V SAB/Wa 46/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący asesor WSA Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę

Z akt sprawy wynika, że Pani Z. G. (dalej zwana "Skarżącą") w piśmie z 27 lipca 2021 r. przekazała Rzecznikowi Praw Pacjenta (dalej zwanemu "Rzecznikiem") informacje o nieprawidłowościach w prowadzeniu i udostępnianiu jej dokumentacji klinicznej w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim [...] (dalej zwanym "Szpitalem"), a pismem z 22 września 2021 r. Rzecznik wystąpił do Szpitala z wnioskiem o zajęcie się sprawą i przekazanie wyjaśnień. Pismem z 31 marca 2023 r., nr RzPP-DPW-WPI.431.2498.2021.MŁ, Rzecznik – działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1876, dalej zwanej "ustawą o prawach pacjenta") – stwierdził naruszenie prawa pacjenta (Skarżącej) do dokumentacji medycznej przez Szpital i z tego powodu wniósł o zastosowanie się do zaleceń wskazanych w dalszej części pisma. Pismem z 28 kwietnia 2023 r. Szpital odpowiedział na pismo Rzecznika, przedstawiając stanowisko zawarte w piśmie Kierownika Kliniki z 26 kwietnia 2023 r., w którym stwierdzono, że w zakresie "nieudostępnienia przez podmiot leczniczy kopii dokumentacji dotyczącej zajęć rehabilitacyjnych" ustalono, że dokumentacja medyczna pacjentki nie zawiera informacji o tym, by uczestniczyła ona w zajęciach rehabilitacyjnych. Pismem z 25 czerwca 2023 r. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika) wniosła o udzielenie informacji, na jakim etapie jest niniejsze postępowanie po otrzymaniu przez Rzecznika stanowiska Szpitala z 28 kwietnia 2023 r., a w szczególności: 1) czy Rzecznik podziela stanowisko Szpitala i postępowanie zostało zakończone? 2) czy Rzecznik zwrócił się lub planuje zwrócić się do właściwego organu nadrzędnego z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa? Pismem z 3 listopada 2024 r. Skarżąca złożyła do Rzecznika ponaglenie w związku z brakiem reakcji Rzecznika "na nielogiczne stanowisko Szpitala z dnia 28 kwietnia 2023 r.". Następnie 16 grudnia 2024 r. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika w związku z brakiem reakcji na nielogiczne stanowisko Szpitala z 28 kwietnia 2023 r. Skarżąca zarzuciła Rzecznikowi naruszenie art. 8, art. 9, art. 12, art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej zwanej "kpa"), bowiem przez ponad 1,5 roku nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień, aby wpłynąć na zmianę postawy Szpitala uchylającego się od realizacji zaleceń, wydanych w wyniku stwierdzonych naruszeń praw pacjenta, zawartych w piśmie z 31 marca 2023r. Mając na uwadze te zarzuty, Skarżąca wniosła o: – zobowiązanie Rzecznika do zwrócenia się, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, do właściwego organu nadrzędnego Szpitala z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa celem zobligowania Szpitala do realizacji zaleceń zawartych w piśmie z 31 marca 2023 r., – zobowiązanie Rzecznika do poinformowania pełnomocnika Skarżącej, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, o przysługujących Skarżącej prawach w związku z uchylaniem się Szpitala od wykonania zalecenia zawartego w piśmie z 31 marca 2023 r. w zakresie udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej zajęć rehabilitacyjnych w części jawnej, – rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, – zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisowych. W odpowiedzi na skargę Rzecznik wniósł o odrzucenie skargi w całości z uwagi na jej niedopuszczalność, a w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania – o jej oddalenie w całości z uwagi na jej bezzasadność. Rzecznik wskazał w szczególności, że rozstrzygnięciem z 31 marca 2023 r. stwierdził naruszenie praw Skarżącej jako pacjenta przez Szpital i obecnie nie jest prowadzone żadne postępowanie w przedmiocie ustalenia czy doszło do naruszenia prawa Skarżącej jako pacjentki. Rzecznik powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19). Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r., V SAB/Wa 6/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność Rzecznika w związku z brakiem reakcji na nielogiczne stanowisko Szpitala z dnia 28 kwietnia 2023 r. Pismem z 15 kwietnia 2025 r. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika) wniosła do organu ponaglenie do wydania rozstrzygnięcia w zakresie dot. niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej- wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w zakresie dotyczącym niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny [...] (dalej: Szpital) do dokumentacji medycznej obejmującej: wywiad psychologiczny, testy projekcyjne i testy badające funkcje poznawcze z dnia 24 listopada 2015 r., wyniki badań i notatki z rozmo5w z psychologiem, kto5re odbyły się w dniach 3, 5, 17, 18 i 19 listopada 2015 r., wyniki testo5w badających funkcji poznawcze, kto5re zostały przeprowadzone w dniu 12 stycznia 2016 r., albowiem do dnia dzisiejszego RPP nie wydał rozstrzygnięcia w w/w zakresie. W odpowiedzi na pismo Skarżącej z 15 kwietnia 2025 r. ponaglające do wydania rozstrzygnięcia - niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej, w części dotyczącej dokumentacji poufnej, organ wyjaśnił, że w pierwszej kolejności należy wskazać, że w zgłoszonej sprawie o sygnaturze jak w nagłówku, pismem z 31 marca 2023 roku Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził, że zostało naruszone prawo pacjenta Pani Z. G. do dokumentacji medycznej przez Szpital Wojewódzki [...]. Powyższe wynikało z ustaleń dokonanych na podstawie pism Skarżącej oraz wyjaśnień podmiotu leczniczego. Rzecznika wyjaśniła, że w piśmie tym zostało szczegółowo wyjaśnione, że w zakresie dokumentacji medycznej leczenia psychologicznego wytwarzana jest dokumentacja jawna, która podlega udostępnieniu pacjentowi na postawie przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zwanej dalej "ustawą o prawach pacjenta", oraz dokumentacja poufna. Należy zaznaczyć, że jedynie kwestie związane z nieudostępnieniem dokumentacji medycznej jawnej stanowiły przedmiot analizy Rzecznika, ponieważ udostępnienia tej dokumentacji pacjent ma prawo żądać, a podmiot leczniczy ma obowiązek spełnić te żądania. W tym też zakresie Rzecznik jest uprawniony do oceny, czy doszło, czy też nie doszło do naruszenia prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej. Rzecznika podkreślił, że dokumentacja medyczna poufna nie podlega udostępnieniu w oparciu o przepisy ustawy o prawach pacjenta, w konsekwencji czego Rzecznik Praw Pacjenta nie może rozstrzygać w sprawach dotyczących tego rodzaju dokumentacji. Dlatego też Rzecznik nie znajduje podstaw do wydania rozstrzygnięcia w postaci niestwierdzenia naruszenia prawa pacjenta do dokumentacji medycznej w części dotyczącej udostępniania dokumentacji poufnej. Rzecznik Praw Pacjenta wyjaśnił, że może jedynie formalnie odnieść się do tej kwestii, co również uczynił w piśmie z 31 marca 2023 r. Następnie 23 kwietnia 2025 r. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rzecznika w wprawie o sygn. RzPP-DPWWPL431.2498.2021 w związku uchylaniem się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w zakresie dotyczącym niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej z zajęć rehabilitacyjnych w części niejawnej i wniosła o: stwierdzenie, że RPP dopuścił się bezczynności, zobowiązanie RPP do wydania rozstrzygnięcia w zaskarżanym zakresie niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zasądzenie od RPP na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazał, że pismem z 27 lipca 2021 r. złożyła wniosek do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego [...], działającego wówczas pod nazwą Kliniczny Szpital Wojewódzki [...], o wykonanie kserokopii wszystkich dokumentów dotyczących zajęć rehabilitacyjnych Skarżącej podczas hospitalizacji. Szpital odmówił wydania wnioskowanych dokumentów. RPP wszczął postępowanie wyjaśniające celem zbadania, czy doszło do naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej z zajęć rehabilitacyjnych. W toku postępowania RPP ustalił, iż dokumentacja medyczna z zajęć rehabilitacyjnych dzieli się na część jawną i część niejawną. Poszczególne dokumenty, o które wnioskował RPP zakwalifikował do obu z tych grup. Pismem z 31 marca 2023 r. RPP stwierdził naruszenia praw pacjenta Skarżącej do dokumentacji medycznej z zajęć rehabilitacyjnych w części jawnej. W zakresie dotyczącym części niejawnej RPP, w tym samym dokumencie, wskazał iż nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. 15 kwietnia 2025 r. Skarżąca skierowała do RPP ponaglenie do wydania rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej z zajęć rehabilitacyjnych w części niejawnej wymieniając poszczególne dokumenty, które RPP zakwalifikował do tej grupy. Do dnia dzisiejszego, tj. do 23 kwietnia 2025 r. RPP nie wydał rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej z zajęć rehabilitacyjnych w części niejawnej, czym naruszył ustawowy 7- dniowy termin na rozpatrzenie ponaglenia. Skarżąca podniosła, że należy zauważyć, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie dotyczyło wszystkich dokumentów, które zostały wytworzone w ramach zajęć rehabilitacyjnych w Szpitalu. RPP ograniczając rozstrzygnięcie z 31 marca 2023 r. tylko do dokumentów w części jawnej pozostawił do dnia dzisiejszego bez formalnego rozstrzygnięcia kwestię niewydania przez Szpital dokumentów w części niejawnej. Skarżąca podkreśliła, że ma świadomość, że rozstrzygniecie w zakresie dokumentów w części niejawnej będzie niekorzystne dla skarżącej, tj. RPP nie stwierdzi naruszenia praw pacjenta. W rozstrzygnięciu z 31 marca 2023 r. RPP w sposób klarowny sformułował opinię, która nie pozostawia złudzeń jak RPP postrzega tą kwestię. Jednak formalne rozstrzygnięcie w zakresie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta jest niezbędne, aby skutecznie je zaskarżyć, co uczynię niezwłocznie po jego wydaniu. W odpowiedzi na skargę Rzecznik wskazał, że skarga Pani Z. G. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku, została odrzucona postanowieniem WSA w Warszawie z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt V SAB/Wa 6/25. Przedmiotem skargi był brak działania (bezczynność) Rzecznika w sprawie, w której została podjęta czynność (rozstrzygnięcie) na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta, brak skorzystania przez Rzecznika z przysługujących mu uprawnień, aby wpłynąć na zmianę postawy Szpitala uchylającego się od realizacji zaleceń, wydanych w wyniku stwierdzonych naruszeń praw pacjenta, zawartych w piśmie z 31 marca 2023 r. Organ podkreślił, że Rzecznik rozstrzygnięciem z 31 marca 2023 r. nr RzPP-DPW- WPJ.431.2498,2021 stwierdził naruszenie prawa pacjenta Pani Z. G. do dokumentacji medycznej przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny [...]. Obecnie nie jest prowadzone żadne postępowanie w przedmiocie ustalenia czy doszło do naruszenia prawa Pani Z. G. jako Pacjentki. Organ podniósł, że pismem z 14 maja 2025 r. odpowiedział na pismo pełnomocnika Skarżącej z 15 kwietnia 2025 roku ponaglające do wydania rozstrzygnięcia - niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta do dokumentacji medycznej, w części dotyczącej dokumentacji poufnej. W piśmie wskazano na wydane przez Organ rozstrzygnięcie z 31 marca 2023 r. RzPP-DPW-WPI.431.2498.2021, w którym Rzecznik stwierdził naruszenie prawa Pacjentki do dokumentacji medycznej przez Szpital. Organ podkreślił, że w ww. rozstrzygnięciu zostało szczegółowo wyjaśnione, że w zakresie dokumentacji medycznej leczenia psychologicznego wytwarzana jest dokumentacja jawna, która podlega udostępnieniu pacjentowi na postawie przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz dokumentacja poufna. Należy zaznaczyć, że jedynie kwestie związane z nieudostępnieniem dokumentacji medycznej jawnej stanowiły przedmiot analizy Rzecznika, ponieważ udostępnienia tej dokumentacji pacjent ma prawo żądać, a podmiot leczniczy ma obowiązek spełnić te żądania. W tym też zakresie Rzecznik jest uprawniony do oceny, czy doszło, czy też nie doszło do naruszenia prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej. Dokumentacja medyczna poufna nie podlega udostępnieniu w oparciu o przepisy ustawy o prawach pacjenta, w konsekwencji czego Rzecznik nie może rozstrzygać w sprawach dotyczących tego rodzaju dokumentacji. Dlatego też Rzecznik nie znajduje podstaw do wydania rozstrzygnięcia w postaci niestwierdzenia naruszenia prawa pacjenta do dokumentacji medycznej w części dotyczącej udostępniania dokumentacji poufnej. W piśmie wskazano, że Rzecznik może jedynie formalnie odnieść się do tej kwestii, co również uczynił w piśmie z 31 marca 2023 r. Organ wniósł o odrzucenie w całości z uwagi na jej niedopuszczalność, a w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a, w części dotyczącej zobowiązania Organu do wydania rozstrzygnięcia z uwagi na jego bezprzedmiotowość; oddalenie skargi w pozostałej części z uwagi na jej bezzasadność. Pismem z 2 lipca 2025 r. Skarżąca wniosła replikę do odpowiedzi na skargę Rzecznika, w którym złożyła liczne wnioski i postawiła zarzuty naruszenia art. 6 i 8 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Prawomocnym postanowieniem z 31 stycznia 2025 r., V SAB/Wa 6/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność Rzecznika w związku z brakiem reakcji na nielogiczne stanowisko Szpitala z dnia 28 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia z 31 stycznia 2025 r., Sąd wskazał, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W tej sprawie Skarżąca wniósł skargę na bezczynność Rzecznika. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej zwanej "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność w ramach zacytowanego przepisu wyznaczają więc postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a ppsa w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2206/22 – treść tego, jak i dalej powołanych postanowień jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Innymi słowy, skargę na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, można wnieść co do takiego aspektu działalności organu administracji publicznej, który powinien zostać rozstrzygnięty decyzją administracyjną (o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ppsa), postanowieniem, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie albo rozstrzygającym sprawę co do istoty (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa), postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 ppsa), innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie zostały podjęte w postępowaniu administracyjnym (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa). Skarga na bezczynność w tej sprawie dotyczy postępowania w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa Skarżącej jako pacjenta. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy prawach pacjenta Rzecznik wszczyna postępowanie wyjaśniające, jeżeli poweźmie wiadomość co najmniej uprawdopodabniającą naruszenie praw pacjenta. Z kolei z art. 51 tej ustawy wynika, że Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może: 1) podjąć sprawę, 2) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych, 3) przekazać sprawę według właściwości, 4) nie podjąć sprawy - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy. Natomiast z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta wynika, że w przypadku podjęcia sprawy Rzecznik może samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające, przy czym w art. 52 ust. 2 tej ustawy określono jakie czynności może podejmować Rzecznik w toku postępowania wyjaśniającego. Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik może: 1) wyjaśnić wnioskodawcy i pacjentowi, którego sprawa dotyczy, że nie stwierdził naruszenia praw pacjenta; 2) skierować wystąpienie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej; 3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. Tylko w pierwszym z tych przypadków wnioskodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 53 ust. 3 ustawy o prawach pacjenta), zaś w przypadku utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Rzecznika wydanego po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnioskodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 53 ust. 3a ustawy o prawach pacjenta). W związku z tym, że w przypadku podjęcia sprawy przez Rzecznika (art. 51 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta) potencjalnie może zostać wydane rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta (będące aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, który nie został podjęty w postępowaniu administracyjnym – zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II GSK 1503/22), a w razie utrzymania go w mocy stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to przyjąć należy, że co do zasady w toku tego postępowania dopuszczalne jest złożenie skargi na bezczynność Rzecznika. Kluczowe jest jednak nie tylko uprzednie złożenie ponaglenia (co Skarżąca w tej sprawie uczyniła), ale również złożenie skargi na bezczynność w toku postępowania Rzecznika w przedmiocie stwierdzenia naruszenia praw pacjenta. Postępowanie to – co wskazano już wyżej – kończy jedna z czynności określonych w art. 53 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta, czyli: 1) wyjaśnienie wnioskodawcy i pacjentowi, którego sprawa dotyczy, że Rzecznik nie stwierdził naruszenia praw pacjenta; 2) skierowanie przez Rzecznika wystąpienia do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta; 3) zwrócenie się przez Rzecznika do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie Rzecznik w piśmie nr RzPP-DPW-WPI.431.2498.2021 z 31 marca 2023 r. zakończył postępowanie wyjaśniające, stwierdzając naruszenie praw Skarżącej jako pacjentki i kierując – na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta – wystąpienie do Szpitala, w którego działalności Rzecznik stwierdził naruszenie prawa pacjenta. Skarżąca skargę na bezczynność złożyła natomiast 16 grudnia 2024 r., a zatem po zakończeniu postępowania wyjaśniającego przez Rzecznika. Sąd wskazał, że w uchwale z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uzasadnieniu tejże uchwały, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Dodał, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a zatem za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem dnia 31 stycznia 2025 r., V SAB/Wa 6/25, powyższe stanowisko jest trafne nie tylko w przypadku, gdy postępowanie kończy się decyzją administracyjną, ale także w inny przewidziany prawem sposób. W konsekwencji Sąd uznał, że wniesienie przez Skarżącą skargi na bezczynność Rzecznika w postępowaniu w przedmiocie naruszenia praw pacjenta, które zostało zakończone jedną z czynności określonych w art. 53 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta – jest niedopuszczalne, a w konsekwencji skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa ("Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne"). Niezależnie od tego Sąd zauważył, że treść skargi Skarżącej na bezczynność wskazuje, że przedmiotem tej skargi jest brak działania (bezczynność) Rzecznika w sprawie, w której została podjęta czynność (rozstrzygnięcie) na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta. Jak wskazano wyżej, w przypadku takiego zakończenia postępowania wyjaśniającego przez Rzecznika stronie nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w dalszej kolejności skargi do sądu administracyjnego (zaskarżeniu podlegać może bowiem wyłącznie zakończenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta). Sąd uznał, że Skarżąca w istocie kwestionuje (zob. treść pisma z 25 czerwca 2023 r. oraz treść skargi na bezczynność) brak podjęcia przez Rzecznika działań, których – gdyby zostały podjęte – nie można by i tak zaskarżyć do sądu administracyjnego (zakres zaskarżenia wynika jednoznacznie z art. 53 ust. 3a ustawy o prawach pacjenta). Sąd wskazał, że również z tego powodu skarga na bezczynność złożona w tej sprawie była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Sąd w obecnie orzekającym składzie wyjaśnia, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W zakresie objętym regulacją powołanego przepisu stan powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje w warunkach tożsamości przedmiotu postępowania oraz tożsamości jego stron. Innymi słowy przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Stąd badając, czy wskazana zasada została naruszona, sąd administracyjny analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienie NSA z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11; dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110, J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996,s. 722). Istotą tej regulacji jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 362). Taka sytuacja wystąpiła w obecnie rozpoznawanej sprawie. Wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co z kolei stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie (por. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2024 r., I GZ 52/2). Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy. Zarówno skarga wniesiona przez Skarżącą 16 grudnia 2024 r. w sprawie prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. V SAB/Wa 6/25 i zakończonej prawomocnym postanowieniem z 31 stycznia 2025 r., jak i skarga wniesiona 28 kwietnia 2025 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt V SAB/Wa 46/25, dotyczą tych samych podmiotów tj. Skarżącej i Szpitala i tej samej czynności Rzecznika w postaci stanowiska zajętego przez organ w piśmie nr RzPP-DPW-WPI.431.2498.2021 z 31 marca 2023 r. Zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tożsamością elementów podmiotowych i przedmiotowych. Podkreślić należy, iż stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch orzeczeń, z których jedeno naruszałby zasadę res iudicata. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy sprawa bezczynności organu związanej z pismem nr RzPP-DPW-WPI.431.2498.2021 z 31 marca 2023 r., która była prowadzone przez Sąd pod sygn. V SAB/Wa 6/25, została zakończona postanowieniem z 31 stycznia 2025 r., które jest prawomocne, to sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami nie może być ponownie prowadzona i skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa. Zauważyć przy tym wypada na marginesie, dla jasności, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, że orzekający w obecnym składzie Sąd jeszcze raz wskazuje, że Sąd orzekający w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem z 31 stycznia 2025 r., V SAB/Wa 6/25, po pierwsze, uznał, że wniesienie przez Skarżącą skargi na bezczynność Rzecznika w postępowaniu w przedmiocie naruszenia praw pacjenta, które zostało zakończone jedną z czynności określonych w art. 53 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta – jest niedopuszczalne, a w konsekwencji skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa ("Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne"). Po drugie, niezależnie od tego Sąd zauważył, że treść skargi Skarżącej na bezczynność wskazuje, że przedmiotem tej skargi jest brak działania (bezczynność) Rzecznika w sprawie, w której została podjęta czynność (rozstrzygnięcie) na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta. Jak wskazano wyżej, w przypadku takiego zakończenia postępowania wyjaśniającego przez Rzecznika stronie nie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w dalszej kolejności skargi do sądu administracyjnego (zaskarżeniu podlegać może bowiem wyłącznie zakończenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta). Zatem Skarżąca w istocie kwestionuje (zob. treść pisma z 25 czerwca 2023 r. oraz treść skargi na bezczynność) brak podjęcia przez Rzecznika działań, których – gdyby zostały podjęte – nie można by i tak zaskarżyć do sądu administracyjnego (zakres zaskarżenia wynika jednoznacznie z art. 53 ust. 3a ustawy o prawach pacjenta). Sąd w orzeczeniu z 31 stycznia 2025 r. wskazał, że również z tego powodu skarga na bezczynność złożona w tej sprawie była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Skarżąca nie wniosła skargi kasacyjnej od ww. postanowienia tut. Sądu, co spowodowało, że stało się ono prawomocne. Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa postanowił, jak w sentencji.