V SAB/Wa 41/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie postępowania antymonopolowego postanawia: odrzucić skargę.

K.S. dalej "Skarżący" lub "Strona" za pośrednictwem platformy elektronicznej e-puap złożył skargę na przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej "Prezes UOKiK" lub "organ", poprzez: "nieprzeprowadzenie postępowania antymonopolowego i niepodejmowanie od lat żadnych konkretnych działań w sprawie licznych zawiadomień organu o prowadzonej od roku 2018 przez (...).pl polityki dopłat do wysyłek dla sprzedawców działających w serwisie (...), jeżeli ci zgodzą się zaniżać koszty wysyłek zgodnie z zaleceniami portalu ....pl.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.". Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, bo obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu jest wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. W niniejszej sprawie skarżone jest przewlekłe prowadzenie postępowania antymonopolowego w związku z sygnalizowanymi przez Skarżącego: "licznymi zawiadomieniami" o udostępnionej przez ....pl usłudze (..). Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 275), dalej "u.o.k.k.", postępowanie antymonopolowe w sprawach praktyk ograniczających konkurencję, postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz w sprawach nakładania kar pieniężnych wszczyna się z urzędu. Na podstawie art. 88 ust. 1 i ust. 2 u.o.k.k. stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie praktyk ograniczających konkurencję. Prezes UOKiK wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego i zawiadamia o tym strony. Artykuł 88 ust. 1 u.o.k.k. określa zatem, jakie podmioty mają status strony w postępowaniu w sprawach praktyk ograniczających konkurencję. Stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte takie postępowanie. Oznacza to, że stroną nie jest osoba składająca Prezesowi UOKiK zawiadomienie dotyczące podejrzenia stosowania praktyk ograniczających konkurencję (art. 86 ust. 1 u.o.k.k.). Co więcej zawiadomienie nie jest wiążące dla Prezesa UOKiK i to wyłącznie od jego uznania zależy, czy w danym przypadku postępowanie zostanie wszczęte. Powołana definicja "Strony" w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma charakter szczególny, stanowiąc lex specialis wobec tej obecnej w kodeksie postępowania administracyjnego, na gruncie którego za stronę uważa się każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niezwykle szeroka koncepcja strony postępowania zawarta w art. 28 k.p.a. nie znajduje zastosowania w toku postępowania toczącego się przed Prezesem UOKiK. Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się bowiem do takich postępowań jedynie w kwestiach nieuregulowanych ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 83 u.o.k.k.) (patrz: Katarzyna Róziewicz - Ładoń, Postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zakresie przeciwdziałania praktykom ograniczającym konkurencję. Monografia. Opublikowano: LEX 2011). Do uznania, że określona osoba jest stroną, konieczne jest nie tylko posiadanie przez nią interesu prawnego we wszczęciu danego postępowania oraz rozstrzygnięciu go w określony sposób (takie warunki nierzadko spełniane są w przypadku osoby składającej zawiadomienie w trybie art. 86 u.o.k.k.); interes ten musi zostać skonkretyzowany w decyzji kończącej postępowanie, przyznającej danej osobie określone prawa lub nakładającej na nią określone obowiązki. Adresatem takiej decyzji jest zaś przedsiębiorca, przeciwko któremu wszczęte zostało postępowanie w sprawie praktyk ograniczających konkurencję; jedynie zatem taki przedsiębiorca posiada interes w wyżej opisanym rozumieniu. Powyższy wywód uzasadnia pozbawienie statusu strony każdego innego podmiotu (patrz: Kohutek Konrad, Sieradzka Małgorzata, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Opublikowano: LEX 2014). Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei zgodnie z § 2 uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Niezbędną przesłanką do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest zatem posiadanie interesu prawnego czyli istnienie normy prawa materialnego, na podstawie której określona osoba może domagać się konkretyzacji uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jej sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W celu ustalenia interesu prawnego, a tym samym możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego, niezbędne jest istnienie związku o charakterze materialnym pomiędzy sytuacją faktyczną danego podmiotu, a normą prawa materialnego. W ocenie Sądu Skarżący nie ma legitymacji do złożenia skargi na przewlekłość w związku z prowadzonym przez organ postępowaniem antymonopolowym. Z przedstawionych przez organ administracji akt sprawy oraz z odpowiedzi na skargę wynika, że kwestionowane przez Skarżącego postępowanie antymonopolowe prowadzone pod sygnaturą nr DOK-2.411.1.19. wszczęte zostało wobec (...).pl sp. z o.o. z siedzibą w P.. Zatem jedynie ta spółka, jako strona postępowania antymonopolowego o sygnaturze: DOK-2.411.1.19, posiada legitymację procesową by skarżyć przewlekłość Prezesa UOKiK. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.