V SAB/Wa 23/16

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wniosku o umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wnioskiem – sporządzonym na formularzu PPF z dnia 16 stycznia 2017 r. – A. B., dalej "Skarżący", wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi w żoną (z którą posiada rozdzielność majątkową), małżonkowie zamieszkują w mieszkaniu spółdzielczym o pow. 59,4 m², Skarżący nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazał, iż osiąga miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.693,66 zł netto, zaś jego żona w wysokości 1.438,78 zł (również z tytułu świadczenia emerytalnego). Wnioskodawca przedstawił w sposób szczegółowy wydatki związane z mieszkaniem i niezbędnym utrzymaniem szacując je na kwotę 3.113,44 zł. Do wniosku załączył zaświadczenia lekarskie, informację o opłatach za lokal, decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 31 maja 2016 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa Skarżącego, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność w sprawie wniosku o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem I instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie jako bezprzedmiotowe należy umorzyć. Stosownie bowiem do art. 249a p.p.s.a., w brzmieniu przyjętym ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 1191), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe wniosek Skarżącego należy ocenić pod względem zasadności przyznania prawa pomocy w części, poprzez ustanowienie pełnomocnika. Oceniając wniosek w takim zakresie stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Zauważyć trzeba, iż wnioskodawca nie posiada wystarczającego dochodu, który pozwoliłby mu ponieść koszty związane z udziałem profesjonalnego pełnomocnika, mając na uwadze to, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Z informacji zawartych we wniosku wynika, że Skarżący posiada miesięczne dochody z tytułu emerytury w kwocie 1.693,66 zł, a jego żona z tego samego tytułu dochód w kwocie 1.438,78 zł. Miesięczne wydatki na utrzymanie, w tym zakup leków, wynoszą około 3.113 zł. Skarżący, ani jego żona nie posiadają majątku. Skarżący wskazał też na zły stan zdrowia. Fakt ten poświadczył stosowną dokumentacją medyczną. Wskazać również należy, że sytuacja majątkowa Skarżącego była już przedmiotem analizy w innych postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (m.in. V SA/Wa 2495/14, V SA/Wa 2496/14, V SA/Wa 1261/15, III SA/Wa 2777/16). Wobec faktu, iż Skarżący wniósł o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, referendarz sądowy uznając, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowił ustanowić dla Skarżącego adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, a na podstawie art. 258 § 1 w związku z art. 249a p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.