VI SA/Wa 1010/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zaprzestania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów postanawia odrzucić skargę

Pismem z 27 marca 2017 r., złożonym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca J. K., działając z zamiarem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej UOKiK) z [...] marca 2012 r. Nr [...] wniosła o stwierdzenie jej nieważności. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy piśmie z 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt VI KO/Wa 70/17, pismo z 27 marca 2017 r., przekazano do Prezesa UOKiK, o czym poinformowano skarżącą. Przy piśmie z 26 kwietnia 2017 r. Prezes UOKiK, działając w oparciu o art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) przekazał Sądowi akta przedmiotowej sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Następnie w wykonaniu zarządzenia z 9 maja 2017 r. sprawa została wpisana do repertorium pod sygn. akt VI SA/Wa 1010/17 i skierowana do referatu celem nadania jej dalszego biegu. Okoliczności faktyczne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji wskazują, że Prezes UOKiK, działając z urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające, w celu ustalenia, czy w trakcie dostawy wody i odprowadzania ścieków przez Gminą Jednostkę Usług Komunalnych w K. doszło do naruszenia uzasadnionego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku prowadzonego postępowania uprawdopodobniono stosowanie przez ww. podmiot praktyk ograniczających konkurencję, określonych w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331; dalej u.o.k.k.), dlatego też decyzją z [..] marca 2012 r. nr [...] organ zobowiązał Gminę do realizacji wskazanych w decyzji działań. 8 kwietnia 2013 r. wpłynęło do Prezesa UOKiK pismo skarżącej, w którym wnosi o podjęcie działań antymonopolowych dotyczących praktyk stosowanych przez Gminę, polegających na naliczaniu opłat za wodę przy braku wodomierza i wodomierza głównego. Pismem z 25 kwietnia 2013 r. organ poinformował skarżącą o braku sygnałów od mieszkańców Gminy, dających podstawę do twierdzeń, iż narusza ona interes jej mieszkańców, a sprawa podnoszona przez skarżącą ma charakter indywidualny. Pismem z 14 sierpnia 2013 r. skarżąca ponownie wystąpiła o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego w Gminnej Jednostce Usług Komunalnych w K., w związku z podejrzeniem nadużywania pozycji dominującej w naliczaniu opłat za wodę dla odbiorców nieposiadających wodomierzy. Pismem z 3 września 2013 r. organ ponownie zawiadomił skarżącą, że nie ma podstaw do przeprowadzenia kontroli w ww. jednostce. Przy piśmie z 11 września 2015 r. skarżąca przesłała do organu wydruk protokołu pokontrolnego Regionalnej Izby Obrachunkowej. Powyższe pismo organ zakwalifikował jako skargę w rozumieniu art. 227 kpa na działanie Delegatury UOKiK w L. w zakresie działań podejmowanych w sprawie wykonania decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] marca 2012 r.. Rozpoznając skargę organ dokonał oceny dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania skargowego prowadzonego na wniosek skarżącej w tej samej sprawie w roku 2013 r. oraz przeanalizował informację o wynikach kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej w L. W ocenie organu wnioski płynące z ww. protokołu nie wskazywały na okoliczności uzasadniające interwencję Prezesa UOKiK na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 26 października 2016 r. do UOKiK wpłynęło kolejne pismo skarżącej, w którym odniosła się do kwestii wypełnienia przez Gminę zobowiązania w zakresie punktu 1 decyzji z [...] marca 2012 r. tj. doręczenia wszystkim dotychczasowym odbiorcom wody i odprowadzającym ścieki zawiadomień i aneksów po zmianach wprowadzonych w związku z ww. decyzją. Dodatkowo, skarżąca skierowała do UOKiK kolejne pismo z prośbą o dokonanie kontroli wykonania przedmiotowej decyzji przez Gminę, wskazując na okoliczność, że uchwała Rady Gminy [...], wprowadzająca zmiany do Regulaminu zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ścieków nie weszła w życie, gdyż nie była opublikowana. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 28 listopada 2016 r. organ poinformował skarżącą, iż było już prowadzone postępowanie skargowe, w wyniku którego skarga strony została uznana za niezasadną. W dniu 7 grudnia 2016 r. skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Prezesa UOKiK w przedmiocie niewydania postanowienia w sprawie wykonania decyzji z [...] marca 2012 r. Postanowieniem z 30 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SAB/Wa 2/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W skardze z 27 marca 2017 r., wniesionej w niniejszej sprawie, skarżąca wnosi o stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieważności decyzji Prezesa UOKIK z [...] marca 2012 r., Nr [...]. W ocenie strony zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i narusza interes prawny skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej odrzucenie. Pismem z 6 czerwca 2017 r. oraz 2 lipca 2017 r. skarżąca wystąpiła o udzielenie informacji w kwestii podejmowanych przez Sąd czynności w zakresie skargi oraz zobowiązanie organu do przekazania odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej mogących być przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a). Powyższe wyliczenie ma charakter zupełny, a zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach oraz sprawami które zostały wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. Stosownie do art. 58 § pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa UOKiK z [...] marca 2012 r. wydana w oparciu o art. 12 ust 1 i 2 u.o.k.k. Wskazana decyzja wydana została w toku postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów co stanowi, że nie podlega kontroli w administracyjnym toku instancji, ani kontroli sądów administracyjnych. W świetle brzmienia art. 81 u.o.k.k. od decyzji Prezesa UOKiK przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, jakim jest Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwołanie strona powinna wnieść do sądu, za pośrednictwem Prezesa UOKiK, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Powyższe w pełni uzasadnia brak kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Uwzględniając treść art. 6 p.p.s.a. Sąd podkreśla, że konsekwencją stosowania modelu sądowej kontroli prawidłowości decyzji Prezesa UOKiK i merytorycznego rozstrzygania w tych sprawach przez sąd powszechny jest nie tylko wyłączenie możliwości zaskarżania wydanych przez Prezesa Urzędu orzeczeń w drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej, lecz także wyłączenie możliwości stosowania nadzwyczajnych trybów wzruszania rozstrzygnięć Prezesa UOKiK w postaci wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji. Przepis art. 82 ust. 1 u.o.k.k. przewiduje, że wobec decyzji Prezesa UOKiK stronie nie przysługują nadzwyczajne środki prawne wzruszenia decyzji przewidziane w k.p.a., a dotyczące wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji. W postanowieniu z 11 lutego 2009 r., II GSK 749/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że możliwość wniesienia środków ochrony prawnej, o których mowa powyżej, jest wyłączona nawet wówczas, gdy decyzja administracyjna organu antymonopolowego jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną (np. wadą nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.). Pozbawiony możliwości korzystania z tych środków jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie praktyk ograniczających konkurencję (art. 88 ust. 1 u.o.k.k.). Wobec zawężenia definicji strony w administracyjnym postępowaniu antymonopolowym należy uznać, że ze środków, o których mowa w art. 82 ust. 1 u.o.k.k., nie może korzystać także osoba składająca Prezesowi UOKiK pisemne zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk ograniczających konkurencję. W doktrynie wskazuje się, że do przyjęcia tej tezy prowadzi wnioskowanie a fortiori. Skoro wniosku o wznowienie postępowania, zmianę decyzji lub stwierdzenie nieważności decyzji nie może złożyć strona postępowania, to tym bardziej nie może takiego wniosku skutecznie złożyć osoba trzecia, której zresztą nie służy także uprawnienie do wniesienia odwołania do SOKiK (por. Kwieciński Tomasz, Witkowska Anna, Komentarz do art. 82 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w: Stawicki Aleksander (red.), Stawicki Edward (red.), Baehr Jerzy, Błachucki Mateusz, Feliszewski Tomasz, Komorowska Paulina, Krüger Jarosław, Kulczyk Wojciech, Kwieciński Tomasz, Prętki Marek, Radwański Marek, Turno Bartosz, Wardęga Emilia, Wędrychowska-Karpińska Aleksandra, Wiercińska-Krużewska Agnieszka, Wierciński Andrzej, Witkowska Anna, Zawłocka-Turno Agata, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, Komentarz wyd. II., Wolters Kluwer 2016, Lex 519059). Na gruncie niniejszej sprawy skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego decyzją RLU-4/12. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca od lat prowadzi z organem korespondencje, w treści której sugeruje naruszenie przez Gminę Końskowola interesów mieszkańców w zakresie zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odbioru ścieków. Z udzielanych przez organ odpowiedzi wnika, że sprawa była wielokrotnie badana przez Prezesa UOKiK, który to po wydaniu zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw do interwencji na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ponadto w odpowiedzi na skargę organ jednoznacznie wskazał, że okoliczności faktyczne powstałe na rynku po wydaniu decyzji nie uzasadniały, dodatkowych działań organu w przedmiocie zachowań rynkowych Gminy Końskowola. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.