V SA/Wa 615/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Łukasz Jarocki po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Z. na akt Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 7 września 2023 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić B. Z. kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, zarejestrowanego w rejestrze Opłat Sądowych WSA w Warszawie 21 listopada 2025 r. pod pozycją 40982.

Pismem z 23 lipca 2024 r. B. Z. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniósł skargę na akt Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON" lub "organ") z 7 września 2023 r., którym poinformowano go o odrzuceniu wniosku nr SAM-2023/08/01/SAMSAM/WNIOSEK/00090. Przyczyną odrzucenia była negatywna weryfikacja formalna, polegająca na braku dołączenia odwzorowanej cyfrowo drugiej strony orzeczenia o niepełnosprawności. Wniosek dotyczył dofinansowania zakupu dostosowanego samochodu osobowego dla pasażera w ramach programu Rady Nadzorczej PFRON "Samodzielność – Aktywność – Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością", przyjętego uchwałą nr 12/2022 Rady Nadzorczej PFRON z 21 września 2022 r. (ze zm.). W skardze strona wskazała, że wyczerpała drogę administracyjną oraz że działanie PFRON doprowadziło do nienależytego załatwienia sprawy w ramach wskazanego programu. Wniosła o przeprowadzenie kontroli zaskarżonego aktu oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Do skargi dołączono liczne załączniki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Podniósł, że sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, powołując się m.in. na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2484/23. Wskazał ponadto, że przedmiot skargi dotyczy materii, w której organ nie był zobowiązany do wydania decyzji, postanowienia ani innego aktu lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.. Natomiast w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Sąd podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 26 listopada 2025 r. (sygn. akt II OSK 2968/24), zgodnie z którym ustawodawca w art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadził szczególną regulację dotyczącą terminów wnoszenia skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Norma ta, stanowiąc lex specialis wobec ogólnych zasad dotyczących terminów procesowych, przyznaje wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu autonomiczną kompetencję do oceny, czy uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Co istotne, przepis ten nie uzależnia tej oceny od uprzedniego złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu. Sąd dokonuje tej oceny z urzędu, w ramach przyznanej mu władzy dyskrecjonalnej, a jej wynik determinuje dalszy bieg postępowania - odrzucenie skargi albo jej merytoryczne rozpoznanie. Należy również zauważyć, że postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2484/23, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, zostało uchylone postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny z 10 lipca 2024 r., sygn. akt I GSK 892/24. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że informacja o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie w ramach programu "Samodzielność – Aktywność – Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością" wywiera bezpośredni wpływ na sytuację prawną wnioskodawcy. W konsekwencji posiada ona przymiot samodzielnego rozstrzygnięcia i stanowi akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że informacja o odrzuceniu wniosku skarżącego została wygenerowana automatycznie i doręczona mu 7 września 2023 r. Od tej daty należy liczyć trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Tymczasem skarga została wniesiona do PFRON 26 lipca 2024 r., a więc niemal rok po dniu, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu zaskarżonego aktu. Wprawdzie, zgodnie z przepisami p.p.s.a., sąd może – po wniesieniu skargi – uznać, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, jednak w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia takiej oceny. Przemawia przeciwko temu przede wszystkim znaczny okres opóźnienia we wniesieniu skargi. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z uchwałą nr 14/2023 Rady Nadzorczej PFRON z 17 lipca 2023 r., zmieniającą uchwałę w sprawie zatwierdzenia programu "Samodzielność – Aktywność – Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością", wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację programu ustalana jest corocznie w planie finansowym Funduszu (§ 4). Z kolei zgodnie z § 6 programu nabór wniosków prowadzony jest w turach, nie dłużej jednak niż do wyczerpania budżetu programu, przy czym wnioski nierozpatrzone pozytywnie w danej turze mogą być ponownie składane w kolejnych turach. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący w kolejnej turze naboru uzyskał dofinansowanie, w związku z czym zawarto z nim umowę nr SAM-2025/06/03/SAMSAM/UMOWA/00134, obejmującą dofinansowanie do zakupu dostosowanego samochodu osobowego (vide: akta sądowe sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2391/24; k.53-58). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był zobowiązany do odrzucenia skargi, o czym orzekł – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a. – w pkt 1 sentencji. Stosownie zaś do treści przepisu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając to ma uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.