V SAB/Wa 9/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2022 r. skargi małoletniej J. T. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. T. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w sprawie wydania i doręczenia decyzji o objęciu kwarantanną postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r. małoletnia J. T. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego M. T. (matka) wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie w przedmiocie wydania i doręczenia decyzji o objęciu kwarantanną. W uzasadnieniu wskazano, że przedstawicielka ustawowa małoletniej otrzymała w dniu 27 listopada 2021 r. wiadomość tekstową (tzw. sms), że jej córka J. T. została objęta kwarantanną w okresie od 26 listopada do 3 grudnia 2021 r. Decyzja o nałożeniu kwarantanny nie została doręczona. Dalej podniesiono, że w dniu 3 grudnia 2021 r. Strona skarżąca złożyła wniosek do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie o doręczenie decyzji, będący wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zaś pismem z dnia 24 grudnia 2021 r. organ poinformował stronę, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m.st. Warszawie wniósł o jej oddalenie, wyjaśniąc że miejscowość B. nie wchodzi w skład m.st. Warszawy. Szkoła Podstawowa im. ... w B.nie znajduje się pod nadzorem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie. Podmiotem dokonującym czynności względem małoletniej Skarżącej był właściwy organ administracji publicznej tj. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie Warszawskim Zachodnim. Dalej organ wyjaśnił, że zaprzecza aby był podmiotem zobligowanym do wydawania jakiejkolwiek decyzji w sprawie Skarżącej w związku z opisaną w skardze sprawą (nałożenie kwarantanny). Po sprawdzeniu całości korespondencji wpływającej do organu nie odnaleziono żadnego pisma kierowanego przez M. T. z dnia 3 grudnia 2021 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie. Dalej z ostrożności organ wyjaśnił, że w sytuacji powstania obowiązku objęcia danej osoby kwarantanną nie wydaje się decyzji, a dokonuje czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu danych do odpowiedniego systemu i poinformowania osoby o nałożeniu na nią kwarantanny. ` W wykonaniu zarządzenia z dnia 2 lutego 2022 r. zwrócono się do Strony skarżącej i organu o wykazanie w terminie 5 dni, czy w sprawie zostało złożone ponaglenie. W odpowiedzi Strona skarżąca wyjaśniła, że takowe ponaglenie złożyła – jest to pismo datowane na dzień 3 grudnia 2021 r. zatytułowane "Wezwanie do doręczenia decyzji o skierowaniu na kwarantannę oraz do udzielenia informacji w sprawie", którego kopię załączyła. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m.st. Warszawie wskazał, że Strona ponaglenia nie składała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek zbadania dopuszczalności skargi z urzędu. Jej niedopuszczalność powoduje bowiem, że sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozstrzygnięta wyrokiem. Jednym z koniecznych warunków dopuszczalności przyjęcia sprawy ze skargi do rozpoznania przez sąd administracyjny jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany jest w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Komplementarny wobec art. 52 § 1 p.p.s.a. przepis art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za wyczerpanie środków zaskarżenia sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania powołane przepisy uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., stanowiąc, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 26.01.2021r. II OSK 2203/20). Stosownie do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W tym miejscu wyjaśnić należy, że ponaglenie ma dwoisty charakter. Z jednej strony inicjuje administracyjną kontrolę stanu sprawy pod kątem sprawnego i terminowego jej prowadzenia, z drugiej zaś spełnia określony art. 53 § 2b w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia. Ponaglenie na bezczynność spełnia m.in. funkcję doprowadzenia do zakończenia postępowania administracyjnego w określonej sprawie. Mobilizuje organy do sprawnego działania poprzez obowiązek wyjaśnienia przyczyn przewlekłości/bezczynności i ustalenia osób jej winnych oraz podjęcie środków zapobiegających przewlekłości/bezczynności w przyszłości. W postanowieniu z dnia 2 września 2020 r. II OSK 3732/18 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wyjaśnił, że realizacja zasady praworządności wymaga korzystania przez legitymowane podmioty, czy to ze środków zaskarżenia sensu stricto, czy też sensu largo - jak w przypadku ponaglenia, ustanowionego jako środek służący weryfikacji sposobu procedowania przez organ w aspekcie wiążących ten organ terminów załatwienia sprawy - w trybie uregulowanym przepisami prawa procesowego administracyjnego. Zasadniczym celem ponaglenia, wprost wyrażonym w projekcie ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r., jest doprowadzenie do załatwienia sprawy w jak najkrótszym czasie. Jak bowiem zauważył projektodawca, wymaga to zasygnalizowania przez stronę postępowania, że sprawa jest w jej ocenie załatwiana dłużej niż jest to konieczne. Ze względu na zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego, należy przyjąć, że przed wniesieniem skargi należy w sposób jednoznaczny wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotowa skarga na bezczynność została skierowana przeciwko Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w m.st. Warszawie. Natomiast pismo datowane na dzień 3 grudnia 2021 r. zatytułowane "Wezwanie do doręczenia decyzji o skierowaniu na kwarantannę oraz do udzielenia informacji w sprawie", które – jak wskazuje Strona skarżąca stanowi ponaglenie – zostało wniesione do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Powiecie Warszawskim Zachodnim, o czym świadczy prezentata na piśmie z dnia 3 grudnia 2021 r. "wpłynęło kancelaria ....". Adresatem tego pisma została uczyniona "Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna Województwa Mazowieckiego", mieszcząca się w ... przy ul. P. .... Pod tym adresem siedzibę ma ww. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Powiecie Warszawskim Zachodnim. Obszarem działania Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Powiecie Warszawskim Zachodnim w O. M. jest powiat warszawski zachodni obejmujący m.in. gminę B. (§ 3 Statutu Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Powiecie Warszawskim Zachodnim w O. stanowiącym załącznik nr 26 do zarządzenia nr 327 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 września 2020 r. w sprawie nadania statutu Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie oraz powiatowym stacjom sanitarno-epidemiologicznym położonym na terenie województwa mazowieckiego), w tym miejscowość B. A zatem stwierdzić należy, niezależnie od charakteru pisma z dnia 3 grudnia 2021 r., że pismo to nie zostało skierowane do organu przeciwko któremu została wniesiona w niniejszej sprawie skarga tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie. Z powyższym koresponduje twierdzenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie, zawarte w odpowiedzi na skargę, że żadne pismo kierowane przez M. T., w tym pismo z dnia 3 grudnia 2021 r., nie wpłynęło do organu. W konsekwencji już tylko z tego względu nie można uznać, że w sprawie został wyczerpany tryb warunkujący skuteczne wniesienie skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie. Nadto, niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, wskazanego przez Stronę skarżącą pisma z dnia 3 grudnia 2021 r. (k. 32-34) nie można uznać za ponaglenie. Z treści tego pisma wynika bowiem żądanie wydania i doręczenia decyzji i odpowiedzi na postawione w jego treści pytania. W żaden sposób nie wynika z niego jednak, że strona zwalcza opieszałość organu w załatwieniu jej sprawy. Zdaniem Sądu pismo to inicjowało postępowanie w sprawie wydania decyzji o skierowaniu małoletniej J.T.na kwarantannę. Strona skarżąca domagała się bowiem od organu wydania decyzji w trybie art. 33 ust. 3a pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2069). Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji o odrzuceniu skargi.