Sygnatura
V SAB/Wa 63/22
Postanowienie WSA w Warszawie z 27 lutego 2023 r., V SAB/Wa 63/22 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Wynik
Odrzucono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 27 lutego 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Bożena Zwolenik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zawieszenia wypłaty świadczenia emerytalnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej: [...] kwotę 100 zł (słownie "sto złotych"), tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 8 grudnia 2022 r. pod pozycją 43555.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
S. R., dalej "Skarżący" lub "Strona" złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej "ZUS" lub "organ administracji", poprzez nierozpoznanie odwołania od decyzji z 11 września 2020 r., na podstawie której organ administracji wznowił wypłatę świadczenia emerytalnego, uwzględniając przy przedmiotowym rozstrzygnięciu jedynie zasadę ogólną wynikającą z treści ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty. Skarżący złożył odwołanie od decyzji z 11 września 2020 r., ponieważ w jego ocenie organ na skutek własnego błędu bezzasadnie zawiesił wypłatę świadczenia, a tym samym odmówił Skarżącemu wypłaty emerytury za okres od 18 września 2017 r. do 1 lipca 2020 r. Skarżący wyjaśnił, że po dacie wydania decyzji ustalającej prawo do wypłaty emerytury, przedłożył dowody na fakt wykazania, iż nie podejmował w spornym okresie zatrudnienia. Skarżący faktycznie przebywał w Ameryce Północnej, ale nie wykonywał żadnej pracy na jej obszarze. ZUS pomimo złożonego odwołania od decyzji z 11 września 2020 r., nie podjął żadnych czynności w celu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, bo obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a stosownie do § 3 p.p.s.a. orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Podkreślić należy, że nie każdy przejaw braku działalności organów administracji podlega jurysdykcji sądu administracyjnego. Bezczynność organu dotyczy sytuacji, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Skarga na bezczynność ma w tej sytuacji na celu zobligowanie organu administracji publicznej do rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Taka skarga jest w rzeczywistości pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10). W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność organu w przedmiocie nie rozpoznania odwołania Strony od decyzji na podstawie której organ administracji wznowił wypłatę świadczenia emerytalnego począwszy od miesiąca, w którym Skarżący zgłosił wniosek o wznowienie wypłaty. W ocenie Skarżącego w jego sprawie, w związku z popełnionym błędem przez organ rentowy, wypłata świadczenia powinna zostać wznowiona od miesiąca, w którym ją wstrzymano. Organ administracji podpuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoznał w terminie odwołania od decyzji wydanej w sprawie wznowienia wypłaty świadczenia emerytalnego, a w konsekwencji uniemożliwił dalszą weryfikację decyzji przez Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Zauważyć zatem należy, że Skarżący wskazuje, że sądem właściwym do rozpoznania jego sprawy jest Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Jest to stanowisko prawidłowe. Niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych; skarga dotyczy niewydania decyzji w sprawie emerytalnej. Wskazać należy, że "Sądy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych" funkcjonują jako wydziały w strukturze organizacyjnej sądów powszechnych, a zasady ich tworzenia i znoszenia regulują przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023, poz. 217). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 K.p.c. powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, objętymi właściwością sądów powszechnych, są sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur i rent, a także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 2 K.p.c.). Zgodnie z art. 476 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Art. 476 § 4 ust. 1 Kodeksu postępowania cywilnego zawiera natomiast definicję organu rentowego, zgodnie z którą przez organy rentowe rozumie się jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń - właściwe do wydawania decyzji, o których mowa w § 2. Szczegółowe zasady rozpoznawania odwołań od niewydania decyzji przez organy rentowe określone są w art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1009) oraz art. 4778 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia, a zgodnie z art. 4779 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Zgodnie z tymi przepisami właściwymi do rozpoznania odwołania od niewydania decyzji przez organ rentowy pozostają zatem sądy powszechne. Jak zostało wskazane powyżej w związku z bezczynnością organów, w zakresie ubezpieczeń społecznych, w przypadku niewydania decyzji przez ZUS w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia, na mocy art. 83 ust. 3 ustawy systemowej, stronie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, co potwierdza unormowanie zawarte w art. 477 § 4 k.p.c. Należy zatem przyjąć, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera własne uregulowania dotyczące bezczynności i przewlekłości postępowania oraz zarazem, że instytucja ponaglenia, o której mowa w obecnym brzmieniu art. 37 K.p.a. nie znajduje zastosowania do postępowań administracyjnych toczących się przed ZUS, gdyż w przeciwnym razie doprowadziłoby to do zdublowania procedur w przypadku zarzutu bezczynności czy przewlekłości postępowania. Skoro zatem, zarówno na decyzje wydane w przedmiocie emerytury, jak i na bezczynność organów w zakresie ich wydania przysługuje stronie środek odwoławczy do sądu powszechnego, to nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, że przedmiotowa skarga dotyczy działań organu, które nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Reasumując, przedmiot skargi nie spełnia kryteriów bezczynności podlegającej zaskarżeniu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Stwierdzić zatem należy brak kognicji Sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy. Na marginesie, Sąd rozpoznający sprawę stwierdza, że reprezentujący Stronę pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, łącznie z pełnomocnictwem złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Z uwagi na stwierdzenie, że skarga nie jest dopuszczalna, a tym samym nie będzie rozpoznana co do meritum, Sąd odstąpił od oceny wniosku z uwagi na zasadę ekonomii procesowej. Istotne jest bowiem, że brak formalny został uzupełniony, tj. do akt sprawy nadesłano pełnomocnictwo, co umożliwia uznanie, że pełnomocnik jest umocowany do reprezentowania Strony w niniejszym postępowaniu. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 listopada 2022
- Symbol z opisem
- 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw 658
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi Koszty sądowe
- Skarżony organ
- Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
- Sędziowie
- Bożena Zwolenik /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 58 § 1 pkt 1, art. 232 § 1 pkt 1 · Dz.U. 2022 poz. 329
Powiązane dokumenty
Sygnatura: V SAB/Wa 32/22 · 10 lutego 2023
Postanowienie WSA w Warszawie z 10 lutego 2023 r., V SAB/Wa 32/22 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Sygnatura: V SAB/Wa 2/23 · 8 lutego 2023
Postanowienie WSA w Warszawie z 8 lutego 2023 r., V SAB/Wa 2/23 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Sygnatura: III SAB/Gl 497/22 · 11 stycznia 2023
Wyrok WSA w Gliwicach z 11 stycznia 2023 r., III SAB/Gl 497/22 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny