V SAB/Wa 78/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Monika Kramek, Asesor WSA - Marcin Maszczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na pismo Zarządcy Rozliczeń S.A. z siedzibą w Warszawie z dnia 18 maja 2022 r. nr ZR.461-38/22.6 w przedmiocie bezczynności w sprawie wypłaty zaliczki postanawia odrzucić skargę.

UZASADANIENIE Pismem z dnia 1 lipca 2022 r. [...] Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, strona, spółka) wniosła skargę na bezczynność Zarządcy Rozliczeń S.A. (dalej: organ, Zarządca Rozliczeń) w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącej z dnia 29 kwietnia 2022 r., w części w jakiej organ nie dokonał wypłaty wnioskowanej kwoty zaliczki na poczet rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie paliw gazowych w związku z sytuacja na rynku gazu (Dz.U z 2022 r. poz. 202). Skarżąca wniosła o orzeczenie o istnieniu uprawnienia do otrzymania całej wnioskowanej części zaliczki na poczet rekompensaty, na podstawie art. 149 § 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 30 czerwca 2022 r. wniosła za pośrednictwem organu ponaglenie do Ministra Środowiska. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w sprawie nie doszło do bezczynności organu, ponieważ została ona załatwiona w terminach i w sposób wskazany w treści skargi, tj. poprzez wydanie zaskarżonego przez spółkę aktu z dnia 18 maja 2022 r. nr ZR.461-38/22.6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej pod kątem dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest bowiem do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga na bezczynność organu podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Z akt wynika bowiem, że pismem z dnia 18 maja 2022 r. organ odmówił zatwierdzenia części zaliczki na poczet rekompensaty, po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 29 kwietnia 2022 r., a więc przed wniesieniem skargi na bezczynność, co miało miejsce w dniu 1 lipca 2022 r. Wskazać w tym miejscu należy, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2464/22 uchylił postanowienie Ministra Środowiska o niedopuszczalności odwołania od ww. pisma Zarządcy Rozliczeń uznając, że stanowiło ono merytoryczne rozstrzygnięcie o charakterze władczym, noszące cechy decyzji. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że organ obowiązany będzie do merytorycznego rozpatrzenia odwołania spółki od decyzji Zarządcy Rozliczeń z dnia 18 maja 2022 r. o odmowie zatwierdzenia części zaliczki na poczet rekompensaty. Należy podkreślić, że ocena zachowania organu pod względem kryteriów bezczynności lub przewlekłości dokonywana jest przez sąd według stanu na dzień wniesienia skargi. Skarga na bezczynność (podobnie jak skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania) skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego, konkretna sprawa administracyjna nie została załatwiona w terminie. Zaakcentować także trzeba, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne dotyczące dopuszczalności skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy postępowanie, w chwili wniesienia skargi, zostało zakończone. W przywołanej uchwale jednoznacznie stwierdzono, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem przyjąć należy, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan bezczynności, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego go kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Jeżeli więc organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to zarzucana mu bezczynność realnie przestaje istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. W konsekwencji, skoro stan bezczynności kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywistym jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie - jak już wcześniej zauważono - skarga na bezczynność Zarządcy Rozliczeń S.A. wniesiona została w dniu 1 lipca 2022 r. W tej sytuacji, zgodnie z przywołaną wyżej uchwałą NSA skargę na bezczynność organu wniesioną po wydaniu decyzji, należy uznać za niedopuszczalną. Tym samym podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że w przywołanej wyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. datę jej wydania. Datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. W niniejszej sprawie, w dacie wniesienia skargi decyzja już była wydana i doręczona stronie, która wniosła do Ministra Środowiska odwołanie od tej decyzji (okoliczność znana sądowi z akt sprawy V SA/Wa 2464/22). Z powyższego wynika, że w dacie wniesienia skargi Zarządca Rozliczeń S.A. nie pozostawał w bezczynności. Reasumując, Sąd uznał, że skargę należy uznać za niedopuszczalną, gdyż została wniesiona po dniu, w którym organ wydał decyzję kończącą postępowanie. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.