V SAB/Wa 73/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie wydania i doręczenia decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi wpisanego do rejestru opłat sądowych pod poz. 34042 z 14 października 2024 r.

Pismem z 5 października 2024 r. [...] (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie wydania i doręczenia decyzji z 21 lutego 2024 r. nr DRP.WPAV.411.11.2024.ARS; L.dz. 6371.12R1464A7 nakazującej zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do wydania i zgodnego z art. 42 § 1 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. doręczenia decyzji z 21 lutego 2024 r. oraz stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa a także zasądzenia na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę wskazano, że skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z 18 stycznia 2024 r., a jedynie nastąpiło nagłe i niespodziewane wszczęcie egzekucji administracyjnej. Jak podkreślono, odpowiedź na wniosek skarżącej z 18 stycznia 2024 r. został skierowany do pełnomocnika-substytuta adwokat [...] na adres ul. [...], [...]. Lecz to doręczenie było nieskuteczne, gdyż strona udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi [...], (adres: ul. [...], [...]), który kolejno udzielił pełnomocnictwa adwokat E. Z. (adres: ul. [...], [...]), a finalnie to ona udzieliła substytucji adwokat [...] (adres do doręczeń ul. [...], [...]). Zatem organ wysłał decyzję do pełnomocnika adwokat [...] na adres adwokat E. Z.. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Jego zdaniem, decyzja z 21 lutego 2024 r. została prawidłowo doręczona do właściwego adresata i weszła do obrotu prawnego. Skarżąca nie podnosiła wadliwości doręczenia na ten sam adres kierowanych wcześniej pism m.in. decyzji z 2 stycznia 2024 r., brała też czynny udział w prowadzonym postępowaniu (w dniu 27 lutego 2024 r. tj. dzień po odebraniu decyzji pełnomocnik adwokat [...] zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak zaś stanowi art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd podziela pogląd prezentowany w piśmiennictwie, zgodnie z którym skarga na bezczynność, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.Beck 2019, s. 91). Zdaniem Sądu, powyższy pogląd odnieść należy również do skargi na bezczynność ujętej w 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Należy zatem zauważyć, że przedmiotem skargi do sądu mogą być decyzje oraz określone postanowienia, a także inne akty i czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H.Beck 2019, s. 72). Skarżąca zarzuca organowi bezczynność poprzez nie wydanie i niedoręczenie jej decyzji z 21 lutego 2024 r. orzekającej o konieczności zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Istota sporu w sprawie niniejszej polega zatem na rozstrzygnięciu, czy dopuszczalna jest odrębnie realizowana sądowa kontrola czynności doręczenia decyzji. W ocenie Sądu, podzielającego pogląd sformułowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 30 października 2017 r, sygn. akt I FSK 1479/17 oraz z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt I OSK 1031/19), czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi także czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 wskazanej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 1979/14; 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1788/12; 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 438/08 oraz z 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I GSK 397/15). Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone skutki prawne. Doręczenie wywołuje zaś ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Nie przyznaje jednak, nie stwierdza i nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Prawidłowość doręczenia decyzji może być oceniana przez organ w toku postępowania odwoławczego. Jednak, jak wynika z akt sprawy strona nie skorzystała z możliwości złożenia skargi na decyzję z 21 lutego 2024 r., w której mogłaby podnieść zarzuty związane z – w jej ocenie – nieprawidłowym doręczeniem tejże decyzji. Podczas gdy kwestia wykonania czynności doręczenia może być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu, nie stanowi jednak przejawu bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Nie podlega też kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi. Na marginesie Sąd wskazuje, że pełnomocnik skarżącej adwokat [...] przejawiała pełną aktywność przez cały okres prowadzenia postępowania przed organem, w dniu 27 lutego 2024 r. zapoznała się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (k. 165 akt administracyjnych), odebrała w dniu 4 stycznia 2024 r. decyzję Prezesa Zarządu PFRON z 2 stycznia 2024 r. (k. 1 akt administracyjnych), zapoznała się w dniu 4 grudnia 2023 r. z aktami sprawy (k. 90 akt administracyjnych). Powyższe przeczy argumentacji przyjętej w skardze by organ nie wydał i nie doręczył stronie decyzji z 21 lutego 2024 r., a strona nie mogła się zapoznać się z jej treścią. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako, że skarga jest niedopuszczalna. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.