu odnoszą się właśnie do zaniechania w sporządzaniu projektu. Nie można zgodzić się także ze skarżącym co do tego, że orzekanie przez organ ograniczać się ma do prostej oceny zasadności wniosku. Przeciwnie, obowiązkiem organu stosującego prawo jest zebranie wyczerpującego materiału dowodowego i poczynienie samodzielnych ustaleń faktycznych. Zobowiązują go do tego przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., których zarzut naruszenia zresztą także w skardze zawarto, choć skierowany on został wobec innego aspektu postępowania. Zasadnie zatem organ przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające i poruszając się w granicach wniosku przypisał skarżącemu odpowiedzialność zawodową. Nie doszło więc do naruszenia art. 97 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego ani art. 7 Konstytucji. Nie można także zgodzić się ze skarżącym co do tego, że w tej sprawie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Istotnie, w świetle zawartej przez Spółdzielnię ze skarżącym umowy, do jego obowiązków należało wykonanie dokumentacji technicznej dotyczącej docieplenia ścian elewacji. Jednakże wywodzenie z tego faktu zwolnienia z powinności weryfikacji stanu istniejącego jest nieuzasadnione. Skoro skarżący podjął się opracowania wskazanego projektu, to należało w pierwszej kolejności zbadać stan zastany i ustalić to, czy i jakie elementy dotychczasowej elewacji, oraz ewentualnie w jaki sposób, wymagają usunięcia. Gdyby skarżący z powinności tych się należycie wywiązał, zapewne wykryłby elementy azbestu i być może sporządziłby wymaganą przez art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w dotyczącym tej kwestii planie. Tego jednak nie uczynił, a zaniechanie to pozostawało w bezpośrednim związku przyczynowym z niewłaściwym i zagrażającym zdrowiu ludzkiemu usuwaniem toksycznego materiału. Nie uchyla odpowiedzialności skarżącego także to, że organ administracji budowlanej na podstawie sporządzonego przez niego projektu wydał pozwolenie na budowę. Wady tego projektu zostały bowiem ujawnione dopiero na skutek kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego. Końcowo Sąd zwraca uwagę na brak precyzji decyzji organu odwoławczego. Przypomnieć bowiem należy, że w świetle stosowanego z mocy art. 127 § 3 k.p.a. odpowiednio art. 138 k.p.a. organowi odwoławczemu przysługuje jednoznacznie określony katalog kompetencji decyzyjnych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może on mianowicie decyzję utrzymać w mocy, bądź uchylić ją i orzec w sprawie merytorycznie, albo uchylić tę decyzję i postępowanie umorzyć; ewentualnie może umorzyć postępowanie odwoławcze. Poza orzekaniem kasacyjnym z art. 138 § 2 k.p.a., które w przypadku wydawania decyzji na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest wyłączone, organ odwoławczy musi swoje rozstrzygnięcie zmieścić w ramach którejś z wymienionych w art. 138 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. formuł procesowych. Tymczasem wydana w tej sprawie decyzja organu odwoławczego została sformułowana odmiennie; organ ten bowiem ponownie przypisał skarżącemu odpowiedzialność zawodową i wymierzył z tego tytułu karę upomnienia. Dopuścił się zatem uchybienia art. 138 § 1 k.p.a. Jednakże Sąd ocenił, że naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem redakcja decyzji wpisuje się w przewidzianą przez art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. formułę orzeczniczą. Lektura zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wydana w pierwszej instancji decyzja została utrzymana w mocy. Sąd wyjaśnia, że sprawa niniejsza została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Aktualnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, co czyniło uzasadnionym procedowanie na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.