V SA/Wa 99/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Asesor WSA - Marcin Maszczyński, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 grudnia 2022 r. nr DOPI-84000-OR1200089/22 w przedmiocie oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem oddala skargę.

Przedmiotem skargi P. W. (dalej: skarżący lub wnioskodawca) jest informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) z 27 grudnia 2022 r. znak DOPI-84000-OR1200089/22 podtrzymująca stanowisko Agencji z 7 grudnia 2022 r. o odmowie objęcia przedsięwzięcia wsparciem. Jak wynika z akt sprawy, skarżący 18 listopada 2022 r. złożył wniosek o objęcie wsparciem przedsięwzięcia "Budowa zakładów wytwarzających ekologiczne podłoże pod uprawę pieczarek z wsianą grzybnią syntetyczną", w ramach inwestycji koordynowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi finansowanych ze środków planu rozwojowego – Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Pismem z 7 grudnia 2022 r. Agencja poinformowała skarżącego, że przedsięwzięcie nie podlega wsparciu z uwagi na niespełnienie warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielenia wsparcia dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. poz. 1819; dalej: rozporządzenie wdrożeniowe). Zgodnie z ww. przepisem – wsparcie może być udzielone osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która posiada status mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 01.07.2014, str. 1, ze zm.; dalej: rozporządzenie 702/2014), jeżeli: wykonuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub działalność w zakresie wytwarzania produktów będących wynikiem tego przetwarzania, niebędącą działalnością wymienioną w załączniku do rozporządzenia. Agencja wskazała, że z dokumentów dostarczonych przez skarżącego wynika, iż prowadzi on działalność polegającą na produkcji podłoża do hodowli pieczarek i przedsięwzięcie opisane we wniosku także dotyczy tej działalności. Planowana inwestycja zakłada przetwarzanie produktów nierolnych (gips, pomiot kurzy, grzybnia, dodatek białkowy, obornik koński), a cała działalność dotyczy produkcji roślinnej (rozmnażania) i nie wpisuje się w plan rozwoju dla działania A1.4.1 "Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu". We wniosku o ponowne rozpatrzenie oceny przedsięwzięcia, skarżący podniósł, że jego działalność polega na przetwarzaniu produktów rolnych w rozumieniu załącznika I do TFUE, tj.: - słoma (Dział 12 "nasiona i owoce oleiste; ziarna, nasiona i owoce różne; rośliny przemysłowe i lecznicze; słoma i pasza"): 46% wykorzystywanych surowców do produkcji; - pomiot kurzy (Dział 23 "pozostałości o odpady przemysłu spożywczego; gotowa pasza dla zwierząt"): 9% wykorzystywanych surowców do produkcji; - obornik koński (Dział 23 "pozostałości o odpady przemysłu spożywczego; gotowa pasza dla zwierząt"): 37% wykorzystywanych surowców do produkcji. W uwagi na powyższe skarżący podniósł, że łącznie co najmniej 92% surowców wykorzystywanych to produkty rolne w rozumieniu zał. I do TFUE. Przy czym podkreślił, że żaden przepis nie wymaga, aby przetwarzane miałby być jedynie produkty rolne objęte zał. I do TFUE, a produkcja podłoża do uprawy pieczarek nie została wymieniona w załączniku do rozporządzenia, a zatem nie została wykluczona z możliwości udzielenia jej wsparcia. Agencja zaskarżonym pismem z 27 grudnia 2022 r. podtrzymała stanowisku zawarte w piśmie z 7 grudnia 2022 r. Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego ze środka odwoławczego, Agencja stwierdziła, że znalazły się w nim informacje niezgodne ze stanem faktycznym. Bowiem pomiot kurzy i obornik koński nie znajdują się w dziale 23 taryfy celnej. Pomiot kurzy – jak sam wskazał skarżący w pierwotnie złożonym formularzu biznes planu – objęty jest kodem taryfy celnej 0511 99 Pozostałe (opisane w nocie klasyfikacji taryfowej do tego działu jako "martwe zwierzęta objęte działem 1 lub 3 oraz ich mięso lub odpady mięsa nienadające się do spożycia przez ludzi (...)"). Obornik koński w pierwotnym biznes planie został zakwalifikowany niepoprawnie do działu 0511. Surowiec ten został wymieniony w dziale 3101 Nawozy zwierzęce lub roślinne, nawet zmieszane ze sobą lub poddane obróbce chemicznej; nawozy produkowane przez zmieszanie lub obróbkę chemiczną produktów pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego. W związku z powyższym Agencja uznała, że ze wszystkich wymienionych surowców do produkcji, słoma oraz grzybnia są produktem rolnym, a gips, pomiot kurzy, obornik koński, dodatek białkowy nim nie są. Przepisy nie przewidują wsparcia przedsięwzięcia, które zakłada przetwarzanie produktów rolnych i nierolnych. Agencja stwierdziła, że zapis rozporządzenia wdrożeniowego, co do treści którego skarżący ma wątpliwości, precyzyjnie wskazuje jaka działalność jest wspierana. Sformułowanie "przetwarzanie lub wprowadzanie do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (...)" to katalog zamknięty. W skardze do tutejszego Sądu skarżący wystąpił o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia Agencji i zasądzenie kosztów postepowania na jego rzecz wg norm przepisanych. Zaskarżonej informacji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2021 r. poz. 1057 ze zm.; dalej: uzppr), poprzez przyjęcie, na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, że przedsięwzięcie nie podlega wsparciu, wynikającego z błędnego przyjęcia, że w przypadku wnioskowanego przedsięwzięcia nie został spełniony warunek określony w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wdrożeniowego, gdy przedsięwzięcie spełnia wszystkie warunki. Ponadto zarzucił, że Agencja błędnie zinterpretowała i nieprawidłowo zastosowała treść rozporządzenia wdrożeniowego, poprzez przyjęcie, że o wsparcie mogą się starać podmioty wykorzystujące w procesie przetwórczym tylko i wyłącznie produkty rolne w 100% objęte zał. I do TFUE, a podmioty wykorzystujące, nawet w niewielkim procencie, inne produkty, nie spełniają wymogów rozporządzenia wdrożeniowego. Agencja w piśmie z 26 stycznia 2023 r. przesłała Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności. Jednocześnie poinformowała podstawą prawną do wydania zaskarżonej oceny są przepisy art. 14lzb ust. 1 i 2 pkt 4 uzppr w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia wdrożeniowego i w zw. z § 5 ust. 5 Regulaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 14lzf w zw. z art. 30c ust. 2a-6 i art. 30d-30i uzppr oraz w zw. z art. 3 § 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: ppsa). Zgodnie art. 14lzb ust. 1 i 2 uzppr – instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji przyjmuje regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz podaje go do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej (ust. 1). Regulamin, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności: kryteria wyboru przedsięwzięć; termin i sposób składania wniosków o objęcie przedsięwzięcia wsparciem z planu rozwojowego; opis procedury oceny przedsięwzięć; opis procedury ponownej oceny przedsięwzięć (ust. 2). Sporny wniosek skarżącego pn. "Budowa zakładów wytwarzających ekologiczne podłoże pod uprawę pieczarek z wsianą grzybnią syntetyczną", został złożony w ramach inwestycji koordynowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi finansowanych ze środków planu rozwojowego – Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Zasady wyboru zostały określone w Regulaminie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Inwestycja: [...] inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz bodowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuch. Nabór wniosków nr [...] (dalej: Regulamin). W Regulaminie tym zostały opisane warunki udzielania wsparcia wynikające z przepisów mających zastosowanie przy udzielaniu przedmiotowego wsparcia, tj. m.in. rozporządzeń unijnych 702/2014 i 651/2014 jak i krajowego rozporządzenia wdrożeniowego. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a) Regulaminu – wsparcia udziela się na: budowę, w tym rozbudowę i nadbudowę, przebudowę lub remont: budynków i budowli przeznaczonych do przetwarzania, przechowywania, magazynowania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury. W myśl § 1 ust. 2 Regulaminu – wsparcie może być udzielone osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która posiada status mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, jeżeli co najmniej w dniu złożenia wniosku: 1) wykonuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub działalność w zakresie wytwarzania produktów będących wynikiem tego przetwarzania, niebędącą działalnością wymienioną w załączniku do rozporządzenia wdrożeniowego, tj. działalnością gospodarczą w zakresie: a) destylowania, rektyfikowania i mieszania alkoholi – z wyjątkiem produkcji alkoholu etylowego, po przetworzeniu przeznaczonego do spożycia, sklasyfikowanej w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) pod numerem 11.01.Z, b) produkcji pozostałych niedestylowanych napojów fermentowanych, sklasyfikowanej w PKD pod numerem 11.04.Z, c) produkcji piwa, sklasyfikowanej w PKD pod numerem 11.05.Z, d) produkcji wyrobów tytoniowych, sklasyfikowanej w PKD pod numerem 12.00.Z.; 2) ma nadany numer identyfikacyjny (...); 3) jest pełnoletnia – w przypadku osoby fizycznej. W myśl § 1 ust. 3 Regulaminu – wsparcie może być udzielone podmiotom wymienionym w ust. 2, jeżeli: 1) przetwarzają produkty rolne i wytwarzają w ramach tego procesu produkty rolne lub wprowadzają do obrotu produkty rolne – co stanowi pomoc publiczną udzielaną zgodnie z przepisami art. 17 rozporządzenia nr 702/2014; 2) przetwarzają lub wprowadzają do obrotu produkty rybołówstwa lub akwakultury – co stanowi pomoc publiczną udzielaną zgodnie z przepisami art. 41 i art. 42 rozporządzenia nr 1388/2014; 3) przetwarzają produkty rolne, rybołówstwa lub akwakultury i wytwarzają w ramach tego procesu produkty nierolne (nieobjęte Załącznikiem I do TFUE) – co stanowi pomoc publiczną udzielaną zgodnie z przepisami art. 14 rozporządzenia 651/2014. Mając na uwadze powyższe uregulowania Sąd przypomina, że Agencja nie kwestionowała, że skarżący spełniał warunki podmiotu, który mógł ubiegać się o pomoc, tj. jest osobą fizyczną posiadającą status średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu zał. I do rozporządzenia 702/2014, a prowadzona przez niego działalność nie jest działalnością wykluczoną ze wsparcia o jakich mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 lit. a-d Regulaminu. Wyłącznym powodem odmowy przyznania wnioskowanego wsparcia było to, że planowane przez skarżącego przedsięwzięcie nie spełniło warunku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wdrożeniowego (§ 1 ust. 2 pkt 1 Regulaminu). Przyczyną tego było to, że planowana przez niego inwestycja (produkcja podłoża do uprawy pieczarek) zakłada przetwarzanie także produktów nieobjętych załącznikiem I do TFUE. W tym miejscu Sąd stwierdza, że Agencja trafnie uznała, że sformułowanie w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wdrożeniowego "przetwarzanie lub wprowadzanie do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (...)" to katalog zamknięty produktów. Pozostałe przepisy nie przewidują natomiast wsparcia przedsięwzięcia, które zakłada przetwarzanie produktów rolnych i nierolnych. Podkreślić należy, że omawiany zał. I do TFUE zawiera listę, o której mowa w art. 38 Traktatu, w którym – w jego ust. 1 – zdefiniowano "produkty rolne" przez które należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim związku z tymi produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa oraz stosowanie wyrazu "rolny" są rozumiane jako dotyczące także rybołówstwa, z uwzględnieniem szczególnych cech charakterystycznych tego sektora. Sąd mając na uwadze przytoczoną definicję produktów rolnych, zauważa, iż załącznik I do TFUE jest bardzo szeroki, zawiera kilkadziesiąt rozdziałów taryfy celnej. W związku z tym nie można się zgodzić ze argumentacją skarżącego, że nie jest to katalog zamknięty i możliwe jest dopuszczenie (choćby częściowe) także innych produktów. Przekładając powyższe na stan faktyczny sprawy, wskazać należy, że prowadzona przez skarżącego produkcja podłoża do uprawy pieczarek – zgodnie z jego deklaracją składa się – ze słomy (46%), pomiotu kurzego (9%), obornika końskiego (37%) i dodatków (gips, grzybnia, dodatek białkowy). Tak więc już same zadeklarowane przez skarżącego 92% surowców jako produkty rolne dyskwalifikowała możliwość przyznania wparcia z powodu użycia do ich produkcji także surowców nieobjętych zał. I do TFUE. Przy czym Sąd wskazuje, że Agencja trafnie ustaliła, czego skarżący w skardze nie zwalcza, że pomiot kurzy i obornik koński nie znajdują się w zadeklarowanym we wniosku dziale 23 taryfy celnej. Pomiot kurzy objęty jest kodem taryfy celnej 0511 99 Pozostałe (opisane w nocie klasyfikacji taryfowej do tego działu jako "martwe zwierzęta objęte działem 1 lub 3 oraz ich mięso lub odpady mięsa nienadające się do spożycia przez ludzi (...)"). Z kolei obornik jest wymieniony w dziale 3101 Nawozy zwierzęce lub roślinne, nawet zmieszane ze sobą lub poddane obróbce chemicznej; nawozy produkowane przez zmieszanie lub obróbkę chemiczną produktów pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego. Tak więc obie pozycje nie są objęte zał. I do TFUE. Oznacza to, że produkcja skarżącego obejmuje tylko jeden produkt wymieniony w zał. I do TFUE, tj. słomę. Nie można zgodzić się także z argumentem skarżącego, że skoro produkcja podłoża do pieczarek nie została wymieniona w załączniku do rozporządzenia wdrożeniowego to wsparcie powinno mu zostać przyznane. Przede wszystkim wskazać należy, że aby takie wsparcie mogło zostać przyznane to przetwarzania produktów powinno dotyczyć tylko produktów rolnych wymienionych w zał. I do TFUE, czego skarżący nie spełnił, a co wyjaśniono wyżej. Natomiast wymienione działalności w załączniku do rozporządzenia wdrożeniowego dotyczą czterech rodzajów działalności, którym mimo przetwarzania produktów rolnych nie udziela się wsparcia z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności (wytwarzanie alkoholu i tytoniu). Zatem nie jest to przypadek skarżącego. Sąd za chybiony uznaje również zarzut naruszenia art. 30b ust. 1 uzppr, w myśl którego – wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, przysługuje środek odwoławczy w postaci protestu. Protest jest wnoszony do właściwej instytucji zarządzającej. Wskazać należy, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, o czym stanowi cytowany na wstępie art. 14lzf ust. 3 uzppr. Natomiast kwestię odwołania od rozstrzygnięcia negatywnego w przedmiotowej sprawie reguluje art. 14lze uzppr – podmiotowi wnioskującemu o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, w przypadku nieobjęcia przedsięwzięcia wsparciem, przysługuje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia. Skarżący skorzystał z tego prawa. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 uzppr oddalił skargę.