V SAB/Wa 21/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w rozpoznaniu wniosków skarżącej postanawia: odrzucić skargę.

W skardze z 9 stycznia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca zaskarżyła bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznaniu wniosków Skarżącej. Rzecznik Praw Pacjenta w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Według treści art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 572) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta w rozpoznaniu wniosków Skarżącej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Rzecznik Praw Pacjenta podjął czynności w przedmiocie analizy wniosków, jednak nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające. Wnioski złożone przez Skarżącą zawarte zostały przeanalizowane i rozpatrzone przez organ. Rzecznik Praw Pacjenta wystąpił do podmiotu leczniczego {...] św. [...] w K. , wskazując jako podstawę wystąpienia art. 47 ust. 1 pkt 9a ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej: u.p.p.), tj. współpraca w zakresie przestrzegania praw pacjenta z podmiotami udzielającymi świadczeń zdrowotnych. Pismem z 1 lipca 2024 r. znak nr RzPP-DPW-WPI.431.61.2024 w odpowiedzi na pismo Skarżącej będące skargą na sposób procedowania sprawy, Rzecznik poinformował o braku uprawdopodabniających przesłanek do dalszego procedowania sprawy, wskazując podstawy niepodejmowania dalszego procedowania. W odpowiedzi na przekazane stanowisku podmiotu leczniczego do Organu za pośrednictwem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynęły zastrzeżenia Skarżącej dotyczące respektowania przez podmiot leczniczy przysługującego Skarżącej prawa do świadczeń zdrowotnych, tajemnicy, informacji, wyrażania zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych, poszanowania intymności i godności, leczenia bólu oraz informacji o zamiarze odstąpienia przez lekarza od leczenia. Na to pismo Organ ponownie udzielił odpowiedzi przekazując kopię do Dyrektor Departamentów Wniosków, Petycji i Skarg Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Pismem z dnia 7 lutego 2025 r., znak: RZPP-DOA-WOR.051.2.2025, Organ odpowiedział na skargę Skarżącej na procedowanie sprawy przez Biuro Rzecznika Praw Pacjenta. W ww. Piśmie m.in. poinformowano Skarżącą, że po analizie przebiegu procedowania sprawy, podjęte w sprawie działania były adekwatne do treści zgłoszenia i wyjaśniały okoliczności zdarzeń, które były przedmiotem skargi. Zarzuty skargi nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. W sprawie skarżącej nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 51 u.p.p. Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może: podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych, przekazać sprawę według właściwości, nie podjąć sprawy - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy. Ustawodawca nie przewidział żadnego środka odwoławczego na czynności, o których mowa w art. 51 pkt 2-4 u.p.p., tj. od nie podjęcia sprawy bądź wskazania wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych bądź od przekazania sprawy według właściwości. Zgodnie z art. 54 u.p.p. w zakresie nieuregulowanym w art. 49-53 do postępowania prowadzonego przez Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem przepisy k.p.a. znajdują odpowiednie zastosowanie wówczas, gdy zostanie wszczęte postępowanie wyjaśniające przez Rzecznika Praw Pacjenta. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazuje katalog zakresu kontroli działalności administracji publicznej. Ustawodawca doprecyzował jednak, iż kontroli sądowoadministracyjnej podlegają wyłącznie te czynności, które mieszczą się w zakresie działania administracji publicznej i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie pisma Rzecznika Praw Pacjenta nie mogą stanowić przedmiotu kontroli sądu administracyjnego. Organ nie ma bowiem obowiązku wszczęcia postępowania wyjaśniającego w każdej sprawie zgłoszonej przez wnioskodawcę. W sprawie zgłoszonej przez Skarżącego postępowanie wyjaśniające nie zostało wszczęte. Natomiast czynność materialno-techniczna Rzecznika Praw Pacjenta, tj. przekazanie Skarżącemu odpowiedzi podmiotu leczniczego oraz wskazanie, że organ nie dostrzega naruszenia prawa, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skoro zatem nie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające w stosunku do praw pacjenta, a czynności organu zakończyły się nie podjęciem sprawy, brak jest podstaw do uznania, że Skarżącej przysługuje skarga na bezczynność w niniejszej sprawie. W związku z powyższym złożoną skargę na bezczynność Rzecznika Prawa Pacjenta do sądu administracyjnego należało uznać jako niedopuszczalną na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. i orzec o jej odrzuceniu.