I GZ 150/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. [...] Sp. z o.o. w [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2144/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. w [...] w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 22 kwietnia 2025 r., nr DRP.WPAV.411.1310.2024.10.KKL w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2144/25 odmówił A. Sp. z o.o. w [...] w W. wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 22 kwietnia 2025 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że poza samym złożeniem wniosku i ogólnym odwołaniu się do potencjalnie negatywnych skutków, nie uczyniono w istocie nic, aby uprawdopodobnić, że rzeczywiście zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.". Skarżąca spółka podała jedynie wysokość swoich kosztów oraz spadek ilości zatrudniania bez odniesienia tych wartości do wysokości uzyskiwanych dochodów czy posiadanego majątku spółki. Sąd nadmienił, że sam fakt prowadzenia restrukturyzacji czy złożenia wniosku o postępowanie układowe wobec spółki nie musi oznaczać realizacji przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Końcowo Sąd wskazał, że braki uzasadnienia rozpoznawanego wniosku w tym zakresie uniemożliwiają Sądowi dokonanie oceny, czy uiszczenie kwoty wynikającej z decyzji rzeczywiście skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Sąd pierwszej instancji, zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię i błędne uznanie, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie uprawdopodobniono, by w związku z wykonaniem decyzji zachodziło wyrządzenie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy spółka uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazywała, że od 2023 roku znajduje się w trakcie restrukturyzacji, a co więcej w 2025 roku rozpoczęło się również postępowanie o ogłoszenie upadłości, co samo w sobie świadczy o braku płynności finansowej i braku możliwości regulowania zadłużenia, a konieczność zwrotu miesięcznego dofinansowania za marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. dodatkowo negatywnie wpłynie na już trudną sytuację finansową spółki i niewątpliwie doprowadzi do jej całkowitej niewypłacalności i niemożliwości obsługi zadłużenia; - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię i błędne uznanie, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie uprawdopodobniono, by w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy we wniosku podkreślono, że ewentualna egzekucja dorowadzi do braku możliwości prowadzenia przez skarżącą dalszej działalności, co przyczyni się do konieczności przeprowadzenia natychmiastowych zwolnień pracowników, dla których przedmiotowa praca stanowi podstawowe i często jedyne źródło utrzymania siebie i rodziny, pozbawi ich bieżących wypłat, a jednocześnie zniweczy realizację obecnie trwających kontraktów których stroną jest skarżąca spółka, co doprowadzi do nałożenia licznych kar umownych na spółkę przez zleceniodawców, odszkodowań dla pracowników i zleceniobiorców; - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania. Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania w postępowaniu zażaleniowym, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy (por. m.in. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne, a w razie konieczności okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wniosku okoliczności powinny zostać poparte stosownymi dokumentami. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Odnosząc się do przedstawionych w zażaleniu zarzutów, należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zgodzić się z faktem, że spółka jest w fazie postępowania o ogłoszenie upadłości, co powoduje że sytuacja spółki sama w sobie nie jest korzystna. Zaś kwota do zwrotu jest kwotą w znacznej wysokości. Niemniej jednak w zgodności ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji należy uznać, że restrukturyzacja podmiotu, czy też jak w niniejszej sprawie postępowanie o ogłoszenie upadłości, nie jest samą w sobie przesłanką do zastosowania ochrony tymczasowej. Należy zauważyć, że do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie załączono żadnych dokumentów, na podstawie których można by było dokonać oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek do udzielenia spółce ochrony tymczasowej. Jak wynika z uzasadnienia Sądu pierwszej instancji, spółka wskazała na koszty zatrudnienia - 347.021,64 zł. Natomiast liczba pracowników spółki znacząco spadła - z 956 osób na koniec czerwca 2022 r. do obecnie zatrudnionych 93 pracowników. Prócz wskazania tych okoliczności nie przedstawiono żadnych dokumentów, potwierdzających wskazane koszty, czy też dokumentów obrazujących ogólną sytuację finansową spółki. Należy podkreślić, że samo twierdzenie że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie negatywnie i tak na już nie za dobrą sytuację finansową spółki, to zdecydowanie za mało, aby ocenić wniosek pod kątem wystąpienia stosownych przesłanek. Tego rodzaju działaniem spółka w zasadzie nie uprawdopodobniła tego, że wykonanie decyzji spowoduje wystąpienie znacznej szkody czy tez trudne do odwrócenia skutki. Samo wskazanie, że od 2023 roku spółka jest w restrukturyzacji oraz to, że od 2025 roku prowadzone jest postępowanie o ogłoszenie upadłości, nie jest wystarczające do tego, aby wniosek spółki uwzględnić. Bez przedłożenia stosownych dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową spółki nie sposób dokonać zestawienia tej że sytuacji z wysokością kwoty do zwrotu wynikającej z zaskarżonej decyzji w celu oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Aby uprawdopodobnić skutki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wystarczą tylko twierdzenia, że te skutki wystąpią. Należy jr poprzeć stosownymi dowodami, których zarówno na etapie pierwotnego wniosku jak i w złożonym zażaleniu zdecydowanie zabrakło. W związku z powyższym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem samo podkreślenie czy też stwierdzenie nie umożliwia Sądowi dokonania stosownej oceny wniosku. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ oceniając wniosek spółki orzekał w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty. Natomiast jak już nadmieniono, nie załączono ich w ogóle, co powoduje, że zarzut ten nie może się ostać. Końcowo należy też wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania decyzji ponownie. Jednocześnie stwierdzić należy, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada zasadności skargi, a jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.