V SAB/Wa 20/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na przewlekłość postępowania Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie stwierdzenia naruszenia praw pacjenta postanawia: odrzucić skargę

Skarżący J.T. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie syna J. T. złożył skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie stwierdzenia naruszenia praw pacjenta. Skarżący wskazał, że 1 lipca 2021 r. zgłosił się do Rzecznika z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia jego praw poprzez niezgodne z prawem udzielenie świadczeń medycznych. Rzecznik Praw Pacjenta pismem z 26 lipca 2021 r. zwrócił się do pomiotu leczniczego o udzielenie wyjaśnień. W dniu 3 września 2021 r. Rzecznik zawiadomił wnioskodawcę, że podmiot leczniczy przekazał stosowne wyjaśnienia, prosząc wnioskodawcę o ustosunkowanie się do nich. Skarżący pismem z 5 września 2021 r. skierował odpowiedź do Rzecznika i oświadczył, że podtrzymuje roszczenia zgłoszone we wniosku. Od momentu wysłania tego pisma nie otrzymał on informacji od Rzecznika o podjętych krokach. W ocenie skarżącego postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rzecznika Praw Pacjenta wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że podjęte przez Rzecznika kroki w celu ustalenia czy doszło naruszenia prawa J. T. nastąpiły w ramach współpracy z podmiotem leczniczym, a Rzecznik Praw Pacjenta nie wszczął postępowania wyjaśniającego. Z tego względu nie mogło dojść do przewlekłości postępowania. W piśmie z 3 września 2021 r. skarżący został poinformowany o otrzymanej od podmiotu leczniczego odpowiedzi. Wobec odmiennego przedstawienia przebiegu wydarzeń przez podmiot leczniczy, organ podejmował czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego. W dniu 4 lutego 2022 r. Rzecznik skierował wystąpienie do podmiotu leczniczego, w którym stwierdził naruszenie prawa pacjenta. Wobec powyższego, w ocenie organu, sprawę należy uznać za zakończoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako ,,p.p.s.a."), kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.3)), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (§ 3 omawianego przepisu). Na gruncie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontroli sądu administracyjnego podlegają również działania administracji publicznej, niebędące decyzjami ani postanowieniami, ale które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej. Rozwiązanie takie jest podyktowane potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (Woś Tadeusz, Art. 3 (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer, 2016). Podmioty mają zatem zapewnioną ochronę na drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiadają cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wówczas służy im skarga na podane akty i czynności, a także skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 inne akty lub czynności to te, które: mają charakter władczy, podejmowane są w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dokonując analizy przedmiotowej sprawy Sąd ustalił, że nie dotyczy ona spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego, gdyż nie wyczerpuje ona kryteriów określonych powyżej. Przedmiotem niniejszej skargi jest bowiem przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta, w sytuacji, gdy Rzecznik nie prowadził właściwego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 51 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849), Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem może: 1) podjąć sprawę, 2) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych, 3) przekazać sprawę według właściwości, 4) nie podjąć sprawy - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta, którego sprawa dotyczy. W ocenie Sądu, organ słusznie uznał, że na podane czynności ustawodawca nie przewidział żadnego środka odwoławczego, a tym samym nie można zarzucić organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których zostały one podjęte. Pismo Rzecznika Praw Pacjenta do podmiotu leczniczego z 26 lipca 2021 r., zawiadomienie pacjenta z 3 września 2021 r. mają charakter informacyjny. Nie są one władczym rozstrzygnięciem kreującym prawa i obowiązki zindywidualizowanego podmiotu. Powyższego charakteru nie ma również wystąpienie Rzecznika Praw Pacjenta z 4 lutego 2022 r., w którym stwierdził naruszenie praw pacjenta. Jak podnosi się w doktrynie i w orzecznictwie wystąpienie Rzecznika Praw Pacjenta do organu, organizacji lub instytucji (art. 53 ust. 1 pkt 2) ma charakter jedynie postulatywny. Nie powoduje ono automatycznego wdrożenia odpowiednich procedur po stronie podmiotu leczniczego. Wystąpienie Rzecznika nie ma charakteru ani decyzji administracyjnej, ani aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2013 r, sygn., akt I OSK 1161/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 2224/21). Wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne zaskarżalne do sądu administracyjnego danego aktu lub czynności. Warunkiem skargi na przewlekłość prowadzenia postępowania jest więc ustalenie w pierwszej kolejności, że organ właściwy zobowiązany był na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia określonego działania. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd stwierdził, że taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Tym samym zasadnym jest odrzucenie skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.